Pukapuka 8, Nama 11
18720605

whārangi 77  (4 ngā whārangi)
78titiro ki te whārangi o muri


 

TE WAKA MAOEI O NIU TIRANI.

"KO TE TIKA, KO TE PONO, KO TE AROHA." VOL. 8.] PO NEKE, WENEREI, HUNE 5, 1872. [No. 11. HE KUPU ATU ENEI KI NGA HOA TUHI MAI.

Kua tukua mai e Rihari Wunu Kai Whakawa o Whanganui nga moni utu nupepa kua tuhia ki raro nei, ara;— s. d. Poma o Kauaeroa, Whanganui ... ... 10 O Rewi Raupo o Hiruharama, Whanganui ... 10 O Aperahama Tipae o Turakina ... ... 10 O Wunu Rangiwerohia o Wangaehu ... ... 10 O Hamiora Wunu o Wangaehu ... ... 10 O Ko Raka Kai Whakawa o Nepia (S. Locke, Esq., R.M.) e tuhi mai e ki mai ana kotahi pauna no Ohinemutu kua tae mai ki a ia hei utu nupepa. Kia tae mai taua moni ki konei ki a matou nei katahi ka panuitia te ingoa o te tangata nana. Ko te reta a Eru Nehua o Whangarei kua tae mai, he ki mai ko te homai moni ia hei utu nupepa mana. Engari ko te reta anake tenei, kaore he moni. Ko Horatio Pipimoho o Mataikona tetahi e ui ana ki te ingoa o te Kai Tuhi o te Waka Maori. Mehemea he homai moni tana me tuhi ki te takai o tona reta ;—" Ki te Kai Tuhi o te Waka Maori—Po Neke." Kua tae mai te reta a Karetai o Otakou he -whakaatu mai i te matenga o Rena Kihau ite 2 o nga ra o Aperira, 1872 ; engari ekore e o ki tenei nupepa.

TE KA I WHANAU AI TE KUINI. He ra whakawhetai no matou te Paraire, te 24 o nga ra o Mei—ko te ra ia i whanau ai te Kuini. No te tau 1819 i whanau ai; na, kua tae ona tau ki te 53 i tenei Mei 1872. Ka kitea te mahi a te hoia i Po Neke i taua ra. Haruru ana i runga i te rangi i te pakutanga o te pu nui raua ko te pu maori nei ano—i rupeke te pakeha ki te mataki- taki. Nga whare hoko i te taone i tutakina katoatia; nga mahi i mahue katoa; nga pana whakatangi i te taone katoa e whakatangi haere ana i nga piukara me nga mea ke atu, me te patu haere i nga taramu; whero katoa aua a runga o nga whare me nga kaipuke i nga haki o te ranga- tiratanga o Ingarani—purotu ana, me te whero o te rangi i te ra e to ana—he ngahau katoa te mahi i te taone. E tika ana kia whakanuia te ingoa o te Kuini, he Kuini atawhai raua hoki ia; he Kuini whakaaro ki ona tangata kia noho tonu i runga i nga mahi e tika ai te tangata e whai rawa ai; he Kuini whakapono, he Kuini aroha ki nga tangata katoa. He mea kino ki a ia te riri, he mea pai te atawhai. Kei mea etahi maori o te motu nei ko au anake, ko te pakeha, e kite ana i te atawhai o te Kuini; kaore, ko tatou katoa. He maha nga tau e kino ana etahi iwi o tenei motu; he maha hoki nga karangatanga o te Kawana ki a ratou kia whakamutua ta ratou mahi pera, kia hoki mai ki roto ki te maru o te Kuini kia ora ai. Na te aroha hoki i penei ai; ehara i te kaha kore, engari he aroha, he whakaaro wha- kakotahi. Ko te tikanga a nga iwi tutu i nga tau kua hori atu, he tohe ki te whakataka i te mana o te Kuini i tenei motu, me ona ritenga ngawari— manaaki tangata. Otira ki hai i taea ta ratou i hiahia ai, a e kore rawa ano hoki e taea. Na te uaua na te manawanui o etahi o nga tangata whakaaro tika ki te ata whakahaere i te pai i ora ai tatou i tenei takiwa. Mehemea i riro i to te Hau Hau tikanga, penei kua rite nga mahi o tenei mutu inaianei ki to mua ritenga ; e kore e noho ora te tangata, e kore e ta te manawa. Penei hoki e kore e tangi te pakeha ki te maori, e kore e tangi te maori ki te pakeha; penei e kite kau ana raua i a raua kua paku te pu, kua tangi te patu—a, ko te iwi i hua ona tangata ka ora, ko te iwi i iti ona tangata ka mate. Ko tona mutunga iho tena mehemea i taparere ki to te Hau Hau