Volume 4
18840418

page 2  (8 pages)
to previous section1
3to next section


View the commentary of this paper

 
KI A MAUA HOA MAORI HE whakamaharatanga atu tenei kia koutou, kei e maua e takoto ana inaianei nga PAURA tino pai rawa. He HOA, ka TINGARA ano hoki. He PU TUPARA he PU HAKIMANA. HE PU PURUKUMU, he Kariri me nga mea hoki mo te whakapuru. He whakapuru, he tangata me nga whakarawe hou. Kua kawea katoatia mai enei mea e maua I Ingarangi i te kainga i hangaia mai ai, no reira ko taea e ma te hoea atu kia koutou i nga mea pai rawa ma te whakahoki iho ano i nga utu ki raro rawa tetahi atu tangata. Ka taea e maua te hoko kia koutou I te pu pai mo nga PAUNA E RUA. Tenei nga PAKAWE HOTA, Nga PARAHI PAURA, Me nga mea katoa e teahaki ai teatea Kia mahara mai ki a koutou HOA TAWHITO ka PANERA me PAERANA i te Whare Matai, te whare pai rawa ma koutou, he pai no nga taonga, he ngawari hoki no nga utu. He Kaka, Kaheru, Parau, Rakaraka. He Ti, Huka Tupeka. He Pu, he Paura, He Hota, he Tingara. Na PANERA me PAERANA PANUITANGA Ko Nga Whakaaturanga Matenga tupapaku Marenatanga ranei whanautanga tamariki ranei, Me apiti mai ki te kotahi hereni me tahi mai nga tau. Me te ra, te marama, te tau i mate ai. PANUITANGA. Ko nga Whakaaturanga Matenga tupapaku Marenatanga ranei, Whanautanga tamariki ranei, Me apiti mai ki te katahi hareni, me tuhi mai nga tau. Me te ra, te marama te tau i mate ai. PANUITANGA. Ki nga kai tuhi reta mai Apititia mai he hereni ki te taha o te reta tuku mai kia taia i roto i te WAKA MAORI hei whakakoa i nga tamariki takatakai atu a te pepa nei. PANUITANGA KI NGA HOA TUHI MAI. Ko nga tangata e tuku korero mai ana kia taia ki Te WAKA MAORI. Kia marama te tuhi mai, kia marama ai nga kai ta ki te whakanoho i nga reta. E kore e taia nga reta e tukua mai ana kite kore e tuhia mai e te tangata tona ingoa tika raro iho o nga korero. TERMS OF SUBSCRIPTION. The subscription to the Waka Maori is 6s. per year, payable in advance. Persons desirous of becoming sunscribers can have the paper posted to their address by transmitting that amount to Editor, Post Office Box No. 10, Gisborne. TE UTU MO TE WAKA. KO te utu mo te WAKA MAORI i te tau e ono hereni, me homai taua moni ki mua. Ka tukuna atu te nuipepa i te Meara ki te tangata e hiahia ana me ka tukua mai e ia tana moni ki a te Kaituhi o te Waka Maori. Pouaka, No.10, Poohitapeta, Gisborne. He pane kuini, He ote moni ranei te moni tika ki te tuku mai te meera. Ko te mea tika rawa me huihui nga moni o E tangata o te Wahi Kotahi. Ki te tahi tangata Kaitiaki Toa, Apiha ranei o tana takiwa mana e tuku huihui mai nga moni. Mo te whakaaturanga o nga tangata nana nga moni. TE WAKA MAORI 0 AOTEAROA. TURANGANUI, KIHIPANE, APERIRA 18, 1884. E hoa ma e nga kai titiro i nga utanga o te Waka nei, tena ra koutou. Tenei ka utaina ite i te kei to to tatou nei Waka tenei hoenga etahi korero o whai ritenga ana kia tatou katoa ki te Maori, ki te Pakeha ano hoki nga mo tetahi arawhata pai, ka mahia tatatia nei ki konei. Kati koianei nga korero. He maha na tau i whakaarohia ai te hanganga o tetahi Piriti mo te awa o Turanganui hei whitanga atu ma te tini tangata e haere ana ki nga takiwa to Tai Rawhiti ki whea atu ranei. Kati nohea taea i mua i te kore moni tetahi i te pakeke tetahi o te Kawanatanga i runga i te tono te nga tangata o enei takiwa, kia tautokona tenei mahi nui a ratou. Ano te uauatanga o te Mema Pakeha mo te Tairawhiti i te Paremete kua taha atu nei, katahi ka whakaaetia, kia 1,500 hei homaitanga ma te Kawanatanga a ko te toenga o nga moni, me ata kohikohi mai o nga iwi ma ratou taua piriti. A i whakaritea e te Kawanatanga ki te kore e taea e nga Kaunihera o konei, te kohikohi i nga moni apiti i mua mai o te 31 o nga ra o maehe 1884, heoiano, ka whakakorea taua 1,500 ma ratou. Kati whakahaua ana kia whakaahuatia tonutia ma tetahi piriti, kia mohiotia ai te maha o nga moia mo te hanganga. No te otinga o te whakaahua, ka tatauria nga moni katoa mo te hangana ka kitea e tae rawa ana ki te 1,000 katahi ka rapu whakaaro nga Kaunihera o konei a ka kitea e kore e taea I ratou ko atu i otia moni nui, e wkakarerea ana ka ka kia whakakorea te piriti. Muri iho ka rapu whakaaro ano etahi o a ia tangata ngakau nui i runga hoki i te mahara ki te kore e timataia te piriti tenei tau, ka tino whakakorea rawatia e te Kawanatanga ia ratou moni i whakaaetia ai a ka maha noa atu pea nga tane noho piriti kore ai tatou. Heoi, ka whakaarahia ano taua korero a te maha noa atu nga huihuinga o nga Kaunihera ki te rapu tikanga katahi ka whakaaetia, kia whakaahuatia mai ano he piriti, kia kaua e nuku ake te 3,000 ona utu. A e peneitia ana te whakaritenga mo nga moni. Nga moni a te Kawanatanga i whakaaetia ra 1,500 ma te Para Kaunihera e utu mai i roto i nga reiti kia 500 ma te Kaute Kaunihera e utu i nga moni o 250, a ma ratou te tono atu ki te Kawanatanga, kia homai ano kia 750. Hui katoa a moni e 3,000. E rua nga whakaahuatanga piriti kua oti te mahi mai ae hoki iho ana nga utu o tetahi o tetahi i te 3,000 a ka oti te whakarite ko tehea o aua ahua hou te mea pai, hei tauira, kotaia ka panuitia ki nga nupepa, mo nga kaimahi. A o ki ana, ka oti tonu tenei arawhata ataahua ma tatou, i roto mai i te tau kotahi e haere ake nei, hei huarahi puare noa atu ki te katoa, e kore hoki e takohatia. I tipu ake ano tetahi whakaaro, i roto i nga whakahaerenga korero mo te piriti, mo te taha ΓΏ