|
| |||||||||||||
| TE
WAKA MAORI O AHURIRI. "KO TE TIKA, KO TE PONO, KO TE AROHA. " No. 11 ] NEPIA, TAITEI, APERIRA 22, 1869. [VoL. V. E MAU noa ana te peni ki te ringa ki te whakaputa i tetahi kupu mo nga kohuru o tenei takiwa, otira te tika hoki te whakaaro i te rihariha noa iho o te ngakau. He hanga tauhou ki a matou tenei hanga e kohuru haere nei i nga tangatai nga wahine i nga tamariki rawa ano hoki e noho pai ana i tona kainga i tona kainga. E mahara ana pea tenei ngarara a te Kooti, ratou ko te Hau Hau, ma ta ratou mahi e kohuru nei ka wehi ai te tangata, ka toa ko ia. Kaore, engari katahi ka tino whaka- takariri rawa te tangata ka kaha tonu te whai kia we te mate te hunga kino. Ka rite hoki ki te tangata e pau tonu ana tana maara kai i te poaka, ekore e noho ki te whaka- ngau kia we te mate kia toe taua kai. E ki ra! me waiho marire tenei hunga kohuru kia mahi ana i tana mahi i waenganui o tatou! Kauaka, tena tona takiwa e mate aina te mea he oma tonu nona i ora roa ai. Mehemea ka karanga te Hau Hau he riri hangai ma tatou kia kitea te toa o tetahi o tetahi, katahi matou ka ki he toa ia. Otira kauaka, ekore ia e pai ki te pena, e wehi ana ki nga taane; tana e pai ai hei hoa riri mana he wahine he tamarikia whakamatau rawa atu hoki ia ki te wahine ki te tamariki kei hea kia kaha ia ? te kaha hoki ki nga wahine o Mohaka. Nga mea i mate i a ia i
reira he mea kohuru, he mea marara ke nga nohoanga o etahi. Nawai i ki he toa tena kuri a te Kooti ? ka kitea te pu i te ringa o te tamariki e mau ana ka mataku ekore e tata atu, ka patipatitia i te tuatahi kia homai te pu muri iho katahi ka patua. Ki roto i te riri ekore ia e kitea ki mua engari ki muri noa atu huna ai i a ia. Ko te ahua tena o te toa ? koia rawa ano. Engari ano te kuri he rangatira, tena ko te Kooti he nga- rara manuheko kino noaiho e ngoki haere ana i te po ki runga ki nga wahine me nga tamariki hei kai mana. Kua tae ki Ingarani te rongo o tena kohuru i Turanga, apopo ake nei ka apitikia atu ki te rongo o Mohaka o etahi wahi atu hoki; akua- nei ka pehea ranei te whakaaro a nga pakeha o reira ?waiho ra ma tatou e kite marire. Kotahi ta matou e mahara ana ekore e maha nga tau o te Kooti i tenei aome huna tonu ki roto ki nga ana o te whenua ka ora ai ia, kaore ranei. E ki ana kua mate a te Kootiakua- nei pea kua mate ia ka tu ano he Kooti, tera e wehi koi rongo nga iwi ki te matenga o tena kuri e kiia nei he poropiti, a ka kitea te parau o ta ratou karakia ka kore e uru he iwi ki roto ki a ratou. Ki hai i penei te riri a te hunga Kingi i mua i Wai- kato, engari tena e ahua hangai ana; ko teneiotira ehara tenei i te riri, nawai i ki he riri te kohuru ? Tena iana, e whai ana te Hau Hau ki te aha rawa? E whai ana pea kia ngaro te pakeha i a ia ? Kua taha noa atu te takiwa i ki ai tera kia panaia matou ki te moana, otira tenei ano au te noho nei ano ki uta, tenei ano aku kai te tupu nei ano, tenei ano au te mahi nei ano i aku mahi maoriko ia ko te Hau Hau e oma haere ana ki ro ngahere raua ko te weka. Ekore ano hoki ra e mate te iwi nui o te ao i ena tangata ruarua he porangi rapea. Ahakoa roa, tona otinga iho he mate ano mo te hunga iti. Ekore ano hoki e ngaro te moana nui i te waimaori, ahakoa waipuke ekore ano e ngaroengari ko te waimaori e ngaro ki roto ki te waitai. He kupu kotahi tenei ki Ngatipa- hauwera. Kanui te pouri o matou ki a koutou ko a koutou tamariki ka mou- moutia nei ki te mate, he pai te mate kongengeko tenei ka nui te kino. Engari e hoa ma na koutou ano tetahi wahi, he whakaaro kore. Te noho etahi o koutou ki te kainga tiaki ai. |