Pukapuka 1, Nama 15
18571231

whārangi 2  (4 ngā whārangi)
titiro ki te whārangi o mua1
3titiro ki te whārangi o muri


Tirohia ngā kupu whakataki o tēnei niupepa

 
TE KARERE O PONEKE. Ko te kai rapu, ko ia te kite. TAETE 31 o TIHEMA, 1857. TE MUTUNGA O TE TAU. E HOA MA, ko te ra whakamutunga tenei o te tau 1857. Me pewhea ranei he tikanga mo to tatou nei Ko- rero i roto i te tau e takoto ake nei— te tau 1858? Me mahi tonu ranei i te perehi reo maori, me whakamutu ranei ikonei? Ki a koutou, e hoa ma, te whakaaro: kei te homaitanga o nga utu te tikanga. Ki te takoto wawe nga utu, ka tahi ka kitea to koutou hiahia mo tenei Nupepa kia mahia tonutia; otira, ki te hapa nga utu, ka meinga tera he take whaka- mutu i tenei mahi. Kei whea ra huki he utu ma nga kai mahi ina kaipono- hia e koutou? Kei te tau tonu iho to kanohi o te Maori ki runga i te Pakeha, me te miharo ano, me te ki, "Anana! te mohio o tenei iwi, o te pakeha." He pono ra, he iwi nui, whai whakaaro, whai rangatiratanga. Na te aha koia i kake ai tenei iwi? Na te mohio- tanga. Ko te huarahi o te mohio- tanga, he Pukapuka. Ko nga ritenga katoa o te mohiotanga kei roto i te pukapuka e mau ana—" ko te kai rapu, ko ia te kite." Hore rawa he mea a te pakeha e ngaro ana: taia rawatia ana ki te pukapuka—mau tonu. Ata whakaarongia tenei mea, e hoa ma. E pai ana ranei koutou kia wha- kakahoretia te Nupepa Kei pohehe noa te whakaaro, erangi kia marama. Kia tupato, o hoa ma, kei araia kou- tou tetahi o nga huarahi o te mohio- tanga—kei tapahia pohehehtia te pou u tenei whare u meinga ana Ka wha- kaarahia. E rite ana to tatou nei Nupepa ki to waka maori ka manu ki to wai. Ka tu te komaru, ka uaua nga kai hoe, ka tere! ka tere! Kia toremi te ra, kia pouri te Ao, ka u taua waka uta, ka moe tona iwi. Mo tatou nei —kua u to tatou waka ki uta. Kei roa tatou o moe ana, e hoa ma: tatou ka ara, ka whakatakoto tikanga— meake ka ao te ra. Me whakatika nga wahi katoa o te Ao, kimi ai i te- ra taonga nui, i te mohiotanga—me tahuri ke ranei te ihu o to tatou waka, me huki atu ki te kainga noho ai i roto ite pouritanga; i te kuaretanga? A, ki te pai koutou kia rere tonu to tatou waka, whakatakotoria nga utu ma nga kai hue, whakarewaina te taura, kokiritia to tatou waka, tohungia te ihu ki waho: meake ka ao te ra— ka puta nei te tau 1858! Ki te Kai Tuhi o te Karere o Poneke. Heretaunga, Pitoone, Tihema 22, 1857. E hoa, Tenei ano taku korero atu ki a koe. E mea atu ana ahau ki a koe kia taia e koe aku korero ki roto ki te Karere o Poneke mo te paremotanga o toku teina, o Ihaka Aperahama Ra- whi. Kua mate ia kua moe tona tinana ki roto ki te Urupa. Ko te mea i tuhituhi atu ai au ki a koe he pai no taua tamaiti. Ko tetahi tenei o nga tamariki o taku kura, kihai roa nga marama e noho ana ia ki te kura ka pa mai ki a ia te tahi mate nui; ko te timatanga o toua mate, he kirika, he mare; kihai hoki i mutu a taea noatia tona matenga. Kia rongo mai koutou, e hoa ma ki toku pouri mo tenei tamaiti. Kahore i roa nga ra e mahi ana ia i te Kura kua kite i a ia nga pukapuka maori. Muri iho, ka akona e au ki te Tuhituhi ka mohio ia ki te tuhituhi: nui rawa tona mohio ki te korero pukapuka pakeha, ki te tuhituhi Whika, ki nga Waiata Pa- keha. He hiahia toua ki tenei mea ki te Kura. Kihai hoki i maha ona ra ki te Kura—e wha ano ona marama ki te kura, ka tangohia rawatea e ia te mohiotanga.. Nui atu toua hiahia ki enei mahi a te Atua kia mahia e ia. I nga ra, i nga po, i rapu tonu ia i nga pukapuka pakeha, i nga ia o enei marama e wha. I nga ra o Akuhata ka pa te mate hi a ia: i nga ra tima- tanga o Noema ka kawea ia e au ki te Whare Turoro i Pipitea kia kite te Takuta i a ia. Otira kihai i mea ki a noho ia i taua whare—he aroha no na ki o maua matua. No tetehi atu ra ka kawea ano ra kia kite to Takuta i a ia, ka whakaae ia kia noho ia i reira. I a ia e noho ana i reira, tana mahi he korero i ana pukapuka naku i hoatu ki ana pakapuka i nga po, he inoi ki te Atua, ki toua kai hanga, ki tona kai tiaki. Ite 3 o Tihema ka haere au kia kite i a ia. E pai ana ia i aua ra- Ka mea mai ki a au, kei pouri au ki a ia. Ka mea atu au, kaore au e pouri, e pai aua. I te 14 o Tihema ka haere katoa matou kia kite ia raua ko te matua, ko Wereta— i reira tahi rawa e takoto ana. Nga mea i haere kia kite i a ia, ko ona Tuahine, ko ona Whaea, me ona Ma- tua. Ka kite ano au i a ia e titiro ana ki ana pukapuka, ka patai auki aia, E pouri ana koe. Ka ki mai, Kaore, e pai ana. Ka mea atu tona tuahine a Maka- reta Ngapaki kia ia, E pehea ana koe? Ka ki mai, e pai ana. I te ahiahi ka hoki mai matou ki Pitoone; i te 20 o Tihema ka haere au kiu kite i a ia, i te Ratapu—rokohanga atu e au kua kino te ahua o nga ngutu, o nga kanohi, ka mea atu au, Kua pouri pea koe? Ka ki mai kia au, Ae, kua taimaha au, kua pouri noa iho toku reo ki te ki atu ki a koe. Ka tatari au ki te Taku- ta kia tae mai, kia mea atu au ki a ia kia riro ia au ki waho. Ka mea mai te Takuta, Ae, e pai ana. I te 10 o nga haora ka riro i a au ki waho ka tae ki to matou whare, ki te whare o Ihaia Porutu, ka takoto i reira. I taua ra ano i te ahiahi ka ma e au tona whakaaro, ka mea atu au ki a ia, Ko wai tou kai whakahari—ka ki mai ki a au, ko te Wairua Tapu: ka mea atu au ki a? Na te aha koe i mohio ai ko te Wairua tou kai arahi. Ka mea mai ia ki a au, e whakapono ana ia ko te Wairua kei a ia e tiaki ana i a ia. I hari toku ngakau kia ana kupu. Te take o toku haringa, no te mea i tukua katoatia e tenei tamaiti ona wahi katoa ma te Atua— i whakapotoa katoatia e tenei ta- maiti tona ngakau me tona tinana, me tona wairua ki te Atua, no te mea kihai i roa toua rapunga ki nga Karaipiture i whaia tonutia e ia te ma- tauranga ki nga mea mo to tinana, me te whakapono i whaia tonutia e ia, a, mau ana iaia te whakapono me te wehi ki te Atua. Ka mutu taku patai, ka mea ia, Tukua au kia haere. A. ka tukua ata e au kia haere ki tona matua i te Rangi. E wha ano nga marama i whaia ai e i a te whakapono me te matuaranga—waiho kau ana te '" '' Ta- i.;... .... _