Volume 0, No. 33
18841015

page 2  (14 pages)
to previous section1
3to next section


View the commentary of this paper

 

Kemureti.

 

No te 30 o Hepetema ka panui tia ki te Herara (Herald) nupepa te kino whakahara o te Kooti Whenua Maori raua ko te ngongi nanakia nei, ko te waipiro. E ki ana taua panui, ko nga Maori, nga tane, nga wahine, me nga tamariki i rere-tawheta tonu ki te inu waipiro, whakataretare kau ana te kaki o te tangata ki taua kai tautauhea; a, harihari rawa ki nga huanui o Kemureti nga pounamu ki te whakahurorirori ano i a ratou, kia totoia-poakatia e nga katipa ki te whare-here. He waipiro koia te utu tika mo te whenua ? He hanga tika ano hoki kia huri ta te tangata whakaaro ki te whakakurikuri i a ia ano ? He hanga pai ta te tangata kia tahuri kino ia ki te patu i tona tinana ake ? Mea ai koia te Matua Nui i te rangi kia paraparahea te tangata? Mea ai a te Karaiti ra nei kia whakawhiwhia te tangata ki nga hua o te hauwareatanga, o te mate ? Kao; na te tangata anake ena huarahi whakamate mana. Ko te ara whakaheke-tupu, te ara tautauhea, te ara pouriuri, te ara mamae, te ara mate na te tangata tonu i kimi, na te tangata tonu i whakapai ki ena whakahokihoki-mana. Ko te Atua, ko te tangata raua; heoi, ka rere-rukaruka te tangata ki te takahi i ta te Atua ture, ka hahau marire e ia i te mate mona i a Hatana. Aue ! aue ! tau mahi heahea e te tangata kia rere-wharoro koe ki te he mo tou tinana tae noa ki tou wairua !

 

Ohinemutu.

 

E TATA ana te wharekarakia o te pariha o Rotorua ki te oti, a kua hurihuri nga rangatira o Ngatiwhakauwe ki te tuku reta ki a Te Tuati, te Pihopa o Waiapu, kia nukuhia mo nga ra o Tihema ka whai ai te kawa o taua whare he mea kia whai kai ai te whenua mo nga iwi e haere ana ki taua hui mo te wharekarakia.

 

Kawhia.

 

E KI ana te Herara nupepa o te 30 o Hepetema no te 7 o nga haora, wahi ki te 8 i te wiki, ka tapoko a "Te Hinemoa" ki te awa o Kawhia. He tai-pakoa i reira, a, e rere ana te tuatea, puehu kau te puapua o te ngaru, heiaha i a " Te Hinemoa," kuhu tonu te ihu ki te ngaru, a, kihai i roa whiti atu ana i Kaiwaka ki te roma i tua atu ki te wahi marino. Te take i tomokia ai Kawhia i naianei, he matakitaki, ko nga mema o te Paramete i hiahia kia kite i tera awa e hau atu nei te rongo. Ko ehinu o nga mema i haere kia kite i te kainga Maori, ki te pa o Kuini Tawhiao. Whakamanuwhiritia ana i konei, ka nui te atamai, me te whakahoa mai. Ko etahi i na te poti ki te awa o Oparau, ka riro i konei te tahua mataitai, he tio. I te muri awatea ka hoki ki te tima. Te taonga o tenei awa, o Kawhia hei kai ma te kanohi, he hutukawa, te nunui, te matomato o te tupu. I whaia te puaha o Kawhia, a, whakakitea ana ki a ratou nga teko kohatu e rua, e kiia nei ko te tauihu, ko te tau-rapa o "Tainui," te waka nana i kawe mai nga Maori i nga wa o nehe. Tetahi o nga teko kowhatu, ko Puna, ko Hani tetahi. I tawahi atu o "Tainui" ko te kainga tawhito o nga Mihinare Wetereana, ko Ahuahu te ingoa. Ko nga tohu anake te mau mai nei, kua ururuatia katoatia taua kainga, engari ko te ngakau aumihi, me te aroha o nga Maori e mau ana ki o ratou matua i timata ai te karakia ki te Atua i te awa o Kawhia. I mumua atu o te 40 tau e tupu ana te aporo ki Waiharakeke, ki Kakanui, uta ai nga hua ki Poihakene, ki Akarana, ki Poneke. Kia maruahiahi ka rere atu i Kawhia a " Te Hinemoa."

 

Na Kingi Hone o Apahinia (Abyssinia) i tuku ki a Kuini Wikitoria he erepane he takahoa nona ki a te Kuini.

 

Katouma.

 

No te 29 o Hepetema ka patua mai i Ranana (London) nga korero mo te pa o Katouma (Khartoum) e whakapaea nei e nga ope o te Mari (Mahdi) i Ihipa (Egypt). He huaki te mahi i te ra, i te ra, he nui nga mea o te taua i mate, ko nga tangata o te pa i hinga, e 700. Ko te pa e ngaua ana e te hiakai he mea hamuhamu te kai, makari ake nei e kitea ana; a, me ake pea ka horo. Nga tangata o te pa kua mauru atu ki te takahoa ki te taua e 10,000 tangata. Ehara i te hanga te auroa o te kumenga- haeretanga o tenei pakanga ki Ihipa; a, kua kore rawa e mohio tia i naianei mangai ra nei te papa, ma te Mari (Mahdi) ra nei, ma te Ingarihi raua ko te Kingi o Ihipa ra nei. I nga wahi katoa, ko te mahi whakaora mo te tangata he iti, ko te mahi whakamate, he nui. Me ako, me aha ?

 

Haina raua ko Parani.

 

No te 2 o nga ra o Oketopa ka kitea ki te nupepa o Akarana te kupu o te waea i patua mai i Ranana (London) e mea nei, kua panuitia e Haina tana kupu, kia huri katoa nga Hainamana ki te whawhai i te Wiwi; engari, kauaka a Haina e whakananunanu i nga kai ki nga hanga whakamate tangata (poison). Ko te toro, ko te pehipehi, me era atu tikanga o nga whawhai e whakaaetia ana.

 

Kotahi te rangatira I Ingarangi (England) i mate tata nei, waihotia ana e ia mo te hohipera, e rua rau mano pauna (£200,000) Ina ra te iti moti.

 

Ko nga kamupene e rua i Amerika, e whakamahi ana i te 75,000 rangata ki nga rerewe; ko enei mano katoa he warahoe ki te waipiro.

 

Ko etahi manuwao o te Tiamana (Germany) kua rererehaere i te Moana Marie.