Volume 7, No. 1
18710119

page 1  (6 pages)
2to next section


View the commentary of this paper

 
TE

WAKA MAORI

O AHURIRI.

"KO TE TIKA, KO TE PONO, KO TE AROHA. "

No. 1] NEPIA, TAITEI, HANUERA 19, 1871. [VoL. VII.

HE KUPU ATU ENEI KI NGA. HOA

TUHI MAI.

TENA kua tukua atu o matou nga nupepa ki

a Sergt. Patu mu Sergt. Matutaera o te Awa

o te Atua i Turanga.

TENEI kua tata i tetahi wahi o tenei

nupepa te pukapuka a te Kawana

hei whakatu i a Raka, kai Whaka-

wa nei, ko ia hei Kai-whakahaere

i nga ritenga o te whiriwhiringa

tangata maori hei tangata tapoko

ki roto ki te Runanga Nui o Niu

O

Tirani mo te taha o te motu

e whakahuatia ana ko te Ta-

kiwa ki te Rawhiti. Ko Nepia

te kainga, ko te Tuatahi o nga

ra o Pepuere e takoto mai nei te

ra kua karangatia hei whakahua-

tanga i te tangata e pai ai nga iwi

maori o taua takiwa hei tangata mo

ratou ki te Runanga. I hoatu ano

e matou ki a koutou i te nupepa o

te whitu o nga ra o Oketopa kua

taha nei tetahi kupu e mohio ai

koutou ki te ahua o te tangata e

tangohia e koutou hei tangata mo

koutou ki te Runanga; a, i ki hoki

matou i roto i taua nupepa kia tae

ki te wa o te pootitanga ka panuitia

atu e matou nga tikanga o te whaka-

haeretanga o te mahi hei mohiotanga

mo koutou. Koia tenei ka whaka-

aturia nei e matou.

Ko te Takiwa ki te Rawhiti te

wahi hei mahinga mo koutou i tenei

taha o te motu; e timata ana i Po

Neke puta noa ki Moehau (Cape

Colville) i te putanga ki Hauraki ki

tua mai o te moutere o Otea. Na,

ko Ngatikahungunu, ko Rongowha-

kaata, ko Ngatiporou, me te Arawa,

me Ngatituwharetoa o Taupo, e taka

katoa ana ki roto ki aua rohe. Ko-

tahi tonu te tangata e tukua ana ki

te Parimata mo taua takiwa katoa—

kei tetahi atu takiwa ko tona tangata

ano. Ko nga Kai-whakahaere o te

pootitanga he mea oati marire ki

runga ki te Paipera kia tika ta ratou

mahi, kia kaua ratou e piri ki tetahi

tangata ki tetahi tangata ranei,

engari kia hangai tika tonu ta ratou

mahi. Ka tae ki te ra o te whaka-

huatanga (ara te tahi o nga ra o

Pepuere) me hui ki Nepia nga ta-

ngata e hiahia ana ki te whakahua i

ta ratou e pai ai hei tangata ki te

Runanga mo te Takiwa o te Ra-

whiti. Ko nga tangata hoki e mea

tia ana kia uru ki te Runanga, ara

nga tangata e whakahuatia ana e o

ratou hoa, kaua rawa ratou e noho

atu—me haere mai ano ki te hui.

Katahi ka whakahuatia e tena hunga

e tena hunga i te aroaro o te Kai-

whakahaere tana tangata e pai ana

hei tangata mo te Runanga. Me

penei te whakahuatanga. Me tu

mai i te aroaro o te Kai-whakahaere

te tangata mana e whakahua ka

karanga: —" E whakahua ana ahau

ko Mea te tangata pai hei tangata

mo matou ki te Runanga"—hei reira

me puta mai tetahi tangata hei

tuarua (ara hei tuara), me karanga

mai: — "E whakaae ana ahau

ki tena whakahuatanga ko Mea hei

tangata mo matou. " Na ka mutu

tena, ki te hiahia tetahi hunga kia

whakahuatia ano tetahi atu tangata

me puta mai me pena ano, me

karanga; —" Ko Mea taku e wha-

kahua ana he tangata pai mo te

Runanga "—me puta mai ano hoki

tona tuarua me pena ano me te mea

tuatahi. A, me penei tonu rupeke

noa nga tangata e hiahiatia ana e te

hunga pooti kia pootitia. Ki te

hiahia nga tangata o Wairarapa, o

Porangahau, o Heretaunga, o

Taupo, o Turanga, o Waiapu, o hea

atu, kia tu ko tetahi o ratou me

tuku mai etahi tangata ki Nepia hei

karanga i tona ingoa i te ra o te

whakahuakanga. Kaua e noho atu,

no te mea ka kore e whakahuatia i

te ra o te whakahuakanga ekore

hoki e pootitia i te ra o te pooti-

tanga i nga kainga pooti; heoi nga

mea e pootitia ko nga mea kua oti

te whakahua ki Nepia nei; kaore

hoki he kainga ke atu hei whaka-