Uamairangi te 50 pauna kua tae

aua moni inaia nei ki te £362

pauna.

Mea ake ka tukua ki tenei

Pepa nga korero o te huinga

Rangatira ki te aroaro o te Minita

mo te taha Maori mete Kawana

Karahiko. Ko taua huinga he,

whaka takoto i te Pire mete

Pitihana, i oti i. te Paremata o te

Kotahitanga i noho nei ki te

Waipatu, i te 11 onga ra Aperira,

1893, I tae tinana aua Rangatira

kite aroaro o te Minita, mete

Kawana, i te wiki tua tahi o

Hune nei, a tera e taia a ratou

korero, menga kupu whakahoki

kia kite nga hoa.

I tae mai te rongo kia matou, i

i noho • te Huihuinga nui o

Rongowhakaata ki te Muriwai i

Turanganui ko taua hui he whaka

rite i te kainga hei tu anga mote

Paremata, o te Kotahitanga ate

tau e haere mai nei. a e whaka

hua tia ana, tena pea e oti ki te

Muriwai tonu he tunga.

Tena ano e tukua ki te Pepa

nei te whaikorero a te Pirimia i

Nepia i te marama o Mei kua

hori ake nei, a ko taua korero he

whaka atu nana i tona hiahia, kia

hokona he whenua i nga Maori,

kia kotahi Miriona Eka.

I te Paremata o Nu Tautu Wera

i maharatia tera e nui te

tautohetohe mo te menemana-

tanga ite Ture Pooti Engari, ko

taua rnenemana i whakaaetia ete

kawanatanga Ko taua menemana

he mea kia nekehia iho nga

mema ote whare kite 125.

Kua tae mai tetahi rongo o

Awhirika ko tetahi kaipuke i

tutuki ki te Huka totohu tonu atu,

15 nga tangata i mate, kote

kapene, me tona wahine me etahi

tangata e ono i puta, haere ana i

runga ite poti e rua te kau ra e

haere ana kaore he kai, porangi

tonu atu. Kotahi to u te tangata i

ora he mangumangu he mea kite

na tetahi kaipuke ite moana, ko

taua Huka e penei tonu me te

moutere engari e tere haere ana

ite moana.

I Inia tetahi Pakeha, ko tona

mahi e haerere i nga ahiahi i

runga He paitikara, i tenei haere-

nga ona, i haere ma tetahi riro i

waenganui i te Ngaherehere, na i

aia e hoki ana mai, ka titiro

whakamuri ia, kito aua ia e whaia

ana aia e te Taika, katahi ka kaha

tona haere, e oma ana, e whai ana

mai, na ite pikonga ote rori kua

kite atu ia i etahi o ona hoa e tu

mai ana, kua kite mai hoki ratou

kua oma tetahi kite tiki ite pu

a tetahi tangata e noho ana ite

taha o taua rori kua kaha rawa

hoki te haere atu a te tangata ra

kua tata hoki te Taika, kua mea

tonu kia rere mai ki runga i aia,

i tona taenga atu kite piko ote

rori ra, ka rere mai te Taika kia

aia ka paki te pu ate tangata ra

ka hinga aia kite whenua kua

kore ona mahara, no tona oranga

ake ka titiro ia kua mate ta taika

ro, he mea pupuhi na ona hoa.

Kua tu a Te Taute hei mema mote Paremata

o Poneke, i tu aia mo te nohanga o te Atikih-

ana, i Inangahua.

Ite Pootitanga mema mo Whanganui mote

wahi oto Paranihi, ka tu ko Wirihi ko nga

pooti ki aia 10 31, ko tona hoa 622.

I kitea kite Nupepa, Tanitini, Waipounamu

ka nui te Hukarere i reira ite Haterei 10 o nga

ra o Hune kore ana e haerere nga Taramue

me nga Tereina, ite ata, note ahiahi rawa o

taua ra ka tahi ano ka haerere.

I kitea ano kite Nupepa, ho Hiroa, o Here-

taunga, tetahi o nga tangata kua whiriwhiria

ete komiti Putuporo o Nui Tireni, mo te Haere

ki Atareria purei ai.

I kitea kite Nupepa. He waea mai no

Amerika, kua pakaru te whare Tiata o reira, i

horo te tahu, e toru rau tangata i roto e mahi

ana, ko etahi o nga tangata i putaputa ma nga

wini, e tae ana kite rima te kaa nga tangata i.

mate.

Note Turei te ono o nga ra o Hune nei ka

noho ki Hehitingi te Kooti Whakawa whenua

Maori, Kote Make te Tiati, ko Hohepa,

Horomoana Te Maihenga te Ateha.

He mahanga Keehi Maori, kua whakanohia,

hei mahi mate Hupirimi kooti ka noho nei ki

Nepia ate 16 o nga ra o Hune nei.

I kitea kite Nupepa. He waea mai no Nu

Tautu Wera. Ko tahi te tangata, ko Korana

tona ingoa. Ko ona tau e wara te kau i

hopungia kite whare herehere mote patunga i

tona tamaiti, Tame.

Kua whakawakia te kapene ote Rotomahana

tetahi o nga tima ote Uniana Tima kamupane

mo te maunga e whitu tangata nui ake ite

whika i roto ite Raihana i rihitatia ai e te

kamupane, whakataua ana kia utu te kapene

e rima pauna, me nga raruraru ote wha-

kawa.

Kua timata te whaikorero haere a nga mema

me nga tangata e mea ana ratou kia tu hei

mema mo te Whare Paremata o Poneke.

Kei te haere tonu te whakawa ate Karimana

Minita Maori, me te Riihi Roia o Nepia, mema

ano hoki ote Whare Paremata o Poneke, ko te

take o taua whakawa, e whakapae nate Riihi

ite hoko ate Karimana itetahi whenua, kote

Umutaoroa te ingoa, e kii ana ate Riihi ko taua

whenua he mea noko nate Karimana, raua ko

Te Mete, wepu ote kawanatanga mote moni

kotahi pauna mote eka. A ite rironga mai ano

ote whenua ia raua, ka timata ta raua hoko,

tekau marima pauna mo te eka. No reira ka

whakawakia ete Karimana, mote moni kotahi

mana pauna, note Paraire te 16 o nga ra i

timata ai te whakawa, ki Nepia, a o maharatia

ana kaore e tere wawe te mutu.

PANUITANGA.

Whare Rongoa i muri ake o te Teihana o te

Reriwe.

Ko Paana, he Takuta, kua whakapuare i

tetahi whare Rongoa ki Hehitingi nei. Ko

ona tau a mahi ana ki Turangi 14. Niu atu

tona whakapaitia i reira. Hei tohu mo tona

pai, kei a ia nga kupu whakapai a nga tangata

mona. Ka kore koe e ora i etahi atu tangata,

kaua hei pouri, me haere mai ki te tarai i a

Paama, a tera koe e ora. Te piwa te ngau

puku, niho tunga, me era atu mate ka ora i

ana rongoa. Kaore he rongoa penai i a etahi

atu takuta. Nga mate wahine katoa e ora ana

i a ia. Ko nga mea e pangia ana e to mate me

haere kia ia a ka ora ratou.

MANGUMANGU I TAHUNA

KITE AHI.

I tangohia mai tenei korero ite

nupepa o Akarana, he mea kite

na taua nupepa ki nga nupepa o

Amerika. Ite 14 o nga ra o

Aperira nei, ka kitea i tetahi

Taone o Amerika te. tangata he

pakeha e takoto ana i roto i tona

Tari, he mea kohuru taua tangata,

katahi ka tahuri nga tangata hui

utu ki nga pirihimana kite kimi

ite tangata nana i kohuru, kitea

ana, he mangumangu ko taua

mangumangu i mau ano i etahi o

ona whanaunga e haere ana ki

tetahi taone ke, ka mauria taua

tangata ka tae ki tetahi Patiki,

ka hui nga tangata ka korero,

mehemea me aha te mangumangu

ra, ka tu ake tetahi whanaunga o

taua mangumangu ka kii me

tahu kite ahi whakaaetia ana e

nga tangata pakeha mangumangu

ano hoki, ka tahuna te ahi ka

makaia atu te tangata ra ki roto

ka mate.

HE KOHURU

I kitea kite pepa o Akarana, i

Amerika ite 1 onga ra o Aperira

nei, ka patua tetahi wahine, ko

taua wahine, i kohuru tia ki roto

i tona moenga tatari noa nga

tangata ote whare kaore

puta mai, katahi ka tonoa tetahi

tangata kia haere kia pakaru tia

te tatau ote whare, te tirohanga

atu o taua tangata i tona

pakarutanga ite tatau, e takoto

mai ana, taua wahine i runga i

tona moenga, ko te mahunga kua

pakaru katoa, e maharatia ana i

kurukurua kite patara pia.

Ko tetahi wahine ano o roto ite

whare i kii i kite ano ia i te

wahine ra raua ko tetahi tangata

e puta ana ki waho, e haere ana

kite kai, te hokinga mai ka

haere tahi ano raua kite ruma o

te wahine ra, kua hopungia tetahi

tangata, e maharatia ana kote

tangata ano i haere tahi ra raua

ko te wahine i kohurutia ra, ko

te ingoa o te tangata ko Puruneti,

e maharatia ana ko te take i

kohurutia ai te wahine ra mo ona

moni, kaore ano i tu te whakawa

ka rere mai te mera mo Nui

Tireni nei.

PANUI HOIHO

Kei Aku Patiki e noho ana tetahi hoiho, he

whero, kaore he Parani, kite kore he tangata e

kereme i taua hoiho, ka hokona e au ite 30

onga ra o tenei marama.

TANGURU TUHUA,

Takapau.

Ngawiki Nguha...... 1 O O

John Kelly...... 1 O O

A. Potty........ 1 O O

Mikaera Maru...... 1 O O