Volume 0, No. 25
18840315

page 1  (16 pages)
2to next section


View the commentary of this paper

 

Te Korimako.

 

He Nupepa whakaatu i nga tikanga o te Whakapono, nga Rongo o te Ao katoa, me era atu mea.

 

 

AKARANA, MAEHE 15, 1884.

 

NAMA 25.]

 

[TE UTU, 3D.

 

 

WHANAUTANGA.

 

No te 1 o Maehe, 1884, ka whanau a RANGIUHIA MEREKARAKA, i ana tamatiki tokorua he mahanga i Omaio. He nui atu te hari o te ngakau ona mutua, me ona tungaane. "Na Tamati Waaka i tuku mai."

 

 

MATENGA TANGATA.

 

No nga ra o Hurae, 1883, ka mate ki Mangonui te tamahine a Ngakura Hare, a MERI HARE. Tenei te pouri, tenei te mamae, te mehameha, i hapainga mai nei e tenei hanga, e te mate.

 

No te 26 o Tihema, 1883, ka moe, a HENI RAWIRI, ki tona kainga ki Wairewa, i Akaroa. Ono tau, e 60. Ka nui te mihi o nga Pakeha me nga Maori he nui hoki no tona atawhai ki nga Pakeha me nga Maori o te Waipounamu. I haere katoa nga Pakeha me nga Maori ki te nehunga. He iramutu ki a te Pauparaha a HENE HORAHORA, hei tamaiti a Heni ma Matene Te Whiwhi, kei Otaki. Ke tenei wahine i tomo katoa ki nga take tupuna o tena motu, o Aotearoa.

 

No te25 o nga ra o Hanuere, 1884, ka moe, a KETI TE AHARA, ki Ahipara, Poneke, Herekino. Kua mutu te ra te whiti ki runga ki a ia, me te hau hoki te pupuhi.Ko te kupu tenei i te matenga: - "Ahakoa haere ai ahau i te awaawa o te atarangi o te mate, kahore hekino e wehi ai ahau no te mea kei toku taha KOE."

 

THE KORIMAKO is to be issued once each month, the price to be two (2) shillings per year postage paid, Europeans wishing to subscribe can do so by addressing " TE KORIMAKO, P. O. Box 270," or by leaving their subscriptions with Messrs, Champtaloup & Cooper, Stationers, No, 76 Queen-street,

 

 

Te Korimako.

 

"Kei te Atua to tatou piringa."

 

 

MAEHE 15, 1884.

 

I TE whakaekenga mai o te Pakeha ki tenei motu, e tu Kamupane ana nga tikanga o nga iwi Maori. No nehe ra ano ana ritenga; no nga tupuna, tuku iho, tuku iho, rokohanga noatia te mokowhititanga ki uta o te Pakeha ki te whakaako, ki te whakahaere i ana tikanga ki te tangata whenua. I mohiotia ai te whakakamupanetanga o nga Maori i mua, i te wa kiano reia mai e te heke - Pakeha, i tirohia ki te mahi taraiwaka na katoa te mahi. I tirohia ki nga mahiwhenua, i haere i runga i te ohu. I tirohia ki nga hakari, ara katoa ki te mahi mo tera hanga. He hira ke atu nga tohu i kitea ai ta te Maori mahikamupene, i mua ai. I nga ra o te Pakeha ka kitea taua mahi rangatira, na katoa nga kaipuke i runga i te ara-kohikohi moni: na katoa nga mira-huri-paraoa. Na katoa nga hoiho, me nga kaata, me te tini atu o nga taonga i kimihia hei nui mo te iwi katoa. Titiro ana nga Pakeha ki enei hanga, tahuri tonu atu ki te whakahe; ki te wawahi i nga Maori, me a ratou tikanga whakanui i a ratou ano i runga i te mahi huihui. Ka hinga i konei te mana o nga rangatira; ka korero noa te ngakau - whakahi i konei, te mangere noa, te haua noa, te kiore noa, te rorirori noa; a, ka pakarukaru nga tikanga o nga tupuna, i kiia ai, he iwi whaimana te Maori, whai-mohio hoki.

 

I tenei ra, kua riro tau mahikamupane o mua i a au, i te Pakeha. He kamupane kei te hokowhenua; he kamupane kei te mahi rerewe; he kamupane kei te whakatupu-hoiho; he kamupane kei nga mira kani rakau; he kamupane kei nga tima; he kamupane kei nga mahi kanara, huka, hopi, me te tini noa atu o nga mea e nui ai te taha Pakeha. Heaha tau e mangere ma? Kei hea tau kamupane: i ne? Pakiri kau ana nga niho ki te whakakata ki a koe moto whaka-rerengarukarukatanga i au mahi tika o mua, mo to whakatautauheatanga i a koe; a, e utua atu nei e ahau e te Pakeha, ki te kata, ha! ha! ha! ha!

 

 

Te Paramete.

 

KEI te wiki tuatahi o nga ra o Mei i te tau nei, ka tu ki Poneke (Wellington), te Paramete. Ko tetahi kupu e rangona ana, ko te Kawana, ka whano ka haere mai ki Akarana nohonoho ai, taeanoatia te takiwa e tu ai te Paramete.

 

 

Tawhiao.

 

KUA tuturu te kupu kia whiti atu ki Ingarangi a Tawhiao, me ona hoa, a Wi Te Wheoro ma. I hoki atu i Akarana nei a Tawhiao i roto i nga ra o Pepuere. Po rua e noho ana i te taone; a, na Wiremu Pomare raua ko Te Hemara Tauhia i whakanui Tawhiao ki te hakari kai-Pakeha. Ko te nui o te kai, ko te whaikorero nga mea i whakamoemititia.

 

 

Tokorua nga Pakeha i Ingarangi, i whai ki nga Kooti Whakawa, kia tae ai ki te opitotanga ta raua ngangare, mutu rawa ake, ko nga moni i pau noa ilho i tetahi e £11,000. Pera hoki te utu a tetahi.

 

E ki ana te nupepa no te tau 1880 tae ana mai ki tenei ra, ko nga tangata o nga iwi whai mohio o te ao nei i mate i runga i te whawhai, e 30,000,000 tangata.