Volume 2, No. 50
18650506

page 1  (13 pages)
2to next section


View the commentary of this paper

 
TE

WAKA MAORI O AHURIRI

"KO TE TIKA, KO TE PONO, KO TE AROHA. "

No. 50. ] NEPIA, HATAREI, MEI 6, 1865. [VOL. 11

HE KUPU ATU ENEI KI NGA HOA TUHI

MAT.

TENEI kua tae mai nga moni a Nirai Runga 5s. 6d

mo tona niupepa mo te tau e haere nei—toe iho

4s. 6d.

Tenei te ui mai nei etahi tangata o te Wairoa ki

te ra e hokona ai e te Kawanatanga nga wahi whe-

nua i te taone ki te Wairoa. Ka, he mea atu tenei

kia rongo mai nga tangata e hiahia ana ki te tango

tekiona i reira, kia tae ra ano ki te takiwa e hokona

ai ma matou e panui atu ki te nuipepa nei te ra

hoko, a ma te tangata e hiahia aua e haere mai.

EKORE hoki nga pakeha e wareware

ki te mahi pai a Kopu me ona hoa ra-

ngatira ki te tiaki i era o matou koi

mate i te Hau Hau. Katahi ano te

aroha e kiia ai he pono, no te mea kua

kitea nuitia te putanga ki waho. Kaore

he kopekatanga o era tangata; te pu-

tanga o a ratou kupu, pono tou. Ko

te tohu o te rangatira hoki tena, he

taha tahi; he tangata whakaaro ware,

ka taha rua. Mehemea i pena me ra-

tou te uaua ki te ara tika o nga tangata

katoa o konei e kiia nei he rangatira,

penei ekore rawa te Hau Hau e tata

mai ki to tatou kainga, ki Heretaunga,

me ona parau, me ona mahi whakawai

—kore rawa. Ko te pai o te whakaaro

o te pakeha ki era tangata ekore e taea

te korero; kei roto i te ngakau e tau-

maha ana—ekore rawa e rite i te kupu

o te waha.

No te 21 o nga ra o Aperira ka

haere atu nga tangata Kuini o te

Wairoa, o te Mahia, o Mohaka, ka

haere ki Matiti ki te tono i te Hau

Hau kia haere kia hoki ki ona kainga.

Mene ake taua ope Kuini 250 pea ta-

ngata. Ko Paora Kaiwhata raua ko

Karauria Pupu nga tangata o konei i

haere i roto i te taha Kuini. Korero

atu ana a Paora Rerepu me etahi ta-

ngata ki te Hau Hau, te taea te wha-

kahoki i a ratou korero. Ko te korero

a Paora Kaiwhata e kiia ana ki hai i

whakarongona. Ka karanga mai te

Hau Hau ko ia, ko Ngatikahungunu,

te iwi e hoatu moni ana hei whakanui

mo te Kingi i mua ai; Kingi katoa o

ratou whakaaro, no tenei takiwa ka ta-

huri ke—ekore ana korero e whakaro-

ngona, he waha rua hoki. No te 24 o

nga ra o Aperira ka hoki te Urewera

ki to ratou kainga. Ko etahi o te

Hau Hau kua riro ki uta, ko etahi i

noho iho i Matiti—e korerotia ana mea

ake hoki ai ki Waikato. Ko Ponipata

te Tiu kua hoki mai ki waho patipati

ai ki nga tangata kia tahuri ki tana

mahi—no te korenga e taea i tona hi-

angatanga ka tahuri ka patipati.

No te 30 o Aperira ka tae mai tetahi

tima, no Akarana mai—he kawe pa-

keha mai hei hoia mo konei. Kua riro

atu aua pakeha ki te pariki i ko atu o

te Puketapu. E korerotia ana kei

muri etahi; ki te whakaae te Kawa-

natanga o konei ka haere mai ratou.

TE HUI KI PAKOHAI.

No te 21 o nga ra o Aperira nei ka tu te

Hui o Karaitiana raua ko Renata ki Pako-

hai, he kimi ritenga mo runga i nga mahi

o te Hau Hau i Heretaunga i tenei takiwa.

Ko nga hapu i taua Hui ko te Whatuiapiti,

i a te Paraone Haki Haki; ko Ngaitemana-

wakawa, i a Hoani Waikato, i a te Waka

Rewharewha; ko Ngatipoporo, i a te Hara-

wira Takuao; ko Ngatimatetakutai, i a

Rionihia tama o Karauria; te Werokoukou

o Waikato, i a te Warana, i a Karamoa, i

etahi atu; ko Ngatiparakiore, i a Heta

Tiki; ko Ngaitahu, i a Hemi te Uranga;

Ngatimutuahi o Tamaki, i a te Hiriwanu;

Ngatimatepu, nga tangata kaore i te Hau

Hau—ko nga mea Hau Hau i noho atu;

Ngatikurukuru o Waimarama, i a te Hara-

wira Tatere raua ko te Teira Tiaki Tai;

Ngaiteupokoiri, i a Renata Kawepo, i a

Noa Huke, i a Wiremu te Ota; Ngatihine-

pare, i a Paora Torotoro; Ngatihore, i a

Karaitiana; Ngatiterangikoiaanake, i a

Urupene; ko Ngatihineuru, i a Kipa raua

ko Kingita. Tera atu hoki etahi hapu,

kaore matou i mohio atu.

Ko nga korero kua tuhia ki raro iho nei

na Henare Matua o Porangahau i panui ki

te Hui hei rapunga ma ratou. Koia enei

nga korero na: —

" E hoa ma, e nga tangata o Heretaunga

era wahi atu hoki o te motu nei; whaka-

rongo mai, he panuitanga tenei i nga ritenga

i tupu ai te pai ki tenei kainga. I mua i

nga ra o Potatau Kingi o Waikato ka

whakakingitia nga tangata o tenei whenua.

Katahi ka whakaturia te kupu kia mau ki

te whakapono, ki te aroha, ki te Ture, ki