Ko nga tangata i whakatakoto motini

koia enei e mau ake nei nga ingoa..

H. K. Taiaroa

Tamahau

Wi Kaitaia

Pene Taui

Nui Haare

A. P. Kawatapu

Hori Ropiha

Mange

Netana Patuawa

Heuheu (4 motini)

I tu ano a Tamahau i whakamarama,

ko nga motini roroa me perehi i te mea

e titiro ana ahau he tino motini ta

Taiaroa. Haunga nga motini potopoto.

Taare Tikao (Tiamana) ka mea—

"Ae, kua oti te komiti. whakahaere mo

nga pire kia perehitia.

Ka a mea Tamahau "Ko te take i

penei ai ahau, te. hiahia noku, kia

tae mai he kape ki au Tiamana i te mea

kua pau mai a koutou korero e mea atu

ana ahau ka nukuhia tenei whare mo

apopo 10 a. m.

10 A. M.

Ka puare te whare, ka mea B. Whare-

rau kia whakaaetia e, te whare kia tu a

L. Te Haara hei karaka paahitia ana e ite

whare.

Pika (H. Tomoana)—He petihana

tenei kua tae mai ki au kia panuitia atu

kia koutou. He tono kia, uru, mai a

Mangakahia ki te whakapuaki i etahi onga

tikanga onga mahi o te kawanatanga.

Tautokotia ana e Tamahau. I tukua tenei"

ki te whare paahitia ana kia uru mai ia

I te 11 a. m. ka tu a Mangakahia ka

whakamarama i te mahinga ote Kirihipi

te whakahau ano kia kaua e mahia

mahi i te tuatahi engari ko te

Kia oti ite tuatahi, katahi

a te mahi. He maha nga

Mangakahia, tetahi, o: nga,

hiahia kia noho ano ia i runga i etahi

nohanga o enei whare e rua.

Whatahoro. E mea ana au me unu e '

Mangakahia tenei kupu ana ara kaore ona

hiahia kia noho ia I runga i etahi noho

anga o enei whare e rua.

PARAIRE, 21ST, 1893, 7 P. M.

I te puaretanga ote Whare i te 7 p. m.

ka hoatu te reta a te Tomoana ki te Piri-

mia (Whatahoro) kia panuitia atu ki te

Whare. Ko taua reta he unu i tona

ingoa Pika, he whaka mutu hoki na ana

i tona turanga Pika, I muri i tena

ka heke iho a H. Tomoana, te Pika; ki

raro i tona Tia I runga i te mea kua

kore he pika, ka tu a Wi kaitaia ki te

whakaari ia. Taare Tikao. hei Pika,

Tautokotia ana e mohi Te Atahikoia.

He nui ano nga mema honore i tohe kia

hoki ano a H. Tomoana. Ko tetahi o

aua mema ko Tamahau otira kaore a

H. Tomoana i whakaae. Paahitia ana

e te Whare Ko Taare Tikao hei Pika mo

taua po anake. Ka tu a H Tomoana ka

I ki ia ko tona taha ko te taha turaki

I Kawanatanga. E he, aua -te mahi a te

I Kawanatanga ki i ia.

I Ka tu a Tamahau ka mea, kaua e

I tahuri e turaki i te Kawanatanga ite

I mea e rua haora tonu e tu ana ki te

I Whakahaere i enei tikanga. Engari kia

I pai kia ata haere te mahi I muri i

I tenei ka tu te Pirimia ('Whatahoro) ki te

I whakamarama i te raruraru. Ka mea

I ko tenei raruraru na te reta mai o tera

I whare e mea mai kia whakaturia a Teoti

I Mutu me Kapa ki te Whare Ariki.

Whakautua atu ana kia tu rano he

tumuaki i te tuatahi mo tera Whare

Kaore i mohiotia kua tu a Mohi Tawhai

hei tumuaki mo tera whare. Na konei

i raruraru ai te whare ko tenei raruraru

he pohehe. Emea atu ana ahau kia

hoki ano te Pika ki tona nohoanga ka

tu a Taiaroa ka mea na taku motini i

raruraru ai tenei whare. He pohehe

tenei mate, me hoatu tetahi haora hei

whakaarotanga mate Piko me te

kawanatanga mo tenei tikanga. Ka tu,

a Tomoana, ka mea, he mea ata whaka

hau ahau e te kawanatanga. Pirimia,

kaore ahau e. mohio ki tenei korero a

Tomoana.. He maha nga tautohetanga

mo tenei korero otira kiia ana kia, tu

ano te whare ka whakaoti ai tenei

korero. Ite ata ote Hatarei ka puare te

whare, a nukuhia ana mo te mane kia

tapu taua ra mo te hokinga o Heta Te.

Haara. Itu. katoa nga mema ki te

poroporoaki kia H. Te Haara me te

peene, ano

MANE, 24, 10 A. M.

Ka puare, te whare ka panuitia nga

ture mo te mahi a te whare

Kia tu te Pika (Tikao) ka mea, " Kua tae

mai te Tiiti a H Tomoana, kia whaka-

mana Tona hokinga atu ano hei tumuaki. •

Ka motinitia e Taiaroa, kia whakamana

taua reta a H. Tomoana; no te mea kei

te pouri nga mema mo te hekenga iho o

Tomoana, i tona nohoanga, ko te take i

rereke ai Tatou, na te mea i raruraru nga

pukapuka, ko te take i pai ai ahau ki

tenei na te mea kei te Waipatu tona nei

a Tomoana e noho iana; ki te pootitia

etahi atu tangata katahi ka nui rawa raru-

raru. I tu a Tamahau i mea ko tona hiahia

kiapera ano ta tatou haere i to tera tau. I

tukua ki te whare a paahitia aha ' kia

korerotia te tiiti a H. Tomoana. Ka tu

a H. Tomoana a panuitia atu ana te

tiiti te mutu nga ka tukua atu ki te Pika.

Ka tu a Taiaroa ka mea, ko te kupu nui

o tenei tiiti ko nga mea anake e paahitia •

ana e te kawanatanga e Hoatu katahi

ano ia ka haina i tona ingoa e kore ia e

haina i nga mea kihai i oti ite whare.

muri i tenei ka nukuhia te whare mo te po

7p. m. l te tunga o te po ka tu a Taiaroa

ka mea kaua tatou e whai haere inga

korero, engari ko te whakatikatika anake

kaati he motini taku e penei aua " Ko nga

mea anake i whakamanaia e nga whare

e rua ko ena ewhakamana e H. Tomoana <

Kaore tahi he mana o Tomoana ake.

Tukua ana ki te whare e tia Pika a

pootitia ana kia tukua ki te whare ariki

kaore ranei me te menemana ano a

Taiaroa. Ko nga mea i te whakaae 28 i

te kaore 8, paahitia ana kia tae ki te

whare. ariki. Nukuhia ana te: whare mo

te 10: a. m. Turei 25. I te tuheratanga.

ote whare ka tu, a Tamahau kamea.

Kaore tahi he inana o to tatou Pika i

pootitia atu ia mo taua po anake. Kaati

e motini atu ana ahau, kia noho tonu ia •.

kia hoki atu rano te Pika tawhito.

Paahitia ana i runga i te pooti a waha I

muri i tenei ka pati tia etahi onga mema '

hou mai. '

Ka mutu tena ka panuitia mai e te

Pika te pukapuka. onga ingoa mo te:

komiti-hei. whiriwhiri i nga Pire menga.

motini.,. •

Ko taua komiti na te kawanatanga i

whakatu. Koia tenei o ratou ingoa: —

Tamahau, Hanita, R. Aperahama, H.

Ta Wake, H. Ropiha, A. Te Kume, Pene

Taui, H. K, Taiaroa, H. Paerata, Mohi

Te Atahikoia, B. Ngahina. Paahitia

ana i te pooti a waha.

Nukuhia ana te whare i runga i te kore

motini mo te 2 p. m.

ITE 3 P. M.

Kaore i noho te nuinga o nga mema.

Nukuhia ana te whare i runga i te ture

kia tae kite 30 mema ka mana te noho.

1. haere! te komiti whiriwhiri inga

motini ki Hehitingi whakariterite ai inga

korero o nga motini, oti ana ia ratou e 5

nga motini. Ite puaretanga i te 7 p. m.

ka homai ko te motini a Taiaroa. Kaore

ia i... tae mai, nuku ana "Pera ano ta

Tamahau

Ka Homai, ko ta W. Kaitaia. Kitea

ana, e. te komiti i ahua rite tana motini

ki. o mua, tonoa ana taihoa e mahi

taua motinitia korero te komiti raua ko te

kia motini whakaaetia ana Whakahaerea

ana, ko ta Pene Taui. "Kia tukua he

pitihana ki te Paremata, kia whakakorea

te Ture pooti mema Maori. He roa te

wa e korero ana te whare mo. tenei pire a

tukua ana e te whare katoa kia riro ma

te kawanatanga e whiriwhiri. Whakaaetia

ana e Pene Taui.

A paahitia ana tenei take e te pooti

awaha. _____________

RETA.

E kore e tau kite Etita te he, o nga

korero e tukua ana mai kia taia

kite pepa nei.

Ihai Hutana '

____

Maehe 15,

Kite Etita o Huia.

Tena koe—E hoa tukua atu aku kupu

ruarua hei hari atu ma Huia. Ki oku

hoa e noho maira i nga pito o Aotearoa

mete Waipounamu kupu Tuatahi (1)

Kanui te tika ote ako a Huia kite iwi

Maori me ona rangatiratanga, katoa tika '

tika rawa enei korero me nga whakatauki

katoa, kanui te tika. E hoa he kotahi

iwi i noho pononga, ko nga hurai i raro

ite kingitanga o Parao, ka mea a Ihowa

kia Mohi, arahina to iwi kite kainga e

hoatu ai e au, kia mutu te noho pononga,.

na, ka tae kite koraha ka amuamu kia

Mohi mote kawenga kite koraha, tera ano

tetahi iwi he mangumangu, i noho

pononga kite iwi o Marikena, a wha*

whaitia ana e tetahi taha o Marikena kia

mutu te mahi whakapononga, note

mutunga ote whawhai ka amuamu nga

mangumangu, hoi ko tenei iwi e noho

ana i raro ite mana ote Kuini o Inga-

rangi, hoi kua taraitia kia riro mai ano

mate iwi Maori e whakahaere nga toenga

whenua ko etahi, iwi, kei te kooti whenua

i enei ra ano, ko etahi kei te kii kia

pootitia ano he mema mote paremata i

Poneke, • ko etahi kei te kii; kaua he

mema kaua hei kooti whenua kaua hei

Ateha, ko etahi kei te amuamu kite

kawanatanga me nga Ture kino ko

etahi keite hoko, whenua i enei ra ano, i

muri ite. hokonga, kote amuamu, aue kua

pau A matou whenua ite kawanatanga,

hoi e Huia he patai, taku ki a koe. me

pehea ra e oti ai he tikanga pai i enei

raruraru maha, e matau ana ahau kite

mea hei otinga pai kia kotahi ngakau ka

oti pai, hoi e kore, e kotahi, ngakau,

hoi e hoa kei hoha koe kite tuku utu i

ena kupu, hoi tena te oranga mo huia