Volume 1, No. 25
18990227

page 1  (8 pages)
2to next section


View the commentary of this paper

 

TE PUKE KI HIKURANGI [NAMA 1 O TE TAU 2WAIRARAPA. PEPUERI TUREI 21st 1899. [Wharangi No 1.] Tena koutou e nga Iwi o nga Motu e rua, o Aotearoa me te Waipounamu, me o koutou Hapu, rae o koutou rangatira, Tane Wahine, me nga tangata whakaaronui, me nga tangata matau, nga Tai-Tamariki kua akona ki nga matauranga o te Ao, me nga Tai-Tama-hine kua akona ki te pehanga ma ratau, nga Wahine whakaaronui me nga Wahine matau, nga Komiti Tane me nga Komiti Wahine, nga Tamariki Nonohi, nga mea e ngote ana i te U, tena koutou, he Awhekaihe te Iwi hou o te Atua, o koutou rangatira Tane Wahine, o koutou Tane whakaaronui, me o koutou Wahine whakaaronui, o koutou tangata matau, o koutou Wahine matau, a koutou Tamariki kua paahi mai i nga Kura nunui, tena koutou i roto i te tau hou, e nga hoa Pakeha, o koutou rangatira Tane Wahine, o koutou tangata whakaaronui, o koutou Wahine whakaaronui, nga Tane matau nga Wahine matau, a koutou Tamariki, nga mea e ngote ano i te U, to tatau Kawanatanga, ona Minita, nga Mema o te Whare Ariki, nga Mema o te Whare Paremata, to tatau Kawana pai, te hunga e haere ana i te moana, nga Kapene nga Heramana, tena koutou i roto i te-tau hou, e takahi nei tatau. E te Atua tiakina a te Kuini. I te 1894, ka whaakaro nga Kaumatua o Wairarapa, kia whakamatauria tetahi Perehi, hei kawe korero ki nga wahi o tatau Motu, ka kawea atu e Kapene Tunuiarangi raua ko te Whatahoro me te Teira Tiakitai, ki te Hui i tu ki Pakirikiri, ka korero ratau i taua Hai, ka tu tetahi Perehi ki Wairarapa nei, ka mahia noatia nga mahi a te Kotahitanga, i te whakahaerenga a nga Kaumatua, i te ara e marama ai te haere o te mahi ma te Perehi, kaore i kitea, he taumaha anake nga huanui e puta ai, ko te mahi he uiui tonu i te mahinga, me nga tangata mahi, kitea iho he nui te pakeke, ma te moni nui rawa ka taea ai, heoi ka mau tonu mai te whakaaro, o nga Kaumatua o Wairarapa, tae noa ki te tau 1895, i tenei tau, ka mauria e te Whatahoro a Kiingi Tuahine Mate Rangitakeiwaho, ki Poneke, ki reira mahi ai i tetahi Perehi Pakeha, e tora marama e mahi ana, ka kitea e te rangatira o te Perehi, he tere rawa tona mohiotanga, tena e pangia e te mate, ka whakamutua ka roa ka mahi ano, ka mau i a ia etahi tikanga, o te whakamaumaunga o nga reta, hui pea ona marama i mahi ai e rima, ka hoki mai, te taenga mai ka uia te ahua o te mahi Perehi, ka marama i nga Kaumatua, ka tonoa a Tamahau, me Kiingi, ki te titiro Perehi i Poneke, kitea ana, na Kiingi Rangitakaiwaho i titiro, ka hokona te Perehi me ona mea katoa, i te tau 1896, ka mauria mai. Ka tu ki Whiwhia ko "Te Puke Ei Hikurangi tenei," ka huihui nga Kauma-tua Tane Wahine, ki te kimi i tetahi tikanga, Wairarapa