Volume 3, No. 54
18650701

page 1  (4 pages)
2to next section


View the commentary of this paper

 
TE Waka Maori o Ahuriri

«KO TE TIKA, KO TE PONO, KO TE AROHA." No. 54.] NEPIA, HATAREI, HURAE 1, 1865. [VOL. III. HE KUPU ATU ENEI KI NGA HOA TUHI MAl. TENEI te reta a Matene Huta o Rangiwhakaoma

Wairarapa

Matene Ruta

Paora Ropiha Porangahau

Henare Potae. Na Ihaka Kaiwheke, o Whanga- wehi, raua ko Mohi Turei o Tauranga,

TENEI kua taia e matou i tenei nui- pepa nga rongo o Waiapu ; me te reta a Mohi Turei he whakaatu mai i te hi- nganga o te Hau Hau i te taha Kuini te patu. Ko nga kara a te Hau Hau kua riro mai i te taha Kuini—i a te Mokena ma. E toru o aua kara kua kitea e matou i Nepia nei, he mea tuku mai i runga i te tima i haere ki te wha- kahoki i a Henare Potae ki Waiapu. Ko nga pu o te Hau Hau kua riro mai i te taha Kuini i waiho atu hei pu whawhai ano—ko nga kara anake i ho- mai. Tae rawa atu te tima kua hinga te parekura. No te taenga mai a te Mokena ki runga ka hoatu nga pu mana kotahi rau. me nga kaho kariri

kotahi te kau ma rua—he mea hoatu na te Makarini. I a Henare Potae hoki e 70 nga pu—hui katoa aua pu kua hoatu hou nei e te Kawanatanga ka 170. He kore pu, he kore tingara, i iti ai nga mea o te Hau Hau i mate. Engari ko to ratou atua kaha ki nga mahi katoa, (e ki ana a ratou), kei whea via haere mai ki te whakaora i te pa, u te pupuri i ona kara—nga tohu pea o tona mana? Koia ano kei a te Mo- tena ma, kaore ratou i whakawaia e nga poropiti teka o te mahi teka; kua kite tonu ratou he kaha tangata noaiho

nga mahi a te Hau Hau, ehara i te kaha atua—no reira hoki ka kaha ratou ki te patu. Ta te Hau Hau whakaaro hoki tena i ki ai he atua tona; he mea kia wehi nga tangata kia uru katoa ki a ia. Kua mea mai nga tangata Kuini o era kainga i Turanga kia hoatu he hoia e te Kawanatanga hei tuara mo ratou. Ko tenei me kaha tonu ratou ki te ta- kahi i te kino, i te kohuru, i to ratou kainga. Tenei ano nga kanohi e titiro atu ana, me nga taringa e whakarongo atu ana, ki to ratou kaha; me te wha- kamihi atu hoki. Koi mea te Hau Hau e riro i a ia te otinga—kore rawa, tona otinga apopo ake nei kei te taha Kuini. Tenei kua hoki te tima ki muri nei ki te kawe i etahi rakau mo te taha Kuini o reira.

WAIAPU. (He korero tuku mai na nga tangata o Waiapu). . KUA whawhai te Hau Hau raua ko te taha Kuini o Waiapu. Ko te ngarara nei ko Patara Ngonge, me tona ope e 20 o Tara- naki, kua hoki mai ano i muri mai i tona , kohurutanga i a te Wakana—a, e mahi tonu ana i tona mahi whakahe i nga ta- ngata e ata noho ana. E toru rau te Kingi maori no Waiapu kua uru ki runga ki te ope o Patara, hei Hau Hau ratou. Nga tangata o te Kuini i taua kainga e 600, e 5 mea ana kia whawhaitia taua hunga, te • Hau Hau—kia aruarungia atu i to ratou kainga, kia noho pai ratou i runga i nga ritenga i noho pai ai i mua iho. Kua ma- ranga te niu (te pou) o te Hau Hau kei Waiapu—kaore e ngata te ngakau o Patara i a te Wakana ka mate, kai te whai ano ki tetahi tangata hei kai mana. Na, no te Kuini maori, ko Henare Potae tena kua tae mai ki Nepia ki te tiki kara Kuini hei tohu mona, mo te taha ki a ia—hei tiroha- nga mai ma te Hau Hau ko tona hoa riri tena te noho atu na. Etoru nga pa o te taha Kuini kua hangaia, ko te HATEPE te- tahi, ko REPORUA tetahi, ko ANAURA te- tahi—kei te kainga o Henare Potae tenei i muri nei. He Kingi maori ano kei tetahi kainga o Henare Potae, kei Tokomaru— ko tahi rau e rima te kau ratou, he tangata

ano nona. Engari kai te noho pai marire ratou, kaore ano kia uru ki roto ki te ope o Patara. Kai te noho whakateteka te Hau Hau raua ko te Kuini maori i taua kainga ki te whawhai. E tono ana nga maori Kuini o reira kia hoatu e te Kawa- natanga he hoia hei tuara mo ratou. No muri iho i nga korero i runga ake nei ka tae mai tenei reta a Mohi Turei ki a te Makarini. Te Hatepe, Hune 19, 1865: KI A TE MAKARINI.

Kawakawa Parekura Tuparoa. Hatepe Mokena Tikitiki Waiapu Taranaki,