Volume 3, No. 60
18650923

page 1  (4 pages)
2to next section


View the commentary of this paper

 
TE

"KO TE TIKA, KO TE PONO, KO TE AROHA. "

No. 60. ] NEPIA, HATAREI, HEPETEMA 23, 1865. [VOL. III.

KUA MATE.

A te PEKA te Kai-whakawa o Waiapu i

mua atu ra. I mate ki Po Neke i te 7 o nga

ra o Hepetema nei. He tutu no te iwi

Kingi i Waiapu i mauria mai ai taua

tangata e te Kawanatanga koi waiho i

reira ka kohurutia. Ko te whare i noho

ai i Waiapu kua tahuna e te Hau Hau

inaianei i te riri e riri mai nei.

TENEI kua taia e matou i tetahi wahi

o tenei niupepa nga korero o te taua

pakeha kua tae ki Opotiki, te matenga

hoki o nga Hau Hau o reira. Nana

W

hoki i whakarongo ki nga tangata kua

O O

puihitia nei, a Kereopa raua ko Patara;

a mahue ana ta ratou noho pai, tahuri

ana ki te kohuru i to ratou matua a te

Wakana, te tangata atawhai nui i a

ratou. Tona hokinga iho ko ratou ano;

apopo hoki ko tona kainga ka riro.

Na, he mate te homaitanga a te Hau

Hau ki era tangata; hua noa pea ratou

he pai i tahuri ai. Katahi ano matou

ka kite i tenei hanga te manaaki i te

kuri puihi; he hanga whanako hoki ia.

Kua whakaporangitia te whakaaro o

era tangata e Hatana i mahue ai te pai

me te ora, i rere ai ki runga ki te kino,

me te mate. Ahea rawa ra mohio ai

nga tangata: ahea rawa marama ai te

whakaaro? Te titiro nga Hau Hau ki

te parau o a ratou poropiti i ki ra kia

rere matou ki te moana i a ia; te titiro

ki etahi o ratou e mate ana i tena taha,

i tena taha; te titiro ki nga kainga e

riro ana, nga taonga, nga aha, a ka

mohio ake pea ehara ta ratou mahi i te

mahi atua, engari he rupahu noa iho no

te tangata kia puta ai tona whakaaro

kino, kohuru. Ki te tukua ta ratou

tikanga kia puta, tena e pehea te oti-

nga ? Tona otinga ra he pena me nga

ritenga o mua, ekore e reka te moe, te

kai, te aha, i te wehi—ka he noa iho.

E nga iwi tika o te moutere nei kia

kaha te hutihuti i tenei taru kino e

tupu ake ana i waenganui i a tatou,

koi ngaro te whenua.

KUA puta ta matou kupu i tetahi niu-

pepa i mua ra kia whakaaturia e matou

te ra e hokona ai nga whenua o te Ka-

wanatanga i te Wairoa, i te Mahia, mo

te hiahia nga tangata o ena kainga ki

te hoko tekihana ma ratou ka mohiotia

te rangi e hokona ai. Na, ko te 29 o

nga ra o Noema e takoto mai nei te ra

kua karangatia e te Kawanatanga hei

ra akihana i aua whenua—hei Nepia

nei ano akihana ai. Ko te tangata e

hiahia ana ki tetahi tekihana me wha-

kaatu tana wahi e pai ai ia ki a Taitene,

ka hoatu hoki nga moni hei hoko ki a

ia, mana e kawe mai ki a te Karini hei

kai hoko, he mea ano ma Taitene e

hoko. Manahokima Taitene e whakaatu

nga ritenga ki te tangata e hiahia ana.

E pai ana hoki tenei kia tango wahi

koutou kia noho tahi koutou ki nga

pakeha, kia inaki tahi i nga mahi maori

o te ao.

WAIROA.

TENEI kua rongo matou ki nga mahi a

nga tangata o te Wairoa ki te kai i te

waipiro. E ki ana ehara i te ahua tangata

te ahua o tera kainga i tenei takiwa. Ka

tata te heke ki roto ki te kuaretanga ra-

watanga ena iwi e mahi tonu nei ki te kai

i taua kai whakaporangi i te whakaaro.

E pouri rawa ana matou ki tenei mahi,

no te mea he rongo pai te rongo o taua

kainga i mua atu nei i to ratou kaha ki

te pehi i tera kino i te Hau Hau.

Kaua rawa koutou nga tangata o te

Wairoa e whai ki te tauira kino o nga

pakeha, kuare i to koutou kainga, koi

rawa kore koutou, koi he noa iho.

Inahoki, me titiro koutou ki nga pa-

keha pera kaore e puta tona ingoa,

kaore e aha—noho tonu ai i roto i te

paruparu. Ko te Kai-whakawa o

reira kua tino mea inaianei kia pehia

taua kino. Koia hoki me koutou nga

Kuini maori me uru tahi koutou ki te

pehi, no te mea kotahi ano to tatou

whakaaro ko te noho tika, ko te pehi i

te Hau Hau, ko te hapai i nga ture o

te Kuini.

OPOTIKI.

TA matou ki i te nuipepa o te 26 o Aku-

hata: —" Apopo raru ai ena tangata nana

i kohuru i a te Wakana. " Koia ano tenei

kua raru. Kua mate ia, kua nohoia tona

kainga e te pakeha; kua tare te hoki o te

Kuini i runga ake i te wahi i kohurutia ai

a te Wakana.

Tenei nga korero na. No te 8 o nga ra

o Hepetema nei ka tae nga tima e 5 ki

Opotiki, he kawe tangata ki reira hei whiu

i taua iwi kohuru. E toru nga tima nana

i uta nga tangata, kotahi te tima manuwao