| | |||||||||||||
| HUIA TANGATA KOTAHI, HATAREI, PEPUERE 9.
tahi hei muri ano te wahine. Heoi kihai-te Tiati i whakatau i runga i te whakaro mohio a nga Takuta, meana te Tiati ki nga taha e rua kia rapua mai anu he kai whaka- pono, e taea ai te whakapono, ae ko te Taane i mate tuatahi, a ko te wahine ranei, a kei runga i tenei ahua e takoto ana tenei keehi inaianei,
NO HERETAUNGA
TEKAU ma rua etahi tangata i whakawatia i Peina, Inia, mo to ratou huringa ki te taha hauhau Tokorua o taua hunga he pirihi no tetahi karakia he Putihi te ingoa. Ko aua pirihi-i whakatauria kia whakamatea, ko etahi kotahi tekau i whakataua kia noho i roto i te whare herehere a mate noa. Kaati i muri i te whakataunga, ka tu mai taua hunga ka tono kia whakawatia o te kooti nui tonu o Inia ratou, a whakaoetia ana. No te whakawatanga whakataua ana e tana kooti kia mate katoa aua tangata.
Kotahi tetahi ngarara kei roto i te moana e noho ana, ko taua ngarata mehemea ki te poroa tetahi wahi ona ka ora tonu, a ka noho tonu mai hei ngarara ano. Aha koa pewhea te maha o nga poronga, ka pera tona. Mehemea ka poroa tetahi pito o tetahi ka homai hei mahunga mo tetahi ke atu, ka hono ki tera kua motu ra te waero, ka ora tonu, a ka rua hoki nga mahunga.
Kotahi tetahi mea whakamiharo i kitea i te rua kari taimana o Kimiri. Ko taua mea he pouaka taimana. Ko nga taimana i roto e rua tahi. I te taha o te ruma o aua tai- mana ko tetahi ruma paku, i roto ko tetahi poraka e ora tonu ana. Ko taua poraka be paku noa ake, a he nui hoki te hohonu o taua Paka ki raro o te whenua.
Kotahi tetahi whiu kau i te taha ki Poiha- kena e haere ana i roto i tetahi marangai. He nui te kaha o te whaititiri i taua takiwa. Ka roa e haere ara ka puta tetahi hiko, mate ana toko iwa o roto i te tekau ma waru o taua whiu kau nei. Kanui te kaha o te ka o te ngahere i runga o Rimutaka.
K ua rite i nga kai whakahaere o nga terei na o Wairarapa me Poneke kia whakahokia te uta o nga tereina e haere atu ana i Poneke ki Wairarapa i nga Wenerei. Ko te roa o taua wahi e 70 maero. Ko te utu mo tu karaihe tuarua kotahi herengi me te hikipene. Ko taua tereina he mea ata whakarite mariu i waho atu o era e haere nei i ia ra i ia ra.
Kua kahitiria ka noho te Paremata o te Koroni ki Poneke a te 21 onga ra o Aperira.
Kua kitea inaianei tetahi aiahi kaipuke hei rere haere i te takiwa. Ku taua ahua kaipuke na tetahi tui tamariki noa i kite. Ko tona mea tuatahi he paku noa. No muri mai ka mahia e ia tetahi mea rahi; katahi ia ka peke ki runga, ka whakahaeretia e ia. Ko te tere o tona kaipuke e wha tekau maero i te haora he hoe kei runga, he hoe kei muri penei i te hoe tima. Ko taua tamaiti kei Amerika. Kua timata ia ki te mahi i tetahi mea nui ake inaianei. PANUITANGA KI TE IWI.
Ite nohoanga ote Hei o te KAMAPANE o HUIA NUPEPA i te 19 u nga ra o HANUERE 1 95 i te Tari o HUIA i Hehitingi, whakaotia ana kia whai mana te rango a te tangata i te Hia ko- tahi mo te kotahi pauna, nuku atu kite kotahi tekau, Piki atu, kotahi pauna mo te Hia. Ko ngu kai whakahaere hoki moni ko Wi Parotene (Broughton; Hori Ropiha Teira Tiakitai Peni Te Ua. Ko nga tangata e hiahia ana ki tetahi Uia mana me tono ki aua tangata, ara o te takiwa e tata anu ki aia.
PANUITANGA.
Ki nga Mema o te PAREMATA o te Kotahitanga o te lwi Maori. He powhiri atu tene ia koutou kia tae tinana mai koutou ki te Hui ka tu nei ki ROTO- RUA a te 7th o nga ra o MAEHE 1895. Kai noho atu koutou i taua r, Hoi ano Na te Kahui Wananga nui o te Arawa. petera Pukuatua, Tumuaki.
WAEA MAI. O NGA MOTU I WAHO ATU I NUI TIRENI.
TIRANA. TOKIO, Hanuere 3O. Kua tae mai nga tangata mau mai i te maungarongo o Haina ki konei. Ko tetahi o taua ope he tangata no Amerika, Ko tona haere mui he awhina i te haere a Haina e haere nei ki te whakamutu i te whawhai. Kua hinga tetahi o nga pa o Waihe- vvai i te Tiapanihi. Ko te ahuatanga o te whakaekenga i penei: he mea waipu e nga manuao i te tuatahi, no mur iho ka whakaungia nga hoia, ka whakaekea hoki e turu nga pa, u ka hinga kotahi. Kua mutu te paku mai o nga pu o Waihewai inaianei. Pepuere 1. E run nga ra e whakaekea ana a Waihewai ete Tiapaaihi. Inaianei kua oma u Haina. Ku nga tangata o Haina i mate e rua mano. Otira kei H Haina ano tetahi am nga mea whawhai Kei a uaina ano E rua nga poti topito o te Tiapanihi i i te whakaekenga i ne nui e tangata i mute o nga taha e rua. INGARANGI. RANANA, Pepuere 4. WIWI. PARIHI Pepuere 5. I puku tetahi rua mahi waro o konei a ku nga tangata u roto i taua rua i mate e rima tekau, a he nui i mate akiko. Ko- tahi tekau u taua hunga i raro kua taea oratia ake. Kei te kuria tomiti i inaianei nga mea kei raro. TIPANA. TOIKO. Pepuere 4 Kua paahitia e te Paremata o konei ko te putake mote whakamutu i te wha- whui i waenganui i a Haina raua ko Timana kaore ano kia oti. HAINA. HANGAHAI. Pepuere 4. He nui te kaha o te whawhai i wae- nganui i nga manuao n te Tapanihi me tetahi o nga pa o Waihewai. No te roa- nga e whawhai ana katahi ka whakau- ngia atu nga hoi o te Tiapanihi ki uta ku whakaekea te pa, a hinga ana taua pa. Ko taua pa ko Renekungutunu. He nui te tau ata i mate o nga tahu e rua. Ko nga manuao kei te whawhai tonu. Ko te mahi a te Kawana o tetahi wa- hanga o Haina ara o he poro i nga kaki o nga tangata i oma oma atu i Kua mau etahi apiha o tetahi u nga manuao o Amerika i nga tangata Tinikianga he wahangu no Haina. Ko te take i hopungia ai mo- te tunga o tetahi o ratou i tetahi o aua apiha. I tukua atu nga hoia o taua manuao ki te whakahoki mai i aua apiha,. kaati kaore ano kia mohiotia tu ratou haere. Pepuere 5. Kei te kahu tonu a Haina ki te arai i te Tiapanihi i te pa n Kunguhungu. E kiia ana tera e puta tetahi whawhiti nui i waenganui i a Haina me te Tiapanihi i Nuitianga. Kei te mahara a Haina tera e hinga i a ia te Tiapanihi.
WAEA NUI TIRENI.
PONEKE Pepuere 4. Kua timata te uiui inainei mo te keehi o te Waatara Wi, i whakataua ra i te tau 1889 kia tekau tau mona ki roto i te whare herehere, mo tona puhanga i K Turanga Karauria mo runga i tetahi raru- raru i waenganui i a raua mo tetahi whenua ko Omahu te Ingoa. Ko taua ui ui he men kia whakaputaina ia inaianei i te mea ka ono ona tan e noho ana i roto i te herehere. Kua puta te kupu a nga mema Maori ara a Wi Pere, Ropata Teao, me Hone-
ratou whenua, a kua tono hoki ratou kia haere nga Maori ki Rotorua ki reira whakarongo ai. a whakahaere ai hoki i te ara hei mahinga ma ratou.
HE KORERO NO RUHIA.
I nga ra o nga Emepera o mua ka puta tetahi korero ko te wairua o tetahi o nga Emepera kua mate kitea ai i roto i te whare karakia. Ko te ingoa o taua whare Karakia ko Ihu ku I roto i taua whare ko tetahi whakapakoko no Meri. Ko taua whakapakoko i kapi tunu i te whakapaipai. Ko taua Emepera i mate nei ko Arekahanara II. Kotaua Eme-- pera i mua. 1 tetahi ra i muri mai o te matenga o taua Emepara, ka haere te- tahi tangata ki roto i taua whare kara- kia nei Ki te inoi. Ka roa ia e inoi ana |