Volume 1, No. 3
18580901

page 11  (5 pages)
to previous section10
12to next section


View the commentary of this paper

 
TE WHETU O TE TAU.

tonu nei ki a koe, no te mea, kua piri mai koe ki a matou i runga i te aroha o te Atua. E hoa, ekore e mutu taku whakawhetai mo tana homai- tanga i tenei pai e mahia nei e nga runanga. E hoa kua tae mai tau reta, ara tau kupu e rapu nei koe i te tika mo to iwi, to matou kitenga i tau reta hari ana etahi, ka pouri etahi no te mea e ngaro ana koe i o ratou kanohi. E hoa tena koe. Ko taku kupu ki a koe ka mau toku nga- kau ki a koe. E hoa ekore au e wareware ki a koe.

NA TIPENE TAHATIKA,

Kaiwhakaako. Ki a Hare Reweti, kei Akarana.

[Kei hea hoki te mea nui u a te hoa u a Tipene, ka mea au koia ano tena ko te aroha.—Na HARE REWETI.]

No Mangere.

E tama e Hare Reweti, tena koe, te whaka- puta na i te aroha, i te marama, o runga, i te wahi pouri o nga tangata; ara, o te whenua. E tama, kia rongo mai koe i taku whakaaro mo nga Maori. Rere! ka rito pea te Maori ki nga manu, ki nga ika. To nga ika wahi to nga manu, to nga kiore, to nga ngarara;—he mea whaka- rite ano e te Atua o ratou whare. To te ika haerenga, he wai; to te manu he ngaherehere;

to te kiore, he rua oneone. Ko onei mea katoa, kihai i rite te matau ki te tangata. Na, ki ta te manu mohio, he ngaherehere; kai ana, inu ana, hauhau ana, korero ana. Tena huakina te nga- here, ahu kau ana nga manu. Kua mutu te koroki o te manu i te ata, hua tangi kao. Ko te rite tenei mo nga Maori. Ka mea, no nga Pakeha te he; kaore no ratou ano te he. He mea pea kia rite ki nga manu e haerere ana i te taha tai. Kua pari te tai, kua nekeneke kiuta;

kua timu, kua matara atu te haerenga. Tera ano te tai punaha te haere mai ra, ngaro aua nga tahuna, ka kimi i te wahi hei nohoanga mo ratou:—kua kitea te wahi i purero, kua popo ki reira, ke! ke! kau ana. Mou enei korero, e te tangata hoko whenua. E pai kia whiwhi koe ki te moni hei utu eka mou. E pai kia uri kore koe. Kua tupu o uri, o mokopuna, kua rongo ratou, no te Maori ano tenei whenua, i mua mo tau kupu e ki na koe, "Hei oneone mawai kia puritia, ka mate nei au." E tama e Hare Reweti, e penei ana nga whakaaro o te tangata hoko whenua. Kua reka hoki te maunu ki te waha. E hoa tena koe, E tama he whakaaro enei naku. Me he mea pea, e rongo ana nga tangata, ka riri ra nei, ka pai ra nei. Heoi ano.

NA TO HOA TATA KEI MANGERE.

Ki a Hare Reweti, o Niu Tireni, o Ingarangi, ra nei. E mahara ana au no tawahi ano pea koe i whanau ai, no konei ano ra nei. [Ekore e toku hoa tata, no tawahi ano au; he heka au nei ki tenei whenua ki Niu Tireni.—Na HAKE REWETI.]

Mangere, 1858.

Tenei ano te Atua o namata ko Uenuku. Kahore he Hurihanga o te whakaaro o mua;

kotahi tonu te tikanga. E hoa ma, me tuku atu taku kupu i te muri raro, kia kite koutou katoa i taku timatanga, nohoanga ki te pakeha 1835 o nga tau. Ka noho au i runga i te ritenga pakeha. Ehara te matua poriro; engari tona matua tupu. Titiro hoki; no te Atua te wairua, no te Atua hoki te tinana. He whakaaro tupu enei korero. He waiata:—

Ra paki au ki runga ki te tawa

Kia marama hau te titiro ki

Wharekahokaho ki te tauira engia

Ki te haramaitanga o te pai,

Rakau ka tairi ia taua.

Heoi ano

NA HEMI KARENA,

Kei Mangere. Ki a Hare Reweti, kei Akarana.

TE HAERENGA A REWI RAUA KO TE -WAI

TERE ME TO RAUA PAKEHA. (He roanga no tera nupepa.)

Ko te atawhai a Hoani Papita, me tona hoa wahine, me nga tangata katoa me nga wahine, nui atu. Patua ana e Hoani he poaka ma matou, tukua ana te paraoa me era atu kai, ko te aporo he ope noa mai.

No te otinga o nga korero ka hoki ki Kihikihi, ka noho ki te kainga a Rewi, ka tukua a Te Waitete kia haere ki Te Kopua ki Hangatiki ki te tirotiro i te iwi.

No to matou nohoanga Ki .Kihikihi ka tu te runanga, etoru te kau o nga tane ki taua runanga ko; kupu nei waewae; ko nga Kai whakapono karaipiture tokorua, ko Hemi, ko Epiha hei ringaringa era; ko nga pane ko Te Katea, ko Te Ngahuru, ko Rewi; ko Manuera te kai tuhituhi Ka tu te runanga tuatahi he wahine puremu, puta ana nga moai €£15 wahia ana mo te runanga etahi mo to tane o te wahine i he etahi. No te rua o nga turanga he hoiho te hara, puta ana ko te hoiho ko te wati. Ko te wati i te runanga ko te hoiho i te tangata nana te he. Ko te tuatoru he tahae, puta ana £5 wahia ana mo te runanga, mo te tangata nana te he. Te tuawha he ekenga no tetahi i te hoiho o tona hoa, puta ana erima hereni, wahia ana era. He tini nga ture i mahia e tenei runanga i to matou nohoanga ki reira, mo te waipiro, mo te korero teka, mo te puremu me te tini atu.

He nui noa iho te mahi o tenei iwi i te ao i te po ki te whakatakoto tikanga hei pehi mo te he, hei whakatu mo te tika. I whakaae ano matou ki te kaha me te marama o ta ratou mahi.

Ko te atawhai o nga tangata katoa o Kihikihi ki a matou heaha ra i korerotia ai! Kahore he mea i mahue, ko nga poaka, ko nga paraoa, ko nga heihei, ko nga ti, ko nga huka, me te tini atu o te kai he whiu noa mai tiketike ana. Ko to taonga nei ko te wahine ki te taka kai ma matou, ko tana mahi maori tera. Ko te hoa a Manuera ko etahi iho, ko etahi iho. Nawai hoki tau aroha e Kihikihi ki tenei hanga ki te Pakeha I

No te po ka whakatomokia te whare te tane, te wahine, te tamariki erua pea rau tangata. Ka puta te mihi o tana iwi, ka waiata mai ki a Hare Reweti.