| TE HAEATA.
Paora e mea ana, "Kia whakarerea e
tatou nga mea taimaha katoa, kia oma-
kia te omanga e takoto nei i to tatou'aro-
aro."Hiperu 12. 1.
Tetahi he, he whakatupu hara mo te tanga-
ta. Ka maha nga hua i roto, ka maha
hoki nga whakawainga e puta ana i roto
i tenei mahi, ara i te haerenga tahitanga
o te tokomaha, o te huihuinga ngatahi ta-
nga o te tane i te wahine, te taitama, te
tamahine, i te moenga tahitanga, i nga
korerotanga me nga takarohanga: wha-
kawaia ana tetahi e tetahi, ka tokomaha
ki te hinga, hinga ana ki te waikeri. E
kore hoki e tupu nga hua pai i runga i
nga wahi o te hakari Maori, otiia ekore
e taea te korero i nga hua kino e whaka-
tupuria ana e aua mea. No konei i mea
ai a Horomona, "Te haere ki te whare
tangihanga, pai atu ite haere ki te whare
hakari."" Kai-kauwhau." 1. 2.
Na, he utu ano tona, to nga hakari
Maori. Me titiro tatou ki ona utu; na,
he utu pai, me kati ano he mahi ma ta-
tou, koia tenei; be utu kino, me whaka-
rere tenei mahi, kia atea hoki mo nga
mahi whai ritenga. Na, te tukunga iho
o tenei hanga, koia tenei, he hemo kai.
Tena ka pau nga kai ma nga uhunga, ma
nga runanga, ma nga ope i haere mai i
nui whenua, keihea ma nga tangata o te
kainga? Ka poto nga hua o nga mara,
pau rawa nga rua i te ngahuru, me aha
nga tamariki, nga ruruhi, nga koroheke
i te roa o te tau? Ka ngaro i te hemo kai!
He mea pai tenei kia koutou kia tangi nga
potiki i te kai kore, kia hemo nga tupuna,
kia haere nga tangata ki te keri aruhi hei
oranga? Tona utu tenei to te hakari.
Maharatia te Tamaki oma, Ruka 15, me
ta Horomona, "Kei uru koe kiroto ki te
hunga iinu waina, ki te hunga kakai ki-
kokiko, no te mea, ka rawa koretia te
tangata iinu, te tangata kakai.Nga
Whakatauki. 23 20, 21. Ekore ranei
koutou e aroha ki nga tamariki ? E mo-
hio ranei ratou ki te mahi kai ma ratou, i
te mea kua pau nga kai o te kainga i nga
hakari Maori?
Na, ko te maeke tetahi. Ko te ngahuru
tenei ne? meake ko te hotoke. Tena ka
mahana koutou ki te aba, i te mea kua
kore nga kai? E tukua noatia mai koia
te paraikete, te hate, te kaone, e te Pa-
keha? E ngaro ranei nga utu o tenei
mahi kuare? Ekore e ngaro. Haere ki
te kainga Maori ki te matakitaki, ka kite
koutou i te tamariki e haere tahanga a a,
i te wahine e noho ana i roto i te koka,
me te tane e kuhu ana i roto i te Pureke,
me te koroheke raua ko tona ruruhi ki te
tahu o te ahi e noho kau ana, i te kore
weweru mo raua. E taea hoki te aha i
te kuaretanga o te iwi? Te mahara ai
ratou ko to ratou moni era, ara nga riwai
nga witi nga poaka, hei hoko mahana mo
ratou mo te tuakiri; hei hoko kakahu
papai mo nga wiki, mo nga karakiatanga.
Kati te kohuru i nga potiki, te whakamate
i nga tupuna; rongoatia nga huao te
mara, hei oranga, hei mahanatanga mo te
tinana.
Ko tetahi, he nama. E nama ana nga
iwi kia whai kinaki ai taua hakari, kia
nui ai te Raihi, te Huka, te Paraikete, te
aha; ka mutu, ka nama ano kia riro mai
he mahana mo te makariri, .kua kore
nei hoki nga kai hei ritenga utu. Na ka
whiwhi te tangata i tona pikaunga, kia
taimaha ! A haere taimaha ana i te roa
o te tau i tana nama, haere turorirori
ana, piko ana te tuara i te taimaha.
Kaiahi te pikaunga kino whakaharahara
he nama i Pehi una ki runga i ngu po-
kohiwi i te ao i te po, te taea te unuhia;
ahakoa moe, ahakoa ara ranei, e taimaha
tonu ana te tangata i te nama. Ka tika
koki ta Horomona, "te tangata hoki i (e
nama hei pononga ia ma te tangata nana
i whakatarewa mai." Nga Whakatauki.
22. 7. Heoi, e te whanau, kati te hapai
i tena mea taimaha ki runga ki a koutou;
engari te haere maamaa; kati hoki te
taka i te Hukari, ta te mea, he nama tona
hoa haere tahi.
Ko te mate-mate tetahi. He mahi wha-
katupu mute mo te tinana, tenei mahi.
Na, he mate i roto i te haere ua i te hae-
re makariri, he male i roto i te whare
maeke, he whare aha oti to te tira haere?
he male i roto i te kakai, i le moe huihui,
be maha hoki nga lake mate i roto i nga
hakari Maori. Kali te kohuru i nga
tinana ki nga mahi pera. Otiia tera atu
le mate nui, ara le utu mo nga hara e
tupu ana! roto i enei mahi,koia matou ka
mea nei.
Ko tetahi ritenga i roto i nga hakari
nei, Ao te riri a Te Atua e pa ana ki nga
tangata mo a ratou he. Oti ekore ia e
riri mo nga kai ka maumauria noatia, mo
nga taima ka whakapaua,mo ana mahi ka
whaka-itiiitia ka mahue ranei, mo nga
mahi takaro, mo te tini o nga he e puia
ana i roto i enei mahi? Ekore ia e riri
mo nga tamariki ka whakahemokia, ka
kohurutia ki te maeke, mo nga ruruhi me
nga koroheke ka whakamatea? ka maha-
ratia tenei mahi e ia., ka whiua te iwi e
mahi ana i enei he. Koia matou ka mea
nei, me titiro ki ta Paora e penei ana, " Na
ahakoa kai koutou ahakoa inu, aha ranei,
meinga katoatia hei whakakororia mo Te
Atua." Koriniti. 10. 51.
Whakaarohia enei korero, e hoa ma,
kia whakamutua nga hakari Maori, ta te
mea he maha nga he i roto, me nga utu
kino ka inaha.
HE HUIHUINGA KOHIKOHI MONI-
KEI KAIPARA I TE TAU 1858.
Kua ho mai e te Atua ki ana tangata
he ritenga mo ratou ki a ratou Minita.
Kua mea hoki ia ki nga kai kawe o te
rongo pai, " Kaua he koura ma koutou
kaua he hiriwa, kaua he parahi ki roto
ki o koutou whitiki; kaua ano hoki he
putea mo te ara ; kaua e takiruatia nga
tatata, kaua he hu, kaua ano hoki he
tokotoko; ka ea nei hoki i te kai mahi
tana kai' Matiu 10, 9, 10. Kua mea
hoki a Paora, "Me he mea kua ruia atu
e matou nga mea wairua ma koutou, he
mea nui ianei ki le kotia e matou a kou-
tou mea o le kikokiko ? Kahore oti
koutou i matau, na, le hunga e mahi ana
i nga mea tapu, e kai ana ratou i nga
mea o le temepara ? Me nga kai tiaki o
le aata ka whiwhi ngatahi ano ko te aata?
Pera tonu ano hoki ta te Ariki i whaka-
rite ai mo nga kai kauwhau o te rongo
pai hei te rongo pai he oranga mo ratou."
1 Koriniti 911, 15, 14.
Ko nga tangata o Kaipara kua tango i
enei karaipiture hei ritenga mo ratou ki
ta ratou minita. Tenei a ratou korero i
ta ratou huihui kei Wai ngohe i le tau
1838.
Kia Wiremu Tipene le timatanga. Ka
koreti tia e ia Ienei kupu kei a Koriniti
16i.
Na, le kohinga moni mo te hunga
Tapu, peratia e koutou me taku i whaka-
rite ai ki nga Hahi o Karatia, Hei te ra
tuatahi o le wiki, whakatakotoria, ro-
ngoatia ake, ta ienei tangata, ta ienei
tangata o koutou, ki a iu ano, a le
Atua manaakitanga, kei whai kohi-
kohinga ina tae atu a hau. Na, maku
e tono le hunga e whakapainga ana
e koutou hei mau atu i ta koutou aroha
noa ki Hiruharama, ki le paingia ahau,
ko matou tahi e haere ki le mau atu.
Na, He ritenga ienei, e te Hahi o
Kaipara nei, no mua, no le hunga whaka-
pono o namata, Hei pukenga ki enei
whakatupuranga whakapono o muri
nei ; kia aruarumia atu ai le ritenga o
le kupu a Paora i akona nei e te wairua
o Ihu Karaiti. He ritenga aroha ki le
hunga e whakapuaki ana i le ingoa o le
Ariki. No le mea, kahore o ratou wahi
ki le rapu kai, taonga, kakahu, i te wa e
kauwhau nei ratou. Ko le kupu anake o le
Atua ta ratou e ngaki haere nei i nga hahi
o te Atua,e Pehi ana i te kino, e whakatupu
ana i te pai, E kopani ana i nga hiahia
taikaha, e whakatuwhera ana i nga hia-
hia papai kia titiro atu ki a ia i tare ki
runga ki le mate o te Ripeka. Na ana
mahi penei i ora ai te hunga tapu o mua.
A, ma te penei ano hoki a enei whakatu-
puranga, ka ora ai enei Minita e kau-
whau nei i te Ingoa o Ihu te Ariki, Na,
me whakaae nga Rangatira o tenei moana
o Kaipara, kia whakapumautia tenei
kohikohinga moni i nga tau e takoto mai
i mua i a tatou nei, kia whai oranga ai
to tatou nei Minita i nga tau e pai ai te
Atua, kia noho roa i roto i nga hapu o |
1