Nama 118
190801

whārangi 2  (10 ngā whārangi)
titiro ki te whārangi o mua1
3titiro ki te whārangi o muri


 
TE PIPIWHARAUROA. mai i nga tau me te karaihe whakamutunga i paahi ai i tera tau, a me kite a tinana ranei nga matua, i mua atu o te whakatapokoranga ki roto o te kura. Kanui te hiahia o Pata- whiira kia mohio ia ki nga ingoa me nga kainga o nga tamariki maori kua kurangia i mua i Waerenga-a-hika. Me tuku mai o kou- tou ingoa, me o koutou tau, ra i whanau ai, kainga, poutapu, hapu. E wha" tekau nga tamariki e hiahiatia ana mo tenei tau. Heoi. HAPATA WIREMU. WHAKAMATAUTAURANGA. ITE whakamatautauranga mo te mahi minita ki te taha pakeha i te Tihema ka hori nei, puta ana tokowaru o Te Raukahi- katea, ara, a Pine Tamahori i te wahanga III. me te wahi tuatahi o te wahanga IV.; a Rev. Wi Paraire Rangihuna i te wahanga III.; a Eruera Erihana, a Piri Manaroa, a Peni Hakiwai. a Rika Heke i te wahanga II.; a Matene Keepa, a Tamati Katene i te wahanga 1; me to ratou kai-whakaako me Rev. F. C. Long, M.A., i nga wahi e rua o te wahanga IV. Ko F. C. Long i te puhikaioreore o nga tangata katoa o Niu Tireni nei i uru ki taua whakamatautauranga. Na Pine Tamahori te te tino mahi pakari, kotahi tonu te pu, e rua anake te takanga ki raro. Ehara i te mahi tatakimori ake nei te mahi a nga tamariki o Te Rau i tenei tau. Enei taitamariki e ako katoa ana ki nga taha e rua o te mahi minita, taha Maori, taha Pakeha. Takotoru o enei taitamariki no Ngatiporou, ko P. Tamahori, ko te Rev. W. P. Rangihuna, me P. Hakiwai; tokorua mo te Arawa, ko P. Manaroa, me M. Keepa (no te Pihopatanga o Waiapu enei). Tokorua no Ngapuhi, ko R. Heke, me T. Katene (no te Pihopatanga o Akarana enei). Kotahi no Ngai-Tahu, ko E. Erihana. HE KUPU WHAKAATU. HE whakaatu tenei ka tu te hui o Te Kotahitanga o Te Aute ki Orakei (Akarana) a roto o nga ra 24 o Pepuere. 1908. PINE TAMAHORI, Hekeretari. TAKUTA MEIHANA, NGATIPOROU. TE tahi mea whakamiharo atu kua kitea e oku kanohi," e kii ana ko Takuta Meihana, " ko te noho a Ngatiporou e noho mai na i to ratou kainga. Mai i Uawa a tae noa ki Whangaparaoa, he rite tonu te haere. Te tahi noho pai atu ko te noho a nga Maori o tenei rohe, ara, a ratou mahi whenua me a ratou mahi paamu hipi. Ko te ahua o te noho he noho huihui, ara, tau-rite. Ko te noho tenei e whaia nei e nga tangata whaka- takoto tikanga o era atu moutere o te ao, a katahi ano ka tutuki, ina kua kitea nei e oku kanohi. He rongo korero noa i mua, ina ka ata hangai mai ki toku aroaro. Kaore hoki he mahi a te matauranga o te Pakeha i ngaro atu. Hei a ratou na teihana hipi te nunui, kaore e taea; ana mihini mai, ana terewhoone waea, ana rori, ana whare-whakapaipai, ana whare runanga, ana whare manuhiri, ana aha ake, ana aha ake. Apopo taua te Pakeha ka takatakahia ki raro e te maori, ina ka mau te wehi o te whakahaere a enei morehu o taua iwi. Otira kua hinga ano taua te Pakeha, inahoki ra, kei ro wharepapa atahua nga maori e noho ana o te takiwa o Ngatiporou, ko nga kirima, kei roto tonu i te whakarihariha e oke ana. Kaore he raweke a te pakeha i ngaro atu, anei anake kei a Ngatiporou. Ko nga tikana o nehe-ra kua hurihia katoa tia atu ki tahataha, kaore hoki e hokia atu. Kei konei ka kite ahau i te pai o te whakatipu o te tangata. Hei te nunui o nga pokihiwi me nga waewae i te whangaitanga a te mahi. Ko nga tamariki taane he ahu-whenua katoa. Haere atu he wahi, he teihana. Kaore he tangata kore-mahi i kitea e au, pena tonu i te rua-pi, i te ra e whiti na, te haere a te tangata i roto i nga teihana, i runga i nga pukepuke tua ai i te rakau. He mea tuha marire nga mahi ma ia tangata, ma ia tangata. Nga kaumatua ki nga mahi ahua mama, nga taitamariki ki nga mahi taumaha. I rongo ahau e korero tia ana he kaha ke atu te wahine maori i taana taane ki te ngaki-kai, kati kaore au e whakapono ana ki taua korero. Otira me mea ake au inaianei he tino tika taua korero. E tahi wahine tino puku-mahi kei a Ngatiporou, he taane tonu ki te hapai i te toki raua ko te huuka. Kaore ana tauhinu, ana manuka, kaore ana rauaruhe, he rite tonu te karawhiu ki raro katoa takota ai hei kai ma te ahi. Pena tonu i te tamariki e takaro na i runga kirikiri te tu o te taane, o te wahine ki te tu ki te mahi. He hanga rawe ki te matakitaki, kai-ngakau atu ana tera au ki te mahi i o ratou taha. Ahakoa mahi ropu tonu