Volume 8, No. 10
18720522

page 71  (6 pages)
72to next section


 
TE WAKA MAOEI O NIU TIRANI.

"KO TE TIKA, KO TE PONO, KO TE AROHA." VOL. 8.] PO NEKE, WENEREI, MEI 22, 1872. [No. 10. HE KUPU ATU ENEI KI NGA HOA TUHI MAI.

Ko nga tangata enei kua homai moni i muri nei mo a ratou nupepa, ara:— B. d. Poari Karamata o Whanganui ... ... 10 O Hone Hira te Wharetiti o Whanganui ... 10 O Aperahama Tahunuiorangi o Whanganui ... 10 O Matiu Tukaorangi o Whanganui ... ... 10 O Rawiri Kahia o Runanga, Taupo ... ... 10 O W. L. Judgeon, Sub-Inspector, Taupo ... 10 O Hori Kerei Taiaroa, Otakou ... ... 10 O Tini Kerei Taiaroa, Otakou ... ... ... 10 O Wiremu Katene, M.G.A., o Waimate, Nga- puhi ... ... ... ... ... 10 O Hone Peti, o Waimate Ngapuhi ... ... 10 O Hirini Keno, o Waimate Ngapuhi ... ... 10 O Ka tika te whakaaro o enei tangata, me era tangata i homai moni i mua atu ra. E rite ana o ratou whakaaro ki o te pakeha. He hapai ta ratou i tenei mahi nui i te nupepa—te mahi e tika ai te tangata, e puta ai nga rongo pai o te iwi pai me nga rongo kino o te iwi kino, e taea ai hoki nga matauranga katoa. He tokomaha nga tangata e tango nupepa ana e homai aua ko te kupu anake, ko te tinana o te moni i kore. Me titiro a Ngapuhi ki te tauira kua takoto i enei tangata o ratou, a ka uru mai ano etahi o ratou ki taua tikanga. Ko Hone Hira Te Wharetiti e ki mai ana kua pau ona moni e waru pauna e rima herengi ki te hoko poaka mo te hui a Mete Kingi i te Matapihi. Koia kei a koe! Ko Uenuku, rawa koe ! Tenei kua kitea te reta a Eraihia o Hauraki. Kaore tahi he tikanga o taua reta e taia atu ai. Tenei te reta a Anaru Kahaki no Waiapu, be whakaatu mai i te tohe a Te Wikiriwhi raua ko Iharaira Te Houkamau ki a Te Mokena kia hoki te iwi ki runga ki to ratou kainga i riro i mua i to ratou henga i roto i te Paimarire—ara ko te whenua ko Horoera. E kore matou e poka noa atu ki te korero i tena mea. Ehara tena i te tu o te korero hei utanga mo tenei waka. Engari me pa atu koutou ki a Te Makarini te Minita mo te taha Maori. Eo Taimona Pita e riri mai ana ki a matou mo te terenga e pata atu he nupepa ki a ia i roto i nga wiki katoa. Heoi ta matou kupu whakahoki—ko te nupepa nei kaore e puta auau tonu ana i roto i nga wiki katoa, E tukua tonutia atu ana ki a ia i roto i nga wa e puta ana ki te katoa. Mehemea ka hoea te waka nei i roto i nga wiki katoa, penei kaore he utanga mo runga—akuanei haere kau atu ai i etahi wiki. E riro ana pea etahi o nga nupepa a Taimona Pita i te tangata ke te tango i roto i the whare meera o tona kainga. Tenei te reta a Taiaroa mo te Taitapu e kiia ana ka tukuna e Pirimona Matenga Te Anupouri ki a ia. Kaore he tikanga e taia ai ena korero ki te nupepa. Ma Taiaroa e mahi atu i te wahi e tika ai ki tana whakaaro. E KORE e nui he korero ma matou i tenei puta- nga o te nupepa—he nui hoki no nga utanga ke atu o tenei waka. Engari e rongo ana matou ki etahi tangata e whakahe ana ki nga Ture, e ki ana he mea taimaha te Ture ki runga ki te tuara o te tangata, he mea whakamate i te tangata, he aha noa atu. No konei matou i mea ai kia whakapu- taina tetahi kupu kotahi mo aua tu tangata. Ki au ki te pakeha ka whakahe te tangata ki nga Ture kua kitea te painga e te katoa he tangata kuare tena tangata, he tangata kaore e mohio ki tetahi whakaaro tika mana. Tetahi he tangata ia e Ma- hia ana kia tukuna noatia ona whakaaro koroke, e rihariha aua ki te kai here i ona tikanga tutu. Mehemea e kite mai ana koutou e ki ana au ko koe anake ko te maori kia whakamana i te Ture ko au ko te pakeha kia kore, penei e tika aua kia tupato koe. Ko tenei he uaua rawa nga Ture hei whakataunga maku ma te pakeha, he nui hoki no nga tikanga. Engari e rite katoa ana i au; no te mea kua mohio au ko te mea tena e tika ai au, e ora ai au. Engari nga Ture kua whakataua ki runga ki a koe e iti ana, e ngawari ana. Kua mohio hoki matou ki te noho Ture kore koe ekore hoki koe e tika. No reira au ka tono ki a koe kia uru mai koe ki roto ki te Ture hei matua mou kia tika ai koe. Kaore hoki matou e hanga ana i te Ture hei mate mo te tangata—i hangaia hei oranga mo te tangata. Ki te kore e ora te tangata i te Ture, ehara i te mea ata whakaaro no te ngakau kia mate i mate ai ia—engari pea he kore kaore i ata tika taua Ture ki ta te ngakau i whakaaro ai. A, ki te kitea e pera ana tetahi Ture ka ata mahia