HE hanga atahua, he hanga whakahari i te ngakau te ahua o nga korero o te hui e mau nei i roto i te ripoata a Rev. Pererika Peneti. He pai no nga korero a Peneti i roto i tana ripoata i whakaaro ai matou ki te tuhi i etahi kupu ruarua nei mo etahi mea o te hui e kitea iho ano e matou i roto i ana kupu. E rua nga tino wahanga o nga mahi i whakahaerea i te hui:- ko nga take e tino hangai ana ki te Hui Topu, ko nga take e rawaho ana, ara kaore e pa hangai ana ki taua hui. I te taha ki nga take rawaho—ki te kohi moni mo Hukarere raua ko Manutuke—nui atu te pai, Ka koa te Pihopa mo penei rawa o te hihiko o te iwi ki to tautoko i enei take, ka kite pai ia inaianei ki tenei iwi ki te Maori he iwi hihiko tonu ki te hapai i nga take tika. Ka nui to matou mihi ki a Ngatiporou katoa mo tenei rongo pai. Ka tika te iwi kia koa no te mea he taonga tuarangi tenei, katahi ano ka tu ki roto i ona rohe: i te wa i mua atu o te hui e kapakapa ana te poho i te awangawanga, ka pai ranei te hui nei ka he ranei; no te mutunga nei ka kitea ka nui te pai, ka maha te ngakau, ka korerotia hoki e tera wahi e tera wahi, ka rawe ano a Ngatiporou hei karanga i te hui. Tae atu ki te whangai i nga manuhiri whakaeke, kaore he korero heoi ano he pai katoa. Ko te mea tino miharo ki a matou ko te ngaro whakarere o te Pariha o Turanga i roto i tenei hui—ngaro tangata, ngaro whakaaro. Kei te whakaaro noa te ngakau he aha ra te take? Ki ta matou whakaaro kei te pouri a Ngatiporou mo tenei ngaro: mehemea kei te penei, he mea tino tika rawa atu kia pouri- tia. Ko Turanga te Pariha kei waenganui tonu o te Pihopatanga, na konei ka waiho hei tunga mo te Hui Topu, no te weranga nei o te whare katahi ka whakaaro a Ngatiporou kia tukua atu ki a ia te hui mo tenei tau noa:- i te me ka ngaro nei te ingoa o Turanga i roto i te hui ka tika te ngakau o Ngatiporou kia hopu, tena pea a Turanga kei te whakamauahara mo te hikitanga i te hui. Kitea ana te ingoa o Wairarapa i roto i nga kohi, te wahi kei waho i te rohe o Waiapu, ngaro ake ko te ingoa o te pariha o te puku tonu o te Pihopatanga. E mohio ana matou he aitua i pa ki te tamaiti a te minita o te pariha i kore ai ia e tae, engari ehara tera i te take i kore rawa ai tetahi e haere, i kore rawa ai ranei he whakaaro ki te powhiri a Ngati- porou. O tira e kore e rawaka rawa ake nga kupu koi whakahe noa i takiwa, tera ano pea ia nga take i kore ai e tae. Te ahua o nga korero o te ripoata a Peneti ko te taha anake ki nga mahi rawaho o te hui nga mea i pai. E ki ana ia ko te mate o te hui, " He kore taima ki te whakahaere i etahi o nga mahi e pa ana ki te Hahi." Kei te Pihopa e mohio ana te take i penei ai, engari ki ta matou whakaaro he mea ano tenei hei pouritanga. Ko te tino take tenei o te hui, haunga era kua korerotia i runga ake nei; kotahi rawa ano te ra i whakahaerea ai ka mutu. Moumou te haere mai o te tangata i te nuku o te whenua ki te hui kotahi ano te ra i tu ai; e rua nga wiki o te Arawa e haere ana i te ara mo tenei hui kotahi ano te ra i tu ai. Kaore matou i te hiahia ki te whakahe i te Pihopa, engari he whakaputa noa ake i o matou whakaaro mo te poto rawa o te wa i whaka- haerea ai i nga take e pa ana ki te Hahi; me- hemea he hui a tau tenei, tera ano e ahua pai te peneitanga, tena he hui toru tau, he poto