Volume 2, No. 11
18610201

page 1  (4 pages)
2to next section


View the commentary of this paper

 

TE HAEATA TE UTU MO TE TAU } KOTAHI 2s 6d} " Tatou ka haere i to Ihowa Maramatanga." { TE MO TE PUKAPUKA KOTAHI 3d VOL. 11.] AKARANA, PEPUARE 1, 1861. [No. 11. MARAMATAKA MO PEPUARE.

Hei te 9 o nga ra Hua ai te Marama. Hei te 25 o nga ra Kowiti ai te Marama.

1 Parairei 2 Hatarei 3 Ra Tapu Waiata Io, 16, 17. 4 Manei 5 Turei 6 Wenerei 7 Tarei 8 Parairei 9 Hatarei

10 Ra Tapu Waiata 30, oi, 32. 11 Manei 12 Turei 13 Wenerei 14 Tarei 15 Parairei 16 Hatarei

17 Ra Tapu Waiata 80, 8", 83. 18 Manei 19 Turei 20 Wenerei 21 Tarei 22 Parairei 23 Hatarei

24 Ra Tapu Waiata 110, 117, 118. 25 Manei 26 Turei 27 Wenerei 28 Tarei

E taia ana Te Haeata i te tahi o nga ra o nga marama katoa. Te utu mo tenei niupepa hia rua hereni mo te Tau te kau ma rua nga niupepa e taia i te tau kotahi. Ko nga tangata e mea ana kia taia o ratou whakaaro ki tenei niupepa, me tuhituhi a ratou pukapuka ki te Kai-Tuhi o Te Haeata, ara ki a Te Patara, kei Onehunga. Ko te tangata e hiahia ana kia taia tona panuitanga ki te Haeata nei, me kawe i tana pukapuka kia Te Wirihana ki te Whare Perehi o "The New Zealander," ma Te Wirihana e whaka- rite utu mo te panuitanga ka taia.

TE HAEATA.

AKARANA, PEPUARE 1, 1861. TE WHAWHAI KI TARANAKI

Ko nga rongo enei i tuhituhia mai e te Rangatira Henera o nga hoia e whawhai ana ki Taranaki. Ko te "Karoraina" te puki i homai ai enei korero. No te 23 o nga ra o Hanuari i tuhituhia mai tana pukapuka. Ko te ra tena i huaki mai ai nga tangata Maori ki nga maioro e i keria ana e nga hoia. No te atatu i kitea ratou kua tae ki reira. Na, ka oho nga hoia ka whawhai, a e rua haora i wha- whai ai. Ka hinga te hoia, ka hinga te tangata Maori. Ko nga mea mate rawa o te hoia, tokorima ; ko nga mea i tu noa ki te pu, kihai i mate rawa, kotahi tekau ma tahi. Ko nga Maori i mate rawa ki te po, e toru tekau ma ono; ko nga mea i tu kino rawa, muri iho ka mate, tokotoru; toko- rua i tu kino, otira ekore pea e mate. Whakaraua oratia ana enei tokorima; rongoatia ana nga mea kihai i mate. Tanumia ana e te hoia nga tupapaku i mahue i te tangata Maori i te whatinga. Tokorua rangatira i kawea ki te taone nehua ai, ko Paora Te Uata raua ko Wi- remu Hoeta Kumete. I te whatinga ano, ka mahue nga pu, nga aha, nga aha. Arumia ana e te hoia, puhia haeretia ana, a, ka tata ki Huirangi, ka rongo nga hoia ki te tetere kia hoki mai ratou ki o ratou maioro. Muri iho pea ka mate etahi o nga tangata i whara, kihai i hopukia. ! Ko nga ingoa enei o nga tupapaku i mohiotia: —Ko Paora Te Uata, ko Te Wikiriwhi, ko Raniera, no Ngatitukorehe; ko Hohaia Te Makaiti, ko Wiremu, ko Patara, ko Te Mata, no Te Matawaka; ko Tungou Heremakimaki ko Wiremu Hoete, ko Matauhaura, no Ngatihaua; ko Hami Te Hui, ko Wanakore; ko Werahiko, no Ngatimaniapoto; ko Wi- remu Hoeta Kumete, ko Kiwi. no Ngati- mahuta; ko Hori, ko Hemi Kuka, no Te Atiawa; ko Te Ratimana Hiwi, no Ngati- raukawa. Kotahi tekau ma waru nga tupapaku kihai i mohiotia te ingoa. E pai kia matau wawe te tangata Maori ekore e taea e in te roromi te mana o te: Kuini, e whawhai noa nei ia.

TE AROHA TUATAHI. " Tenei ka noho, ki te (ake o te Kara Whakatau rawa iho, taku noho ki raro ra; Whakamau te titiro, te ao, ka riaki, Na runga ana mai, te hiwi ki Takapuna, I raro ra Kawana, e aroha nei i au, e Toro mai to ringa, kia hari-ruia, Ra tika-mauru, (e aroha i au, e.

KA mahi a Te Heuheu! He mihi nana ki nga Pakeha i tana kitenga i te Haki, i tonoa e te Kawana ki tona kainga ki Taupo i te tau 1850. Hari ana te ngakau o taua kaumatua ki tona taonga, tangi ana te aroha, toro ana te ringa kia hari-ru, hei tohu mo te kotahitanga, hei whakamau i te aroha o tetahi ki tetahi. Nga mahi o te aroha tuatahi ! [ Ka tika ha te tangi a Te Heuheu ki ona. hoa, ki te kiri ma. ki tona taonga hoki. I pera katoa hoki nga iwi Maori i te wa i mua, he tangi tonu tana ki te Pakeha hei hoa mona, hei kawe taonga ki nga kainga, hei whakarangatira i tona whenua. Kua mohio i reira nga rangatira me nga iwi katoa heoiano te taonga nui, he Pakeha, heoiano nga ritenga pai, ko nga ritenga a te Pakeha,—pai ana tana karakia, ona ture, pai rawa tana Rongo Pai mo te wairua, me ana mea maha mo te tinana, ka matenuitia katoatia e te tangata Maori. Heoi ano te Kuini mo te motu nei e ai ta te Maori i tera wa, ko WIKITORIA anake. Whakaae katoa ana ki a ia hei Kuini, ki tona mana kia eke mai ki runga ki nga iwi katoa, ki nga ture o Ingarani hei ture mo te motu nei, ki te Kara o Ingarani hei tiaki i te iwi. Noho ana nga iwi katoa ki raro ki tona whakamarumarunga, whiti ana te ra, marama ana te ao, ora ana ngu i tangata, mau ana te rongo o nga iwi pa- kanga, noho rangimarie ana nga kainga, ara ana nga whare karakia, hua ana nga mara, ta ana nga kura mo nga tamariki, haere mama ana te tangata, i te mahi a te parau, a te okiha, a te hoiho, moe mahana ano nga waerere me nga potiki i