Volume 3, No. 5
18760205

page 65  (12 pages)
66to next section


View the commentary of this paper

 
TH WANANGA.

HE PANUITANGA TENA KIA KITE KOUTOU.

"TIHE MAURI-ORA." NAMA 5. NEPIA, HATAREI, 5 PEPUERE, 1876. __ PUKAPUKA 8. TE WANANGA KOTAHI PUTANGA I TE WIKI.

HATAREI, 5 PEPUERI, 1876 HE PATAI tenei He aha te mea e kiia nei, e, te maua a Ta Tanara Makarini e rongo ai te iwi Maori ki aana tono, me aana whakahau i a ratou 1 He kupu aha ana kapa, a he nganga aha te nganga o aua kupa e kiia nei, e, he tangata tino mohio a Ta Tanara Makarini ki te korero, a e rongo nui ana nga iwi Maori ki ana mea e tono ai kia mahia e ratou ? E ui ana matou, he aha nga tino whakaaro a Ta Tanara Makarini i mahi ai mo te Maori 1 He aha nga pai i pata ki nga iwi Maori i nga mahi a Ta Tanara Makarini ? A i nga tau tini ona e taahi nei i nga mahi a te Kawanatanga, ko ehea mahi aana i mahi ai, i puta he pai ki nga iwi Maori? He kupa nui ano ranei, he kupu whakaora ano ranei, aana kupu e kiki tonu nei aia. i roto i te Paremata mo tana Tari Maori, a e kitea ana ranei he kapu whakaora i te Maori i aua korero aaua ? He nui noa atu ana,korero i korero ai i ana tini haerenga ki nga iwi Maori korero ai. a e taia ana aua korero aana e Te " Waka Maori. " Otiia e ui ana matou, kei heĀ». te kupu ako ranei, te kupu whakanui ranei o ana kupa mo te Maori 1 He nui noa atu ana wahi e haere ai i nga Motu nei, a he nui noa atu ano hoki ana wa e haere ai ki te ora mona, i nga ra e mutu ai te mahi Paremata, a e puta ai te whakaaro whakakaitoa ona ki ana iwi o Ngatikahungunu. He nui noa atu nga korero a Ta Tanara Makarini i korero ai matou, e kahore rawa net he peta iti nei i kite ai matou i roto i aua korero, e kiia ai e matou, e, koia ano, he tangata | mohio rawa aia. A kahore ano hoki matou i kite noa i te i tika o aana whakaaro ki te iwi Maori, i te mea hoki, i he kore, kahore he tau riterite o nga kupu aana mo te Maori i etahi rangi, i ana kupu ano mo te Maori i etahi rango ano ona e "korero ai. E kiia ana, he | tangata tino mohio pu a Ta Tanara Makarini ki te whakahaere i nga tikanga e paingia ana e nga iwi | Maori. Heoi ra ko matou ko te " Wananga" ki ano i kite noa i aua mea, no matou ano pea ia, te kuare, i a no nga hoa pu ano a Ta Tanara Makarini te mohio. ! Whaihoki, ko te aroha ano aana a Ta Makarini e puta , ki aua mohio. Kia matou ia, ki te kuare, ko te taku mai u ana pewa te mea e homai ma matou, a kowai . kia tangi atu. E mea aua ano matou, nana ano, na Ta Tanara Makarini i ako te iwi i kiia ai e te iwi nga kupu whakapatipati mona, e taia nei e nga Nupepa. Nana ano pea i whakanewha nga kanohi o te iwi whakapai atu ki aia i kore ai ratou e kite i te mana kore o te pio o ana kupu. Koia ano te iwi Pakeha i mea ai, e he tino tangata aia e manaakitia ana e te Maori, otiia ke koro DO te Pakeha e mohio ki o te Maori tikanga mahi, ma o te Haati tikanga whakaaro, koia ratou ka anga ai ka mea, he noho pai noa iho ta te Maori i enei ra, a na te whakaaro Pateha ratou i ako, i mea ai ratou, koia ano na. Ta. Tanara Makarini te mana i rongo ai te, Maori ki te noho pai, a ki te mahi i nga mea a te Pakeha e mahia nei e ratou. E ai ana matou, kei hea nga mahi nui aana mo te Maori. Ko e hea mahi nui, nga mahi i kiia ai aia, e, he tino tangata aia ? a e tino mana ana tana kupu i te. Maori ? E ui ona hoki matou, he aha te take i tino puta nui ai nga korero whakapai a nga tini Nupepa Pakeha mona? Ko e hea iwi ranei, hapu ranei, tangata kotahi ranei o nga Maori, kua noho mohio ki nga Ture, i te akoranga a Ta Tanara Makarini. Oti ranei me penei he kupu ma matou, e, nana pu ano i tae mai ai enei ra o te iwi e noho koa aua i te whenua nei ? ki te mea ka penei nga kupu e tuhituhi ai matou ki te " Wananga" nei, penei, ka oho ake ano i roto i te hinengaro, te matauranga o nga ra o era tau, a me aua mahara ka i tika ai te kupu whakaae kau ata o taua mana i te Maori. E hara ranei te kupu, net i te kupu na ana kai whakapati, i kii ano mona, e, na te mahi taihoa a I Ta Tanara Makarita i ora, ai, a i pai ai te whenua nei nei. i tie tika ano pea te taihoa, a i pata ai he wa e mahara- i hara ai te ngakau i te mahi taihoa. A na te noho whakaaro rapurapu a te taihoa i hua ai he mahara i tika. Otiia e ui ana matou, tena ranei, e kiia e te | tangata, na taua mahi taihoa ona, i puta, ai nga pai i kia tatou, e pai nei tatou i enei ra. E kii aua matou, mei kore ano, e whanau mai a Ta Tauara Makarini ki te ao nei, e noho penei ano te noho o te Maori, me te noho ano ona e noho pai nei. E mea ana matou, me I kuki e tatou ki nga mahi o nga taa a era ra, kia mohio J ai te iwi tauhou, a kia matau ai ano ratou, kia tika ai