whakaaronga atu ai, kua rere atu te nuinga o nga uri ataahua ra ki Hauturu me nga motu o te moana, na taua ngarara te pi honi i, a. Aua ra taua manu a te kaiaia e tuku atu kia kainga huhua koretia te wairua o te Manu e tangi atu nei ki a koutou i runga te pakarutanga o tona owhanga, me tomo hoki tenei kii ki nga mauri. Ko nga kupu o te hunga whakaaro nui engari era i te hamamatanga a te rangatira o nga wairangi, ka ata whakaarangona hoki." Heoi rapea.

Te Hui ki Matamata.

I TE Wenerei, i te 13 o Hurae, i tu tetahi hakari he powhiritanga manaaki na Hohaia Paata, o Matamata, ki ana kai mahi me ona iwi ara a Ngatihinerangi me Ngatihaua ma, me era atu o nga tangata Maori i uru ki taua whenua i te mea e ora ana Wiremu Tamehana Te Waharoa. Te take o tenei hui. Koia tenei, ka mahue a Matamata i a Hohaia me tona tama a Wiremu, na konei i puta ai ki to raua ngakau kia whakahaua mai a raua hoa Maori me o raua hoa Pakeha ki a tu aroaro ano ratou katoa, ki mua i to ratou wehewehenga kia puta atu ai nga kupu aroha tetahi ki tetahi. Notemea e rahi te mamae i nui te koingo o te Pakeha me nga Maori mo tenei wehenga. Kua kite hoki e nga Maori me nga Pakeha te mahi tika i mahi ai taua whenua, i te orokataenga atu ki taua whenua i ngaro katoa i te rahurahu me era atu mea i ururuatia ai te whenua. Na, inaianei e kore e taea e wai ranei te kii i noho mangere nga tangata o taua kaainga notemea kua puawai te koraha me he roihi kapi katoa taua whenua i te korowa me nga tini rakau o ia ahua o ia ahua, kitea ana nga kau me nga hoiho i ia wahi i ia wahi e kai ana i nga tarutaru i mahia he oranga mo ratou, kitea ana hoki nga tini hipi o nga momo pai i nga taumata me nga mania o te whenua e ma mai ana i tawhiti, kitea ana anohoki nga tini whare i oti ano i nga ringa o nga tangata i kakama ki te mahi. E kitea ana anohoki nga whare me nga kainga o nga whakaeke tae hou mai. Kua whiwhi enei tangata i nga whairawatanga i mahi ai e nga tangata i oroko nohoia taua whenua, taea te aha u a aitua heoi te mea i waiho mo nga tangata nana tenei mahi, ko te pouri te koingo me te mamae mo ratou, ahakoa he mea maumau kia tukua nga roimata kia heke, he ahua mihi ana nga tangata katoa mo tenei rarunga me tenei aitua i kore ai e taea te karo. Heoi te mihi ka tahuri atu tatou ki taua whakaminenga i hui i te 13 o Hurae, he hiahia no Hohaia kia hoatu tetahi mai maiaroha hei whakamaharatanga ki ana kaimahi na runga i te aroha mona me tana whanau ka mahue ai te kainga i aroha nuitia e ia. Ko nga Maori o taua kaainga i hui mai ki taua hakari ko Ngatihinerangi me etahi o nga tangata o Ngatihaua. Itemea ka u mai a Hohaia i te teihana o Matamata. Ka waiata nga Maori i tetahi waiata no runga i te puna o te aroha uru ana te kupu i runga i te powhiritanga: - " Haere mai ! Haere mai ! Haere mai ! "

I te hawhe o te 7 i te ahiahi ka tu te tino hui. Ko nga tangata Maori i noho ki runga i nga nohoanga whakamua ko nga Pakeha o te paamu i noho ki te pakitara o te whare-whakamuri i nga tangata Maori. Ko Wiremu T. Paata te tuara kia Hohaia i reira hoki te Wiremu te taokete no Hohaia ko ia te kaiwhakahaere o te paamu i nga wa o mua. Na Te Irimana i whakamaori nga korero katahi ka tu a Hohaia ka mea, kua pahemo nga tau e 21, i tana oroko taenga mai ki Matamata. I tena wa i powhiritia mai ia e nga tini tangata i noho ki tenei whenua otira kua mate etahi o ratou. Ko Wiremu Tamehana tetahi o nga tangata kua pahemo atu. Ko ia pu te tangata naana i whakatu i te Kingi. He ruanuku ia he tangata whakahirahira i roto i tona iwi. He tangata pai, marire rawa ona whakaaro i runga i tona ahua rangatira, kua pahemo atu ia otira ko nga maharahara mona e kore e pahemo. Notemea he rangatira nui he tangata tino pai ia ko tona hiahia, he whakaaroaro pai, mo tona iwi kia noho i runga i te ora me te Kawana ano ia ratou ake. I te mutunga o te whawhai i te tau 1865. Kitea ana e ia te nanakia me te kino o taua mahi. Ka ahua whakangawariwari ia ki nga Pakeha ka puta ano te hiahia kia noho he Pakeha ki roto i nga Maori o tona kaainga na enei whakaaro i whakaheitia e taua rangatira a Hohaia ka korerorero i taua wa mo Te Riihi o tetahi wahi o Matamata he maha ona tutakinga ahuareka kia Tamehana me tona iwi, i nga tau 1865-6. He mea ahua reka tenei i te po nei. Kia kitea mai nga rangatira nei me o ratou wahine, na ratou i powhiri mai ia ki tenei kaainga a Matamata i taua wa he mahi ahuareka i te po nei kia hoatu kia ratou tetahi maimai-aroha hei maharatanga e kore nei e mawehe, mo tona whakapai ki a ratou me to ratou mahi aroha atu ki a ia, ma tenei ka mahara ano ratou ki tona aroha me tona manaakitanga ki a ratou. E ai tana kua pahemo atu nga tau e 21 i tona timatanga i te mahi ki tenei whenua, a Matamata. Inaianei kua hokoa katoa taua whenua kaati ano te wahi i toe mai ki a ia ko nga puna whanariki me tetahi wahi iti e tawhio ana i aua wai wera. I mea ano ka hoatu e ia ki ana kaimahi (kua roa nei to ratou nohoanga ki a ia) etahi maimai aroha no runga i te take pai o tona ngakau kia ratou, i mea ano ia i te roanga o to ratou mahi ki a ia, kua ahua hoa