Volume 8, No. 15
18720814

page 95  (8 pages)
96to next section


 
TE WAKA MAOEI

O NIU TIRANI.

"KO TE TIKA, KO TE PONO, KO TE AROHA." VOL. 8.] PO NEKE, WENEREI, AKUHATA 14, 1872. [No. 15. HE KUPU ATU ENEI KI NGA HOA TUHI MAL

Ko nga tangata enei kei raro nei kua homai moni i muri nei mo a ratou nupepa, ara :— £ s. d. Ko Wiremu Kerei, Amuri Bluff, Marlbo- rough ... ... ... ... ... O 10 O Ko Te Akepa, Amuri Bluff... ... ... O 10 O Hoani Taipua, Otaki... ... ... ... O 10 O F. H. Meinertzhagen, Waimarama, Napier O 10 O W. K. Chambers, Te Mata, Napier... ... 1 O O Hone Mohi Tawhai, Waima, Hokianga ... O 10 O Aperaniko Taiawhio. Whanganui ... ... O 10 O Pouri Wharehuia, Whanganui ... ... O 10 O Horima Katene, Whanganui ... ... O 10 O Hare Ropata Tamumu. Whanganui ... O 10 O Hapurona Tohikura, Whanganui ... ... O 10 O Hirini Rawiri Taiwhanga ... ... ... O 10 O Wi Parata, M.H.R. ... ... ... ... O 10 O Metua, no nga hoia kei Runanga, Taupo ... O 10 O Eruera Kaitui, Temuka, Canterbury ... O 5 O John William Pohotu, Blenheim, Marl- borough ... ... ... ... ... O 5 O John Enoka, Blenheim, Marlborough ... O 5 O Emutini Teoka, Havelock, Marlborough ... O 5 O Wirihana Maui, Wairau, Blenheim ... O 10 O

Ko Rewi Taikawa o Whangarei e tuhi mai ana kua tuku moni mai in i te Poutapeta o Whangarei 10s. herengi. Kaore ano kia tae mai ki a matou aua moni. Tena .i tukua mai e koe ki a wai? Ko wai to ingoa o te tangata i tuhia e koe ki waho o te takai? Te tikanga pai me hoatu te moni a to tangata ki nga Kai Whakawa pakeha, ki etahi atu rangatira pakeha ranei, o noho ana i o koutou kainga, mana e tuku mai ki a " To Kai Tuhi o Te Waka Maori ki IV Neke." A, ka hoatu pera to moni a te tangata me tuhi mai ano ia ka whakaatu mai i tona ingoa kia mohiotia ai mo te whaka- hoki ki roto ki te nupepa. Tena te nupepa ka riro atu 1d Te Harawira te Waikai o Little River Katapere Porowini (Otautahi) Mana a tuku mai te 10s. He kupu atu tenei ki nga tangata tango nupepa. Kei mea koutou ki te roa o te putanga o tenei nupepa. He ngaro no te Kai Tuhi ki nga mahi a Ngatiraukawa, ratou ko Muaupoko, ko Ngatiapa, ko Rangitane, mo nga whenua e ruritia ana kia Kootitia. No tona hokinga mai ki te taone nei ka raruraru ano ia ki nga mahi huiuui o puta mai ana i runga i te huinga o te Paremete. Ki te kore e puta wawe tetahi nupepa me mohio koutou he raruraru te take. He maha ano enei reta a nga hoa tuhi mai kai to takoto i n matou—e kore e eke ki runga ki tenei waka. Kua tae mai te reta a Kereama Herangi" o to Wairau. E ki mai anu kaore ratou nga tangata o te pito whakararo o tena motu o To Waipoanamu i pai ki te ritenga o to Hui a Taiaroa ki Kaiapoi i te 3O o Maehe, 1872. E ki ana i whakaturia noatia atu o Ngaitahu etahi tangata ki ta ratou Runanga kaore nei i Pootitia utu e te iwi. No muri ka karangatia o to iwi tetahi hui ki Motueka i te 24 o Hune, ka whakaturia i reira ko To Matenga—ta ratou tangata i pai ai. Na, o ui mai ana ki ta matou whakaaro, ta to pakeha. Ko ta matou whakahoki, koia tena he Pooti ta to pakeha. Otira kei a koutou tona mahi, ma koutou e mahi utu. Kua tao mai te reta a Te Peeti To Aweawe o Rangitane he whakaatu mai i te reta, a Te Petitone ki a ia, me tana whaka- hoki. E mea ana kia taia atu e matou. Kua taia atu e matou nga reta u te Petitone ki etahi tangata, heoi o rite tahi ana aua rotu nga korero o roto. Tetahi o kore e o ki tenei nupepa. Kei tera nupepa te puta ai te reta a Hirini Rawiri Tai- whanga. He kupu tenei naku, na te Kai Tuhi o te nupepa nei, ki nga tangata tuhi mai. He maha nga reta e puta mai ana ki konei mo te nupepa nei kaore e tika mai ki au. K puta ana etahi ki te Kai Tu o to nupepa, ko etahi e puta ana ki era atu tangata o te Kawanatanga, ma ratou o kawe mai ki un. Ka tutakina e au ho tangata i te huanui ka ki mai,—"Tenei to reta mo to nupepa kua tao ke mui ki au;" haere kau ana au ki roto ki etahi rumu o te Tari ka karanga mai," " Tenei nga rota mau kei konei e takoto ana." Na, e mea ana au akuanei to ngaro ai etahi o nga reta mehemea ka penei tonu te ritenga. Engari kia. tika te tukunga mai, no te men hoki he moni kei rot > i etahi o aua reta. Me tuhi mai penei na,—"Ki a to Kai Tuhi o Te Waku Maori, Wellington," kia haere tika mai ai. Tena te nupepa ka riro atu ki a Hare Kopa o Wairewa. Mo tuku mai e ia te moni. Taihoa tona reta e ta.

TE PAREMETE. No te Turei te 16 o nga ra o Hurae, 1872, ka hui te Runanga o Te Paremete ki Po Neke, i te rua o nga haora o te awatea. Katahi ka panuitia e Te Kawana ana korero. Ka whakaputa ia ki to matenga o te tama o Te Kuini ka whano nei ka ngaro rawa, ki to whakawhetaitanga hoki o nga iwi katoa o te ao ki tona oranga ake ; ki te rangimarietanga o tenei motu i tenei takiwa, i nga iwi kua hoki katoa mai ki roto ki te pai noho ai; ki te kakenga haeretanga o nga mahi tohungatanga