Volume 6, No. 17
18701108

page 2  (4 pages)
to previous section1
3to next section


View the commentary of this paper

 
TE WAKA MAORI O AHURIRI.

tonu i te waipiro; he tangata ke

mana e mahi he kai mana, ko ia he

moe, he ngongoro kau tana mahi, he

haunga rawa tona tinana. Ekore e

marama ona whakaaro ki nga mahi

tika o te ao e ora ai ia—he waowao

noaiho tona ahua. Ko tetahi mea

tenei i kore ai e tupu nga painga o

te manaaki o te Kawanatanga i te

tangata maori—e hanga ake ana e te

Kawanatanga nga ritenga o te pai, e

tukitukia tonutia ana e te kai wai-

piro e hapainga ana ko nga ritenga

o te kohuru raua ko te kino. Hei

aha nga ture katoa e kimihia ana e

whakatakototia ana e te Kawana-

tanga hei whakatika i nga iwi, ki te

kore e manaakitia e te tangata?

Ekore e mahana te tangata i te kahu

ki te kore e kakahuria, ekore e ora

te tangata i te kai ki te kore e kainga.

o o

Koia hoki me nga ture me nga mahi

katoa a te Kawanatanga, ekore e

kitea nga painga ki te kore e tango-

hia hei tino tikanga mo te tangata.

Ko te kai waipiro he mahi whaka-

kuare, he mahi whakarawakore, he

mahi whakangaro rawa i te tangata,

i te iwi hoki; he mahi takahi i nga

painga katoa o te ao; a ko te iwi ko

te tangata ranei e tango ana i taua

tikanga hei tikanga mona ekore rawa

e kite i te ora, i te tika, i te whai-

rawatanga—ka kuare tonu ia i tona

kuaretanga, ka mate tona tinana i

tenei ao me tona wairua i tera ao.

Ko tenei ka tika te mahi a te

Kawanatanga—akuanei te raru ai

etahi o nga tangata hoko waipiro ki

te kore ratou e tupato.

TAUPO.

Ko te Raka Kai-Whakawa tenei

kua hoki mai i Taupo i Rotorua

hoki. Kai te pai te noho a nga

tangata o reira. No te rua te kau o

nga ra o Oketopa i haere atu ai i

Nepia nei raua ko te Poora (Bold)

te kai ruri i te raina o nga waea.

No te 26 o Oketopa ka tu ki te pa

o te Poihipi ki Tapuaeharuru te hui

o Ngatituwharetoa rawa ko Ngati-

raukawa o Patetere, o te Whaotu,

Whakamara, Aotearoa, me nga

kainga o tera taha o te moana ki

Taupo—te taha ki te hauauru. Ko

Hemi Aranui, ko te Paraone

Taupiri, ko Piripi te Hiko, ko

Kerei, te Paerata, me etahi atu o

Ngatiraukawa i reira katoa. Ko

nga mea o Ngatituwharetoa ko te

Pohipi Tukairangi, ko Hohepa

Tamamutu, te Heuheu, te Marino,

Paora Whakaiti, me te nui tangata

atu i reira ano. Te tino tikanga o

taua hui he kimi i nga ritenga e

mutu ai te kino e tu ai te rangima-

rietanga, he korero hoki kia

mahia nga rori e puta ai te

kaata, he korero hoki kia manaaki-

tia nga mahi katoa e tika ai

nga iwi e rangatira ai nga

tangata. Mo te pai anake nga

korero a Ngatiraukawa; ko to ra-

tou i hiahia ai ko te riri kia mutu

ko te kino kia kore; ko te pakeha

raua ko te maori kia kotahi ki te

hapai i te pai ki te pehi i te kino.

Ekore e taea i konei te korero i nga

kupu katoa o te hui, otira ko te ara

tonu tena o te korero, ko te pai, ko

te ora. Ka mutu te korero i Tapu-

aeharuru ka haere a te Raka ma

Orakekorako ki Rotomahana ki

Tarawera—te hokinga mai, ma te

ara ki te Niho-o-te-Kiore. I korero

ia ki nga tangata o nga kainga katoa

i te huarahi. Kotahi ano to ratou

whakaaro, e hiahia katoa ana ki te

pai, ki nga mahi katoa hoki o te

Kawanatanga hei whakarangatira i

te motu kia whakaputaina ki roto i

a ratou. I te hokinga mai ka wha-

kamahia a Ngatituwharetoa e te

Kaka ki te mahi i te rori i Tapuae-

haruru haere atu ki Oruanui ki

etahi atu wahi hoki. Tetahi rori e

mahia ana kei Runanga, haere atu

ki Tarawera—he rori haerenga

kaata katoa enei rori. Ko te Poora

te kai whakatika i aua rori.

Ko Ngatituwharetoa i haere ki

Whanganui i a Hare Tauteka kua

hoki katoa mai ki o ratou kainga

kei Tokaanu—kai te mahi kai taua

iwi inaianei.

TE RIRI KI O WI WI.

No muri i te putanga o tera nupepa kua

tae mai te korero o te horonga o Tarahi-

paaka (Strasburg), tetahi o nga taone i

korerotia i taua nupepa e tu ana i tetahi

rohe o te kainga o Wi Wi i te taha ki a

Puruhia—kua riro mai kei nga Puruhiana

taua taone inaianei. Ko Mete (Metz),

tetahi taone kei taua robe ano, kaore ano kia

riro mai, kai te kaha tonu. Ko ona hoia tini

nga i whakaputa mai ki waho i mua tata

atu nei ki te riri ki nga Puruhiana, ka po

noa e riri ana ka whati ano ki roto ki nga

parepare o te taone—he riri nui taua riri,

he nui nga tangata i mate o tetahi o tetahi.

I etahi riringa i etahi kainga atu i kaha te

Wi Wi i mate ko te Puruhiana. Katahi

nga riringa i riro rawa te kaha i te Wi Wi.

Ko te Puruhiana kua tau ki waho o Parihi

(Paris), kua awhitia rawatia taua taone

kaore be putanga korero ki waho kaore he