Volume 3, No. 72
18660331

page 1  (4 pages)
2to next section


View the commentary of this paper

 
TE

WAKA MAORI O AHURIRI

"KO TE TIKA, KO TE PONO, KO TE AROHA. "

No. 72. ] NEPIA, HATAREI, MAEHE 31, 1866. [VOL. III.

HE KUPU ATU ENEI KI NGA HOA TUHI

MAI.

Tenei matou te mihi atu nei ki te pukapuka

mai o tera motu o Wharekauri; ara, te pukapuka

o Ngatimutunga ki a te Makarini mo to ratou

whenua ki Taranaki.

Tenei te reta a Teone Ropitini Taiaroa kua tae

mai ki a matou, he ui ki ta raua pauna ko tona

taina i homai ai mo a raua nuipepa. Kua taia

atu e matou ta raua pauna i te nuipepa o te 10 o

Maehe nei—ko nga nuipepa hoki ki a raua kua

tukuna atu ki te meera. Tera pea kai te ara e

roa ana.

E ki ana i ho ta matou whakaatu i te mahi o to

Kooti Whakawa Whenua Maori i tera nuipepa.

Hei tera nuipepa matou te whakatika ai—he kapi

no tenei.

Ko te Kira, te tima o te Kawanatanga;

tenei kua hoki mai i Wharekauri—'i haere

ki te kawe i nga herehere ki reira. No te

po o te Wenerei te 14 o nga ra o Maehe i

u atu ai ki Waitangi i Wharekauri. No

te unga toutanga atu ka haere ki uta u

Kapene Tamati, te Kai Whakawa o reira—

i haere atu i Nepia nei. Ka ki mai nga

tangata o uta ki a ia taihoa e tukua nga

herehere ki uta kia huihui ratou ki te kimi

whakaaro. Heoi, no te Taitei te 15 o

nga ra ka huihui a Ngatimutunga me Nga-

titama, me nga tangata katoa o uta, ki te

korero. Korero ana ratou muri iho ka

whakaae te katoa kia tukua nga here-

here ki uta. Katahi ka mauria ki uta. No

te menenga ki uta ka arahina haeretia ki te

pa ki Waitangi. No te taenga ki reira ka

takoto te kai a te tangata whenua ma ra-

tou. No te ahiahi ka arahina e nga hoia i

haere tahi atu i a ratou ki te wahi hei no-

hoanga mo ratou. E korerotia ana ka nui

ta ratou whakapai ki te kainga kua wha-

karitea hei nohoanga mo ratou. Tenei te

reta a etahi o ratou kua taia ki tenei nui-

pepa, he tono poti ki a te Makarini hei hi

ika ma ratou. Kaore matou e mohio, e wha-

kaae ranei te Makarini, kaore ranei—kei a ia

ano tona whakaaro. Engari ta matou e mohio

ana mehemea ko matou i riro herehere i a

ratou ekore e penei to ratou atawhai ki au

me toku ki a ia—penei tera au e patua e ia,

tera e waiho au hei patunga tapu mo tona

atua teka, kohuru. Me whakaaro taua

iwi ki tona hara, ka repeneta ai; me i kore

e hoki te whakaaro o te pakeha apopo ki a

ia. Inahoki, ehara ia i te hoa aroha ki au.

Ki te tikanga o te Ture kua mate ia—na te

pai o te pakeha ka ora ia.

Heoi tenei. He kupu tenei mo te pa

nui o nga tangata o tera motu, mo Wai-

tangi. E korero ana nga pakeha i haere i

runga i a te Kira ki te pai o taua pa, E

ki ana kaore he pa maori o Niu Tirau i e

rite ana ki taua pa te ata ahua, te kore

paru, te ata rarangi marire o nga whare,

me te pai o te hanganga. Ko te karakia

hoki e ki ana ka nui te karakia o nga

tangata o reira i te ata i te po. Ko to

ratou whare karakia hoki e korerotia ana

he whare pai rawa. Heoti tou te ahua o

te iwi. whakapono ki te Atua nui o te

Rangi. Kati ano kia tae atu nga iwi Hau

Hau ki reira kia akona ratou ki te tikanga

tika e o reira tangata.

Ka nui te whakamihi o nga pakeha ki te

atawhai o nga maori o reira ki a ratou.

Nga tangata maori e noho ana i taua mou-

tere i tenei takiwa e 380; ko nga moriori

kotahi rau e rua te kau. Ka tata tenei te

hoki te Kira ki reira.

E HIA hia ana matou kia whakaputa i te-

tahi kupu ako ki nga tangata maori o

Heretaunga mo ngu hanga a nga pakeha e

ngaro una i a ratou. I tenei takiwa kua

noho katoa i raro i te Ture o te Kuini. E

mana ana i te pakeha te Ture, me mana

hoki i nga maori; ekore e tika kia taha

tihi. Ka riro i au te mea a te ta-

ngata e tika ana kia utua e au. Ekore

hoki e tika kia mahia noatia mai e

tera tangata he hanga moku. He

taurereka naku ka pena; tena he tangata,

he tangata, me whakaaro marire koi pouri

te ngakau o te mea nana nga taonga e

ngaro ana; a, mehemea e riro ana ki tana

i pai ai ka anga ia ki te muru i nga mea a

te tangata i a ia ona taonga—na, ka tupu

he kino i konei. Koia ai te ture i waiho ai

hei taka waenga, hei whakatika i te tika-

nga kia tika ai.

Ko to te Ture tenei ka whakaaturia nei

mo te taonga ngaro i te tangata. Ka

pouri te tangata ki te roa o ana taonga e

ngaro ana, ka haere mai ki te Kai Wha-

kawa ki te tono tamana mo te tangata i a

ia nga taonga kia haere mai ki te Whare

Whakawa ki reira raua korero ai i te aro-

aro o te Kai Whakawa kia kite i a wai te

tika, i a wai te he. Na, ka kitea e te Kai

Whakawa he pono te ngaronga o nga mea

a tetahi na karangatia kia utua aua mea e