te tangata i a ia; ko nga moni hoki i ho-

mai kia te Kuini e te mea nana nga hanga,

mo te Tamana mo te whakawakanga hoki,

me whakahoki ano ena e te tangata i riro i

a ia nga taonga—me apiti ki te utu o te

taonga. Na, ka kore e rongo te tangata,

ka kore e utu, penei ma te tangata nana

nga taonga e ngaro ana e karanga kia tu-

kua mai he warati hei tiki i nga taonga o

taua tangata kia akihanatia ai. Heoi ka

riro mai nga moni i te Akihanatanga ka

hoatu ki te tangata nga utu mo ana taonga,

ka toe te toenga ka whakahokia ki te mea

nana nga taonga kua hopungia mo tona

rongo taima. Engari ki te mea kaore he

o o

hanga e kitea ana, ki te mea he tangata

rawa kore, penei ma te mea nana nga

hanga e ki kia hopungia ko te tinana tonu.

Katahi ka mauria e te pirihi ko te tinana

tonu ka kawea ki te whare herehere noho

ai i roto i te takiwa e pai ai te Kai Whaka-

wa. He tokomaha nga pakeha kua penei-

tia; a, e noho mai nei ano etahi kai roto i

te whare herehere. Koi ki nga hoa maori

ko te whanako anake te hara e riro ai te

tangata ki te whare herehere—kaore, e

ahua rite ana hoki te hanga ngaro ki te

whanako no te mea hoki e riro noa ana te

mea a te tangata. Ka mau te ringa o te

pirihi ki te tangata penei, ekore rawa e

taea te whakaora—kia kore rawa he mana

o te Kuini ka puta ai pea te toa o te ta-

ngata. Kotahi tona te ara e puta ai ia, ko

te moni—me utu ia nga mea e ngaro ana i

a ia ka ora ia, ka tukuna kia haere. Heoi

he ki atu tenei ki nga hoa maori o Here-

taunga tera e peratia etahi o ratou apopo

ake nei ki te kore ratou e utu i nga mea e

ngaro ana i a ratou. Kua pakeha katoa

tenei, ekore hoki e rere ke he tikanga ki

tetahi, ki tetahi—engari kotahi tonu te ri-

tenga mo te katoa. Ahakoa he rangatira

ekore ia e puta. Mehemea ko te Kawana

nei ano ka penei tona he, e taea ano ia te

hopu i runga i te warati o te Kai Wha-

kawa. Ko tenei me ata whakaaro nga ta-

ngata. _________

HE KAIPUKE TOTOHU.

TENA tetahi kaipuke nui, he tima, kua to-

tohu i waho mai o Ingarani; e rua rau e

rua te kau nga pakeha i mate. Ko te Ra-

nana te ingoa o taua tima. I te 6 o nga

ra o Hanuere, i tenei tau ano, i rere mai ai

taua tima i Ingarani, e rere ana ki Mere-

pana—he kainga pakeha i te taha ki Po

Hakene, i tenei pito o te ao, No te tae-

nga mai ki waho ki te moana ka puta te

marangai kino rawa—me nga maunga tei-

tei nei te ngaru. Ka po rima e pupuhi

ana te hau ka pakaru rawa te kaipuke ia,

ka tinia nga ahi i te wai, ka riro nga poti—

kotahi tonu i mahue; ka maanu haere te

kaipuke i te moana, ka ngaua haeretia e te

ngaru. No te 11 o nga ra ka ki atu te

Kapene o te kaipuke ra ki nga pakeha o

runga kaore he oranga mo ratou, ko te

mate katoa ratou. Heoi, whakarongo

puku tonu nga pakeha, kaore i tangi, i

aha—engari i tahuri ki te karakia, ratou

ko nga minita tokorua. Ehara i te mea i

karakia ai kia ora o ratou tinana i tenei ao,

engari kia ora ratou i tera ao. Katahi ka

o

tukuna te poti ki te wai, eke ana ki runga

ki taua poti te 19 nga pakeha—he wha-

kamomori tou atu. Ki hai i neke atu ki

tawhiti te poti ra ka titiro nga tangata i

runga ki nga pakeha i runga i te kaipuke

kua hui ki te ta e tu ana. Ki hai i taki-

taro ka hurihia e te ngaru nui, puea rawa

ake te kaipuke kua kore aua pakeha, kua

tahia katoa ki te moana. Titiro tonu nga

tangata o te poti ra, kaore i whai miniti ka

maranga te iho o te kaipuke ki runga ka

totohu whakamuri ki te wai—mate katoa

nga pakeha e 220.

Ko te poti ka po rua e whakaheke ana i

runga i te hau ka tupono ki tetahi kaipuke,

ka eke katoa ki runga, ka whakahokia ki

Ingarani—ka ora ena. He tohu marire na

te Atua i ora ai.

He maha hoki nga kaipuke i pae ki uta

i taua marangai, he maha hoki nga pakeha

i mate. I tetahi kainga e 30 nga kaipuke

i pae ki uta, kotahi rau nga pakeha i

mate.

HE TANIWHA NO TE MOANA. ——I te 14 O

Maehe nei e mahi ika ana etahi pakeha i ko

mai o nga moutere i waho nui o te Waio-

hinganga—i Otieri. Titiro rawa atu raua

ka puta mai tetahi mango nui ki roto ki to

raua kupenga. Katahi ka okeoke taua ika

i kona, a pakaru noa iho te kupenga. Pu-

puri tonu aua pakeha, kukume tonu, a riro

raua mai ki te wahi papaku—totahi ka riro

rawa atu te kupenga i te taniwha nei. Ka-

tahi ka rere tetahi o aua pakeha ki ro te

wai ka kurua te upoko o te ika nei ki te

rakau. Muri iho whitikitia ana ki te taura

ka toia ki uta. No te matenga ka kawea

mai ki te taone i runga i ta raua poti. Te

roa o taua taniwha e rua pakihiwi maro.

Tauanui, Wairarapa,

19 Pepuere, 1866.

KI A TE KUPA, KAI WHAKAWA.

E hoa tena koe, koutou katoa ra

ko ou hoa maori, pakeha, e noho mai

na i kona e mahi mai na i nga

mahi tika mo to tatou kainga. Tenei ano

nga mahi, nga korero, o konei; maku ano

e whakaatu ki a koe. No te Ratapu, no te

11 o nga ra o Pepuere, ka tae mai a te Ua

poropiti Haumene o te Hau Hau; te puta-

ke nona nei te atua Hau Hau e karakiatia

nei e nga tini iwi o te motu nei, o Aotearoa

—a kei Po Neke nei ia e noho ana. Ko

tana tenei. Kua mutu noa atu i a ia tana

mahi Hau Hau. No tona tirohanga kua

be te aratakitanga a nga iwi i te tikanga o

taua atua ona, ki noa atu ana ia ki a ia