Pukapuka 8, Nama 12
18720619

whārangi 81  (6 ngā whārangi)
82titiro ki te whārangi o muri


 

TE WAKA MAOEI O NIU TIRANI.

"KO TE TIKA, KO TE PONO, KO TE AROHA." VOL. 8.] PO NEKE, WENEREI, HUNE 19, 1872. [No. 12. HE KUPU ATU ENEI KI NGA HOA TUHI MAI.

Ko nga tangata enei kua homai moni i muri nei mo o ratou nupepa :— £ s. d. Reihana Tarahaea o Waimate ... ... O 10 O Peneti Pana o Hokianga ... ... ... 010 O Arekatera Te Wera o Ohinemutu (mo nga tau e rua) ... ... ... ... 1 O O Ka tika rawa te whakaaro o enei tangata. Kahore ano hoki he nupepa i tae ki a ratou, katahi ano ka tukua atu. Hei tauira tenei mo era tangata e whiwhi ana i te nupepa. E mea ana a Ihaia Porutu kia taia e matou te reta i tukua mai e Te Petatone ki a ia ; otira ki ta matou whakaaro e rite aua nga kupu o roto ki nga kupu o era ki a Wi Tako raua ko te Rauparaha. I tuhia ai enei kupu ki konei he mea kia mohiotia ai te taenga mai o taua reta aroha ki to matou hoa tawhito ki a Ihaia Porutu.

HE KORERO MO NGA WHENUA KUA TUKUA KI TE PAKEHA. KUA rongo matou e hapahapainga ana e te ngutu tangata, te tikanga o nga whenua i hokona i mua, E hara i te mea e korero nuitia ana. Kao, e rangi e ahua komuhumuhu ana te putanga o te kupu. Koia matou i -whakaaro ai me ta ki Te Waka Maori nga putake i nohoia ai tenei whenua a Niu Tirani e te pakeha; me te hokonga, me te whakatuturutanga o etahi o nga whenua ki te pakeha. I mua, i te mea kahore ano tenei whakatupuranga i whanau noa, ka rere mai nga kaipuke wero tohora ki enei motu. Te take o ta ratou Haere mai he hua no te tohora o te tahataha. Ara i kino te tangata Maori—i kino—i kino—a, kua pai. Ka kumea te pakeha ki uta. Noho tahi ana te kiri pango, me te kiri ma. Na wai ra, ka parekareka te korero a nga pakeha, mo te whai rawa o tenei iwi o te pakeha, eke noa atu etahi o nga rangatira o Niu Tirani nga kaipuke, noho rawa atu i Poihakena—ko etahi i whiti rawa ki tawahi, ki Ingarani. Whakamanuwhiritia ana aua rangatira e nga tangata nunui o tawahi. Manaakitia ana whakawhiwhia ana ki te taonga, whakahokia paitia mai ana ki to ratou motu. Ka titiro nga tangata Maori, koia, he iwi whai rawa te pakeha. Katahi ka puta he whakaaro ma nga tangata Maori, kia whakatuturutia te noho o te pakeha. Ka tukua te whenua. Ka moe nga wahine Maori i te pakeha, ka puta nga uri. Ko etahi pakeha haere mai me o ratou wahine i tawahi, ka whanau nga tamariki, ka tuturu te noho. Ka whakaaro nga pakeha, heoi ano te mea e tuturu ai nga whenua ki a ratou me hoko; kia tika ai ta ratou noho, kia tuturu ai hold nga whenua ki o ratou tamariki. Whakaae tonu nga tangata nana nga whenua. I mahara hoki nga tangata maori i aua ra e hara te whenua i te tino taonga, e rangi ko te pakeha te taonga—ko te pakeha hoki te kai kukume mai, i nga mea e manakohia ana e te tangata maori. Ko te utu mo te whenua i aua ra, he pu, he paura he kohua, he kutikuti me era atu mea. Kihai i roa kua whiwhi katoa nga iwi o nga motu nei i te pakeha, mai ano i raro a—puta noa ki runga. Whiwhi ana hoki te pakeha o the whenua. Kahore i mahara te tangata maori ki te iti o te utu i aua ra—he taonga nunui era ki a ratou " he taonga no te kete iti a Mariao." Kua koa tana ngakau, no te mea kua noho tonu ki tona taha, te kai whatu- kakahu mona, kua whiwhi ia ki tona taonga nui ki te pakeha. Hoko ana te pakeha i te whenua a—tae noa mai te Kawanatanga ki enei motu. Ka