No. 156
191104

page 2  (12 pages)
to previous section1
3to next section


 
TE PIPIWHARAUROA. o nga mahi kia hanga he ture hou e taea ai te whakamutu te mahi a nga wahine i roto i nga teihana hipi. Mo te taha ki te ora o te iwi i pai ano te whakahaerenga a te hui, na Takuta Tutere Wi Repa te whai-korero. E rua nga tino mea pai e pa ana ki tenei take i pahitia e te hui: he tono ki te kawanatanga kia whaka- turia he Roera Komihana hei titiro i nga mate o nga takiwa Maori katoa; kia hanga hoki tetahi ture hou hei mea i nga takuta kia hihiko ki te tirotiro i nga mate kino e pa ana ki nga Maori, pera ano me te ahua ki nga Pakeha. E rua enei take he nunui anake. I whakahaerea ano i roto i te hui tetahi tikanga e taea ai te whakamama nga hui Maori. Kati kei te wa anake e kitea ai te taeatanga ranei o tenei tumanako te korenga ranei. Ko tetahi korero pai i whakatakotoria ki te aroaro o te hui na Taranaki Te Ua, mo nga kai i hua mai i tetahi wahi e rua eka me te hawhe te rahi; ano he purakau ona korero, otira ehara i te purakau i kai hoki nga tangata o te hui i nga merengi i hua mai i taua wahi i nga ra katoa i tu ai te hui. Mo te taha ki te whakapono, na Pihopa Renata Wiremu te putake korero mo te tipunga maio te Hauhau raua ko te Ringatu. I whakaatu mai ia i roto i tona pepa he wehe ke ano tetahi i tetahi. I roto i nga korero mo tenei taha ka pahitia tetahi motini, e mea ana " Kua tae tenei ki te wa e tika ana kia whaka- turia etahi o nga minita Maori ki etahi turanga whaimana i roto i te hahi." He nui te pai o tenei motini ki te whakaaro a te hui. Tera ake tera ake etahi o nga take i whakahaerea, he mea nunui anake. Hui katoa nga motini i pahitia tekau-ma-iwa. Kua kiia ake ra he nui te mihi o te tangata ki tenei hui. Ko te hui mo tera tau ka tu ki Nuhaka, hei a Maehe tu ai. Ko- tahi ano te mea nana i patu te hui, na te marangai, otira ahakoa tera kaore i tamati te manaaki a te tangata whenua. I te ra i pakaru ai te hui haere hari atu ana te nuinga o te tangata. HUI TOPU O TE HAHI MAORI I TE PIHOPATANGA O WAIAPU, I TU KI WAIOMATATINI, MAEHE 20, 1910. Te Whai-korero a te Pihopa. E OKU hoa aroha, e nga Minita, e nga Mangai o te iwi, tena koutou:— He koanga ngakau tenei ki ahau te tunga nei o to tatou Hui Topu o te taha Maori o te Hahi ki tenei wahi ke o te Pihopatanga, ki waenga o te iwi kua piri tonu nei ki te whakapono, ki te whakaakoranga o te Hahi. He koa toku mo tenei, me te tumanako kia pera tonu me to mua te u tonu o Ngatiporou ki te whakapono. He tohu no te tupu o te Hahi. Tokorima nga rikona Maori kua whakapiritia, tokorua ano nga tangata o te Kareti o Te Rau- kahikatea kua motuhaketia hei Rikona. Ko- tahi te Minita i whakaturia ki Taupo, kotahi hoki ki a Tuhoe. Kanui toku hiahia kia whakahokia katoatia mai a Tuhoe ki te uma o te Hahi. I toku taenga atu ki Karaia, ki Te Whaiti inaia tata nei i rongo au ki te nui o te hiahia o te iwi o era wahi kia noho tetahi minita i waenganui i a ratou, me to ratou pai ki te hoatu i tetahi puhi he tunga Wharekarakia, Whareminita hoki. He pai tonu te mahi ki te kura ki Ruatoki, he tauira ano hoki nga tamariki o reira ki era atu. Kia kitea hetangata ano e mea ana ahau hei Opotiki ia kia kapi katoa ai taua takiwa ki nga kai mahi o te Hahi. He nui te aroha mai o te Komiti i Otautahi, na ratou hoki te oranga mo nga minita tokotoru o taua takiwa. Kua whakaritea te oranga mo te Minita kia £100 i te tau. Kia puta ano te kaha o te iwi ka nuku ake i te £1oo. He mea nui tenei kia tau te oranga mo te Minita, e kaha ai ia ki te mahi. He tohe tenei naku kia whakaritea he Komiti kohi moni mo taua mea. Tera ano he wahine pakeha kua uru mai ki te mahi. Tokorua nga wahine pera ki Toko maru. Meake ka hanga he whare mo raua ki te taha o te Whare-Karakia—he mea homai taua whare e tetahi pakeha i Heretaunga. Na te iwi Maori te tunga mo te whare. He tumanako taku kia whakaturia tetahi wahine ano ki Whareponga hei mahi ki nga wahi e patata ana. Kia puta atu a tatou whaka- whetai ki te Atua mo era mea. He Tumanako mo nga tau e takoto mai nei. He mea pai kia whakaoho koutou i nga tai- tamariki e tau ana kia haere ki te Kareti ki Te Raukahikatea, kia tautoko i a ratou. Heoi ano te mea e heke haere ai te kaha o te Reinga ko te ora o te Hahi. Ko te mea hoki e ora ai te Hahi ko te pai o nga Minita. Ko tetahi mea hoki ma te Minita kia whakaae ia ki te haere ki whea ranei ki whea ranei, ki te wahi he nui nei te mahi ki reira.