Volume 1, No. 4
18571015

page 2  (4 pages)
to previous section1
3to next section


View the commentary of this paper

 
TE KARERE O PONEKE. KO TE HAI RAPU, KO IA TE KITE. TAETE, 15 O OKETOPA, 1857. KO TE RANGATIRATANGA. HEOI ano te korero a te pakeha inaianei, ko te Rangatiratanga. Kua taoa te wahi e kowhiriwhiria ai tetahi kei tino rangatira mo tenei wahi, mo tera wahi, mo tera atu wahi. Ko tona ingoa i to te pakeha reo, ko te Hu- pariteneti—e pera ano tona ritenga me tetahi kawana. Otira, ko te tino Kawana, ko Kawana Paraone—he mea whakarite tera no te Kuini; na, ko enei Kawana iti iho nei, he mea whi- riwhiri na nga tangata, ko tahi mo Akarana, kotahi mo Taranaki, kotahi mo Poneke, kotahi mu Wakatu, kotahi mo Pukupa, kotahi mo Otakou. Ko ia anu te rangatira o te Runanga-wha- karite-tikanga mo ia wahi, mo ia wahi; no te mea he runanga ano to Akarana, to Taranaki, to Poneke, to tera atu ano,— haunga ano te runa- nga nui e whakaritea ana e Kawana Paraone. Na, kia wha nga tau, ka mutu to mahi a te Hupariteneti. He mea ano ka mutu wawe i roto i enei tau. Otira, ka rite rawa tona taima heoi ano ona tau e wha, ka uiui;),! <;! whakahoki;'.. te ri 1 ri au o una '.i: ;i 5; i ki te 1^i11g,^1^i11ga o I;g;^'>.a11;.;;^I;1 k:i!;ia - r;:,i Tatou u mra kia nui!! tori; i;1.;;(^i i;', i.:! tana mahi, kia ^v11a1-:;>^^;k^;^ r;;:ui.!-:') tetahi atu. Na,ka rite 11^-1 tini o ti' !inp;^i^i- teneti o Poiu;ka, nra, o 'rrku;;i ivta- toni [Oi' ^eat11e^a^(1;1)—ku;^!ok^)v,^!1;^ nga 1I^1pa1^i^e;n^ti o Akur^!!;» i roi» i enei tau, tei).'^ ko ('-'uri, ka HI;!!! io;iro ia, a taea noa;!;!, te I11p.!1^11g;^ o i;- ;;r- n"ga. No to AI;;!;'.-' o tera miki kini ;i;'.- hinre nei ka ^vi;;15<;11^;i1!e^^ ngu ;;;ika''!!;! e te Hira [ko tona mahi ti r;i} !<: ir 'whakaute i tetahi, ko ti.' Ii1I[1;^^i1<^1u^1i o mua ranei, ko irt;iiti t;1]ig;^;;^, 111.1] ranei. No mu'., ki', hou ;o nga !';'.- keh;i, k;i korero nui, K;i i;;'.-;! ^^!;^i1i o nga rang;itur;;, hroi ;".;io ti' t;^1)g;^ia pai ko tu 1^>'1;^to11i, h;i ^v11;^^;'.^;;5p^1;^ ai nga ingoa e tuhituhia mo tetahi, mo tetahi; ka whakaritea hoki tie h;ii tuhituhi mo ia kainga, mo ia kainga,— mo Ahurrri, mo Wai] arhi);!, mo Here- taunga, ino Poneke, mo Opiki, a puta noa ki Whanganui. Ma te iti;! o nga ingoa ka kiira ai kowai r;inei o enei tokoru^ e meinga he H'.1;'.t^1e;1e;.i mo nga tau e takoto ake nei. Naki;; rango mai nga tangata mahri—ma koutou ngatahi me nga pakeha tenei tiki!!.ea tuhituhi ingo;-;.: atiru, e kore kutoro tuhituhi. I''- rangi kia n;;i;h!;i 1^1)1- tuhiri ki rotu o te;;^!;! ^();1k;^]111ki1.—kri reira katoa nga ingoa o u:.;' kai tuhi- tuhi e takoto a;.;!. Na, ko ;e una i- tika ai te tuhitu!hi kia 21 una (ru, e kore e tika te iti Hie; ;i, kia whai whi'.. una—1)0 whei)!;;;, '^»n;nai1 ranei, he u hu- nua rihi ranei, e T;:i i!;.;; ; u, .ki te tahore he v;!irna;!, u;e '..-'ih;;,i wi:;!;-»'; k;i pai, n11.^!1e!nea e wi!;;! naria wi,;^; ano, !<:! rite 10:1:1 h;ii ki nga r.anin;i e rinia mo te '.Hii Iv;!;!hi, iro ka i'(';'..-'.i ;i. Ko tuiti ano tioki aure ;no !e p;ikri!^, mo te I;11ig;u;^ n"!ahri, Ter;i inu; noa e tuiti ku;! inoino, kua mau o ramu 'ngo;',, ki reto o te Prik;i;:ni;k;i o nga inga';; ; 'Hii rn;ou ti"' va hai-; ;i «ro ki;! puta to rao!! aia'!)-;;! ki te 1hn';^1^iit!11^>1i ranei o mu.;:, ki te '^;in1io^I ranei. Ka korero .i!;; i!;;!^';! ki te hunga 1T:<^h;n'a. ma koutou e -RA'i 1,11.;;', ;;ro ki ta matou e mea ahine!. Na ihi oti te whakakite mo te Hurai 511-11011, ka tahi ea timata te m;u.i mo ia k;u a!i ;ik;;ri 'i e, mo ia kai w!1<1k;^1^ite, o te K;;;a;inga. tie nui te w11;^k;^;^1^(). me nga ko^ui;.K;^^g:^, ti.e - nga (.oto11et;^ng;^ i reto o nga [.'okehu ki rur.^;; o tenei mea. Heoi ano te ; mea kino ko to h;1^r;^;'giiaug;^ o rinoi! e Ih;;rre ana ki r^Uig^^^ o te ;1.1n1iU^eI<;u;t11g^^ o tera mea. Iva ir:a- , Ikra komou ki te korero mo te " 1>(^^.a^^k^ mo to tatou nei ki1i11gi^, me 11;1e1^e mai ki etahi o ngu v;i);irn<) rino iho nei tu!)itu!1i ai—hei tu M;uia te 190 nga rao tenei inar;ina. Oti.',), ko ;e tang;'.ti^ tahore aue i aru tonu ingoa ki ruto ki te Puku;ku ha Ingoa, o te Kawanatanga, e kore e tika kia wha; tikanga tera i reto i tenei mahi. Ko nga whare enei mo tana mahi .— I Poneke—Ko te Whare Whakawa I I[e1^^^1^1{11^'.—Ko te Whare Kune- nga. / Karnri.—Ko te Whare Kura. / ^:^^^h^t1tt.—Ka te Whare o te Pe!i (Ati-. Oea). / /'^