| te Pipiwharauroa
HE KUPU WHAKAMARAMA.
NAMA 141. GISBORNE. TIHEMA 1909.
"He ao te rangi ka uhia. He huruhuru te manu ka rere."
"KUI! KUI! WHITIWHITIORA."
KUA tata tatou inaianei ki te ra o te Ki-
rihimete; ki te ra o te koa o te ahua-
reka o te hari; ki te ra e korerotia ai tona ki
"Men Kirhimete." He tino ra nui atu tenei
na te Pakeha, he ra e whakamatau ai te tangata
- ki te kai i nga tu ahua kai whakapapai katoa e
taea ana e te ngakau te whakaaro. No mua iho
tenei whakaaro o te Pakeha ki te kirihimete, a
ko te ahua kua waiho tenei ra hei ra whaka-
wherenga ma te tangata i tona puku ki te kai.
Kua tae mai hoki ki te tangata Maori tenei
whakaaro. Kua ngaro haere te tikanga ake o
tenei ra inaianei. Ahakoa me whai ake etahi
kupu torutoru mo tenei ra nui, tona timatanga
me tona tikanga. Ko te 25 o Tihema he ra no
mua iho i whakaritea ai e te Hahi hei whaka-
maharatanga ki te whanautanga o to tatou Kai
Whakaora. E kitea ana i nga korero a nga kau-
matua o mua e whakamahara tonu ana ratou
i te whanautanga o te Karaiti. Engari kaore i
kotahi te ra i whakamahara ai nga tangata o mua.
E ki ana a Keremeneta o Arehanaria, tetahi o
nga kaumatua o muri tata iho o te wa i nga
Apotoro, ko te 20 o nga ra o Mei ko te 21 o
Aperira nga ra e whakamahara ai te Hahi i te
Whanautanga o te Karaiti. I te Hahi o te
Rawhiti ko te 6 o Hanuere te ra e whakama-
haratia ai, ehara ite mea he whakaaro no ratou
ko te wa tera i whanau ai, engari he whakaaro ke
ko te wa tera i iriiria ai a te Karaiti. I a
Karihotoma e whaikorero ana ki nga tangata o
Anatioka i Hiria i mea ia," Kaore ano i tae ki
te tekau nga tau to tatou mohiotanga ki te tino
ra i whanau ai a te Karaiti. I mua kotahi ano
te ra e whakamahara ai tatou 1 te whanautanga
me te whakaaturanga ki nga Tauiwi (6 o nga ra o
Hanuere). Kua whakaramatia ki a tatou e te
Hahi o te Hauauru te ra tika," ara ko te 25 o
Tihema. No taua takiwa tae noa mai ki nai-
anei kei te mau tonu te Hahi ki te 25 o Tihema.
Na nga rapunga a nga tangata mohio ka kitea ka
nui te pai me te tika o te ra e puritia nei e ta-
tou, ara te 25 o Tihema. Ko te ahua tenei o
te timatanga o tenei ra nui a tatou. Ahakoa
kaore i te tino marama, otira kei te marama
noatu i te mea kua tatu te ngakau o te iwi mo
enei tau maha ko te ra whanau nei o te Karaiti.
Tetahi kua kitea e nga tangata matau ka nui te
tika o taua ra. Ko tona tikanga kei te mohiotia
e tatou katoa. E whakamahara ana tatou i te
whanautanga o to tatou Ariki. Na tona whanau-
tanga ki te ao ka ora tatou te tangata, ko ia nei
hoki te kai whakaora o tatou katoa. Ko te mea
tenei i tika ai kia nui te hari me te koa i tenei
ra. Ahakoa e kitea ana ko nga ngahau rawaho
e tino kitea ana i tenei ra e marama ana ia ki
te nuinga tona tino tikanga. Ko te tino tikanga
o te koa mo tenei ra ko tera i whakaaturia mai
ra e nga Anahera ki nga Hepara, " He kai kau-
whau tenei ahau ki a koutou mo te hari nui,
meake puta mai ki te iwi katoa. No naianei
hoki i whanau he kai whakaora mo koutou i te
pa o Rawiri, ara, a te Karaiti te Ariki." |