Pukapuka 2, Nama 34
18640917

whārangi 1  (4 ngā whārangi)
2titiro ki te whārangi o muri


Tirohia ngā kupu whakataki o tēnei niupepa

 
TE

WAKA MAORI O AHURIRI.

"KO TE TIKA, KO TE PONO, KO TE AROHA. "

No. 34. ] NEPIA, HATAREI, HEPETEMA 17, 1864. [VOL. II.

HE KUPU ATU ENEI KI NGA HOA TUHI

MAI.

E tae mai a Nirai Runga ki te taone nei me

haere mai ia kia kite i a te Karinitera

Me titiro koe, a Hohepa Paora o Omarunui, ki

te panuitanga a te Hanita i tenei nupepa, me

kore e rite te hoiho a tera e ngaro nei ki tu tari-

ana e ki na koe.

I TEKA nupepa kua puta ta matou korero

ki nga raruraru, ki nga pouritanga, ki nga

aha atu o tenei motu i muri iho o te taenga

mai o te pakeha ki konei. Ehara i te mea

he kore no te kino, no te whawhai, i mua

atu i to te pakeha taenga mai: he takiwa

Maori hoki tena—nana atu ana kino, ana

whawhai. Engari he rapa no ratou ki nga

take i he ai tatou i muri nei i te takiwa i

hua ai be takiwa marama, hu takiwa kua

puta te maramatanga o te ngakau o te ta-

ngata. E kore ano ra e tupu te kino i roto

i te ako tika, i roto i te huarahi marama e

whakatakototia ana; tera ko te ara e tupu

ai—no roto i te whakaaro he a te tangata;

no roto i te tauira kino; DO roto hoki i

nga ritenga o te maoritanga.

O

Na me whakahaere takitahitia e matou

enei ritenga—ko te ako tika ko te huarahi

marama katahi. Kaore he kupu mo tenei

—e takoto noa ana hoki. Ekore ano

koutou e ahei te ki mai he ako kino ta te

pakeha tana ako, he huarahi pouri ranei

tana huarahi i whakatakoto ai. Ki te mea

ka ata tirohia e koutou nga ritenga, o te

pakeha, akuanei kitea ai he marama anake;

na te tangata i whakaparori ke kaiahi ka

tika ke. Ko ta te pakeha e hiahia ana ko

te Ture o te Kuini kia puta; te Ture e

manaaki ana i te tangata, e hapai ana i te

tangata hei tangata; te Ture kua kitea

tona ahua pai o namata, a, taea noatia mai

tenei takiwa—koi waiho ko tena tangata ko

tana ture ake ano, ko tena tangata ko tana

ture ake ano, a, riro i te tangata i te kaha te

oranga, i te tangata iti te matenga. Heoi

tena.

Na, ko te ara i tupu ai ka rua—; " no

roto i te whakaaro he a te tangata; no roto

i te tauira kino. " E mea ana matou be

whakaaro he to nga maori o te motu nei ki

nga mahi o te Kawanatanga o mua iho. Ho

mea ta ratou he takahi ta te Kawanatanga

i a ratou, he tango i nga whenua, he wha-

kakuare i te tangata, he aha noa atu. E

he ana tenei. Mehemea kua ata tukua

mai ki a te Kawanatanga nga ritenga katoa

mana e whakatakoto; mehemea hoki kua

whakamanaia rawatia e nga iwi katoa aua

ritenga me kua oti te whakatakoto, penei

kua kore rawa rawa atu he kino e kitea ana

i tenei motu; penei hoki kua kore e mate

noa nga tangata kua maumautia ki te mate;

penei hoki kua kore rawa e riro noa tetahi

wahi, puku noa nei, o te whenua—ma te

hoko anake ka riro ai. Otira ki hai i pai

nga tangata ki te Kawanatanga; ki hai i

pai kia haere tahi, kia hoe i runga i te waka

kotahi; titiro ke atu ana ki nga waka e

kake ana ki mua ki tana whakaaro atu,

katahi ka riro ka whai; heoi, ko tona

tahuritanga i runga i te toka—heoti tonu

te ahua o te mea e whai ana ki te tauira

kino, he mate. Koia hoki ra ko Waikato,

ko te Kingi, te tauira nana i whakahe i a

tatou

tatou

Tetahi. "kongaritenga o te maoritanga, "

ka toru. Kaore huki he ngaronga o te

ahua o te takiwa o te maoritanga o mua

Ko te kowhanga tena o te kino, o te mate.

Tae rawa mai te pakeha kua hoha nga iwi

mohio ki nga ritenga o mua, kua kitea hoki

te kino; koa tonu ratou ki te tahuri ki te

pakeha hei hoa mona, hei homai whakaaro

mona. Karangatia ana te pakeha hei noho

i ona kainga, tukua ana etahi wahi whenua

mona kia whai take ai te noho. Ko etahi

iwi o uta i noho tonu i runga i tona maori-

tanga, kaore hoki he pakeha i tae atu ki

ona kainga. Na. titiro ana matou inaianei

ko nga iwi ena i tupu mai ai nga kino o

muri nei—ko nga iwi i kore e tahuri ki

nga ritenga pakeha. Titiro ana ratou kua

kake; nga iwi o te taha moana, kua mahue

ratou ki muri; katahi ka mate i te puhae-

hae. Ko te tahuritanga ki te whakatu

Kingi hei patipati mo te motu katoa kia

tahuri ki a ia hei nui mona, kia hoki mai

;. i toua mana o te takiwa maoritanga ra ano.

Na, ko te tino take tenei i tupu ai nga kino

o konei ki ta matou titiro. Kaore hoki he

kino e kitea ana i roto i nga iwi e manaaki

nui ana i te pakeha. Tukua ana e nga

tangata o Whanganui he whenua ki te

pakeha, kaore hoki he tautohetanga i muri

iho mo te whenua; kaore hoki i tukua e

ratou etahi iwi kia poka noa ki ona pakeha

e noho ana i runga i aua whenua kua oti

nei o ratou te hoko. Koia hoki me Nga-

tiapa, nana a Rangitikei i hoko, Le pena

ano; me Ngatiawa, raua ko Ngatitoa, nana

a Po Neke, a Porirua, i boko, he pena ano;

me te Arahura i tera moutere, he pena tahi

ano. Tetahi, ko te Awaitaia, te tangata nana

i hoko a Whaingaroa ki te pakeha. He ra-

ngatira nui taua tangata no Waikato. Kore.