Volume 8, No. 4
18720131

page 33  (6 pages)
34to next section


 
TE WAKA MAORI O NIU TIRANI. KO TE TIKA, KO TE PONO, KO TE AROHA." VOL. 8.] PO NEKE, WENEREI, HANUERE 31, 1872. [No. 4. HE KUPU ATU ENEI KI NGA HOA TUHI MAI. KUA tae mai te reta a Timoti Patuone—kua kite matau. Tenei etahi reta e tuhia ana mai e nga tangata kia taia ki te Waka Maori e haere ke ana he tangata ke. Ko etahi e tuhia ana ki a te Kai Ta o te Kawanatanga, ko etahi ki a te Hareti, ko etahi ki te Kawanatanga—tera e ngaro etahi ki te peneitia he tikanga. Kia mohio koutou ko nga reta katoa e meatia ana kia taia ki te nupepa me tuhi mai, " Ki a te Kai Tuhi o te Waka Maori kei Po Neke "—kia tika tonu mai ki te tangata mana e mahi. Tenei kua kite matou i te reta o te Komiti o Tuhourangi i tuhia mai e te Kepa te Rangipuawhe i te Awa-o-te-Atua, he mea kia rongo nga pakeha e hiahia ana ki te haere ki Rotomahana kua hoe noa atu te waka i te awa e ahu ana ki Rotomahana, me utu mo te tangata kotahi ki te hoe i te rangi kotahi kia rima herengi, mo te waka hoki e rima herengi. Tera atu etahi tikanga o taua reta i runga i taua mahi. Engari ma taua Komiti o Tuhourangi e tuku i tana panui ki nga nupepa pakeha kia mohiotia ai e nga pakeha katoa—he reo maori hoki tenei nupepa. Ko te kupu i roto i taua reta e ki ana ki te kore e pai te pakeha ki aua utu mo te waka me te tangata hoe, a ka hiahia kia ahu ia ma uta, ekore ia e tukua. Na, ka he tenei ritenga. Ekore e pai kia whakakapia te huanui a te tangata, he whakakuare tenei i te tangata. Ki te kore ia [e pai ki te waka, me tuku kia haere noa atu ma uta. NGA KURA MAORI. KA nui te whakapai a te Pakeha ki te whakaaro a nga Maori o te motu i tenei takiwa e tonotono nei ratou kia whaka- turia he Kura i runga i nga ritenga o te " Ture Kura Maori," hei ako i nga tama- riki ki te reo Ingarihi. Koia ano ra tena —ko te mea rawa tena nana i tino tiriwa nga iwi e rua, ko te kore e matau tetahi ki te reo o tetahi. Ehara i te mea he rere ke rawa no te whakaaro o tetahi o tetahi; ehara i te mea he atua tetahi he tangata tetahi i kore ai e piri te noho, i kore ai e kotahi te whakaaro—kaore, he tangata tahi raua, he whakaaro tangata ta raua tahi hoki. Te mea i he ai ko te ara e matau ai tetahi ki nga tikanga me nga whakaaro o tetahi e tutaki ana. Na, ma te reo Ingarihi ka akona ki nga tamariki mana e whakatuwhera. Hei reira ka korerorero tahi te Pakeha me te Maori, te mea rahi te mea iti, ka kite tetahi i te matauranga me te ahua o nga whakaaro pai kino ranei o tetahi, a ka tupu he aroha he rongo pai ki waenganui o raua. Ma konei hoki e matau ai nga Maori ki nga tikanga nui a te Pakeha i kake ai ia. Tera ano nga iwi kei etahi wahi o te ao i noho kuare i mua, he noho Maori tonu—no te akonga ki te reo Pakeha katahi ka piki tahi, ka mahi tahi i nga tohungatanga katoa e ora ai te tangata. He Korero tenei ki raro iho nei no te hui a te Pakeha raua ko te Maori ki te whakawhetai i te tunga o te Kura a Ngatikahungunu ki Pakowhai i Ahuriri. I tu taua hui i te Turei te 9 o nga ra o Hanuere kua taha nei. I te rua o nga o haora ka whakatakotoria te kai i roto i te