Pukapuka 8, Nama 14
18720717

whārangi 91  (4 ngā whārangi)
92titiro ki te whārangi o muri


 
TE WAKA MAOEI O NIU TIRANI.

"KO TE TIKA, KO TE PONO, KO TE AROHA." VOL. 8.] PO NEKE, WENEREI, HURAI 17, 1872. [No. 14. HE KUPU ATU ENEI KI NGA HOA TUHI MAI.

Ko nga tangata enei kua homai moni i muri nei mo a ratou nupepa, ara:— £ s. d. Meiha Kepa Taitokokiteuru o Whanganui 100 Meiha Topia Turoa o Whanganui ... ... 1 O O Wiari Tuahui ... ... ... ... O 10 O Kawana Paipai ... ... ... ... 010 O Hori Kerei Paipai ... ... ... ... O 10 O Ihaka ... ... ... ... ... O 10 O Mawae ... ... ... ... ... O 10 O Mete Kingi ... ... ... ... ... O 10 O Inia Marake ... ... ... ... ... O 10 O Tahana Turoa ... ... ... ... O 10 O Hakaraia ... ... ... ... ... O 10 O Poutini ... ... ... ... ... O 10 O Paratene Te Wheoro ... ... ... O 10 O Haimona Hiroti ... ... ... ... O 10 O Koroneho ... ... ... ... ... O 10 O Wirihana Puna ... ... ... ... O 10 O Pehira Turei ... ... ... ... O 10 O Ihakara Tukumaru o Manawatu ... ... 010 O Kawana Hunia o Rangitikei ... ... 010 O Tutekanahau o Kohimarama Wahi o Rua- tahuna ... ... ... ... 1 O O Wiremu Tauwhira o Whanganui ... ... O 10 O Hunia Te Iki ... ... ... ... O 10 O Epiha Taika ... ... ... ... O 10 O Haere tau e Whanganui! Hei Kai-whakaako koe mo etahi atu iwi o te motu nei. Mehemea ka penei te whakaaro o nga iwi katoa me ta Whanganui katahi ka kaha matou ki te mahi. Ka kore hoki e manaakitia te mahi a te tangata, ka tau te pouri ka ngakau kore ki te mahi. He mea pai te nupepa hei manaaki- tanga ma nga runanga maori—ko te ara tenei e rangona ai nga tikanga o te ao, e puta ai hoki te reo o te tangata ki nga tauiwi. Tenei te reta a Hoani Matiaha me etahi atu tangata o Turanga kua tae mai ki a matou, he whakaatu i to ratou whenua e hiahiatia ana kia retia ki te pakeha hei whangai hipi. E ki mai ana kaore ratou e pai kia Kootitia taua whenua. E kore pea te pakeha e pai ki te reti ki te kore e Kootitia. Otira ma koutou e panui atu ki nga nupepa pakeha ki te reo pakeha kia kite nga tangata e hiahia ana ki te pera. Tenei kua kitea e matou te reta a Hetariki Matao. Taihoa pea matou e whakahoki kupu mo taua reta.

TE MATE KOROPUTAPUTA. KUA puta ta matou kupu ako ki a koutou i tera nupepa mo te Mate Koroputaputa. Na, he tuarua- tanga tenei—he tino ohiti hoki no matou koi pangia nga iwi maori e tenei mate kino, whakangaro tangata. Kua kitea taua mate ki uta nei i tenei takiwa. Kotahi te pakeha kua mate rawa ki Akarana i taua mate—tokorua kai te takoto tonu, mana e mate, e ora ranei. Tokorua hoki kua pangia ki Po Neke nei; ko tetahi o raua ka tata te ora, ko tetahi kai te takoto tonu. Kua kawea raua tokorua ki te moutere e tu ana i roto mai o te kuaha o Po Neke kia wehea atu raua i nga tangata o te taone. Kei reira hoki te takuta, me nga kai tiaki o te moutere kei eke atu he tangata ki reira. Ko nga kai he mea kawe atu, i runga poti ka whakau atu i tahaki ke atu o te wahi e noho mahi nei nga turoro. Ko te ahua o tenei mate, ka ora ake te turoro ka tahuna katoatia ki te ahi ona kakahu katoa me nga mea katoa i pangia e toua ringa i a ia e mate ana, koi toro haere te mate ki roto i nga tangata ora. Ko nga kakahu hoki o te takuta, ratou ko nga kai taka i te turoro, ka tahuna katoatia ano ki te ahi, ka tangohia he kahu hou. Na, me mohio koutou ki tenei mate he nanakia rawa. He kore rawa te tangata e ngaro ana i te whawhai; ko tenei mate koroputaputa te toa rawa ki te whaka- ngaro i te tangata. E kore rapea e nui oku tangata o te pakeha e ngaro, no te mea kua okaokaina te nuinga o te tangata—tetahi, e kaha ana te pakeha ki te whakarite i era atu tohungatanga hei oranga mona. Engari ki te pangia nga iwi maori e tenei mate, akuanei te ngaro rawa ai; no te mea e noho huihui ana i roto i nga, whare paru—me tona tinana hoki me ona kahu kaore e horoia tonutia ana i roto i nga ra katoa. Otira he oranga ngakau tenei kua O O kitea te tikanga e kore ai e kaha tenei mate—ara, ko - te okaoka i te tangata. Na, koi whakaparahako mai ! koutou ki ta matou e ako atu na. Ki te mea e hiahia i ana koutou kia ora tonu koutou hei tangata mo te