No. 159
191107

page 1  (12 pages)
2to next section


 
Te Pipiwharauroa

HE KUPU WHAKAMARAMA.

NAMA 159.

GISBORNE.

" He ao te rangi ka uhia, He huruhuru te manu ka rere."

HURAE 1911.

"Kui! Kui! Whitiwhitiora."

TE WAIPIRO KIA WHAKAKOREA.

ITE wa i tuhia ai nga kupu i puta i enei marama e rua kua taha ake nei, kaore i mohiotia tera rawa e tae mai ki tenei wa te roa e whanga ana ki te pooti. Otira i te mea kaore ano nei i taea noatia te ra o te pooti rokohanga ka puta atu tenei Pipi, ka whakaaro matou kia tuhia ano etahi kupu hei whakakaha atu i nga mea e hihiko ana te ngakau ki te peehi atu i tenei kai i a ratou. E whakaaro ana hoki matou kaore rawa he mutunga mai o te tohutohu kia takahia atu tenei kai, kia mutu rano te pooti. Ko te take i penei ai te whaka- aro no te mea he kite no matou i nga kino o tenei kai e peehi nei i te iwi, he rongo hoki ki nga painga kua hua mai ki nga wahi kua whaka- kore, he mohio tonu iho ano hoki no te nga- kau kaore rawa atu e hapa te ora o te iwi ki te takahia atu tenei mea kino.

Kua pau atu ki roto i ta tatau pukapuka i panuitia nei i tera marama te nuinga o nga kino o tenei kai, otira tera atu ano etahi kei tena kei tena e mohio ana. E kore matou e whaka- matou ki te whakaatu i nga kino katoa e hua mai ana i te waipiro, heoi ano ko nga mate e mohiotia ana kei te pa hangai ki a tatou ki te iwi Maori, tera ranei e pa ki te waiho tonu- kia kainga ana. Kotahi noa te whakaaro hei tirohanga ake ma tatou i tenei wahi, ara ko te tu mai o tenei kai hei raupatu i a tatou mahi pai katoa. Me ata titiro tatou katoa ki tenei rerenga o te waipiro, no te mea e pa ana ki te tangata kai, ki te tangata kore ranei e kai. He

wa tenei no te ngakau wawata; ia tangata, ia tangata e wawata ana i roto i tona ngakau kia pai mahi; a ko etahi e wawata ana kia pai hoki nga mahi a te iwi. Engari i te mea e tu tonu ana mai i te waipiro, e kore rawa e tutuki te wawata o te ngakau, ko te kehua whakahaehae tenei e iki nei ki te po i nga tumanako a taki- tini kei tutuki.

Ka nui te hau o nga rongo o te mahi ahu- whenua i enei ra. He mea pai tera, he huarahi hoki ki te ora. Otira ki te tu tonu mai te waipiro hei horomiti i nga kiko o te ahuwhenua, kati kaore he painga. Ko tona rite kei te aporo, ko waho he hanga atahua ki te titiro atu, ko roto ia kua pirautia. E ki ana te tino kai whaka- ako i tae mai ki te ao nei," Kaore he tangata e pono te mahi ki nga rangatira tokorua: ka kino hoki ki tetahi, ka aroha ki tetahi, ka u ranei ki tetahi, a ka whakahawea ki tetahi." Ko te tikanga o tenei korero ko nga rangatira e noho hoariri ana ki a raua, pena me te Atua raua ko Hatana. Waihoki e rite ana ano tena kupu mo te mahi ahuwhenua raua ko te kai waipiro, ara mo nga mahi katoa e whiwhi ai te tangata ki te moni. Ki te hurihia taua kupu kia tino hangai ki tenei takotoranga ka penei na, " Kaore e taea e tetahi tangata te whakapuranga i te moni me te moumou ano; kaore e taea e tetahi tangata te koutu wai ki te tatari." Kotahi tonu te whakaakoranga i roto i enei rerenga kupu e toru. Moumou te whakatipu hipi, kau ranei, a te tangata i te mea e whakapaua ana e ia nga hua o aua mea ki te I mahia e ia aua mea hei huarahi mai mo te ora ki a ia, otira kua hurihia e ia hei huarahi mai mo te mate. Kua whakamatautia e te tini o te tangata, a kua kitea te he. Na i te mea kei te timata