Pukapuka 9, Nama 7
18730514

whārangi 47  (9 ngā whārangi)
48titiro ki te whārangi o muri


 
TE WAKA MAORI

O NIU TIRENI.

"KO TE TIKA, KO TE PONO, KO TE AROHA."

Vol. 9.]

PONEKE, WENEREI, MEI 14, 1873.

[No. 7.

HE KUPU ATU ENEI KI NOA HOA TUHI MAI.

Ko nga tangata enei kua tuku moni mai i muri nei mo a ratou nupepa, ara:—

£ 9. a.

1873 Wi Tinitara te Kaewa, o Wairarapa ... O 10 O 1873 Kewene Haho, o Aotea ... ... ... 010 O

1873 Karewa te Ake, o Aotea ... ... ... 010 O

1872 Pehimana Te Tahua o Whanganui ... 010 O 1872-73 Mita Karaka, o Matatera ... ... 1 O O

1873 Himiona Huriwaka, o Whanganui ... O 10 O 1873 Hare Tamumu, o Whanganui ... ... O 10 O

1873 Poari Te Wharehuia, o Whanganui ... 010 O 1873 Hohepa Paraone, o Whanganui ... ... O 10 O

1873 Apera Te Keunga o Whanganui ... ... 010 O

1873 Wiremu Te Rangiwerohia Whanganui ... O 10 O 1873 Hamiora Wuru, o Whangaehu ... ... O 10 O

1873 Inia Te Marake, o Turakina ... ... 010 O

1873 Riini Hemoata, o Whanganui ... ... 010 O

1873 Hawera Hemoata, o Whanganui ... ... O 10 O

1873 Hare Tema Tumuaki, o Whanganui ... 010 O 1873 Karepa te Whetu o Waitara Taranaki ... 010 O

£900

No NAMATA noa atu i kitea ai te painga o tenei hanga o te rori ki te whakarangatira i nga iwi o te ao; a ko nga kai hanga rori nga tangata e hapai nui ana i taua tikanga, inahoki na ratou i taea ai e tenei tangata, e tera tangata te haere atu, te haere mai kia kite ai, kia korero ai, kia aha ai ranei i runga i te hiahia o tetahi o tetahi. Ka takoto he rori i tenei kainga tika atu ana ki tetahi atu kainga, ma reira e taea ai te hokohoko i nga hua o ko ki nga tangata o konei. Ka taea tena, ka tupu haere te tangata ka whai oranga. Na te rori i tutata ai te taone ki te wahi matare, na reira ka kite nga tangata o tawhiti

nga mea mahia ana ki nga taone, ka kai hoki nga tangata o nga taone i nga kai e whakatupuria ana ki nga maara o era e noho mamao ana. Ma te rori hoki e kitea ai nga hua o te whenua, e mama ai te tangata ki te haereere, e mutu ai nga puhaehae a tenei takiwa ki tera takiwa; e tuturu tonu ai hoki te ngakau whakahoa a tetahi ki tetahi, e tupu ai nga mahi katoa i roto i te iwi, e kaha ai, e ora ai ia. Notemea ko te rori tetahi mea nui rawa e ora ai nga iwi katoa,

koia i kiia ai me tahuri nga tangata o nga whenua. hou ki te hanga rori. Ko te rori ki mua, muri iho ko te kura, ko te whare karakia, ko te nupepa. Heoi ano te huarahi e tuwhera ai te whenua hou, te whenua tawhito ranei ko te rori, mehemea kahore he -rori, he tutaki tena. Koia i kiia ai ko te rori, ko te rerewe nga mea e rangatira ai te rawa- kore raua tahi ko te hunga whai rawa; inahoki e mama ana i runga i aua mea e rua, te haereere a te tangata ki tona wahi i pai ai. Ma reira e ngawari ai te utu o nga taonga katoa, e taea ai e te tangata, ahakoa rawakore, te hoko i tana mea i pai ai. Mehe- mea kahore he rori, ma wai e whangai e kakahu ranei i nga tangata maha e noho taone ana? Engari ma te rori ka tutata tonu mai nga wahi tawhiti, ano he wahi kotahi. Ko nga kai, ko nga mea pera katoa, ko nga mea e hanga aua ki te kakahu, e pakeke ana te utu mehemea kahore he aro pai mo te harihari ki te wahi e hanga ai; na reira, mehemea ka pai te huarahi, ka tere te hanga, ka ngawari te utu, ka taea e nga tangata katoa.

I nga ra i timata ai te noho a te tangata ki Inga- rangi kahore he tino tikanga i hanga ai he rori. Ko te take, e noho torutoru ana te tangata, e noho matara ana kahore he taone, ko te kai a ia tangata nana i hopu i whakatupu ranei—heoi ano ta ratou i reira ai he huarahi whaiti noa iho nei. Engari i etahi o nga wahi kua huihui te noho a te tangata, ka hanga e ratou he huarahi kowhatu i tetahi kainga ki tetahi-

Ko te iwi nana i timata te mahi rori ki Ingarangi ko te iwi o Roma. I mohio nui ratou ki nga painga e tupu ake ana i te rori pai, hei whakatuturu i te ora i roto i te iwi. Ko ta ratou taonga nui he rori, e kiia ana he iwi mohio rawa ratou ki taua mahi. Ka kitea ano ki etahi wahi o Ingarangi inaianei etahi wahi toenga ano o aua rori i hanga ra inamata. Ka whakaturia he taone i nga taha o aua huarahi, ka tupu te iwi, ka ora hoki.

, Me titiro o matou hoa maori ki te pai o tenei mahi. Mehemea ka mahara ratou ko nga tangata o Inga- rangi i mua he tangata penei ano me ratou; mehe- mea ka mahara ratou ki te ora me te rangatira o