Pukapuka 8, Nama 21
18721030

whārangi 139  (6 ngā whārangi)
140titiro ki te whārangi o muri


 
TE WAKA MAOEI

O NIU TIRANI.

"KO TE TIKA, KO TE PONO, KO TE AROHA." VOL. 8.] PO NEKE, WENEREI, OKETOPA 3O, 1872. [No. 21. HE KUPU ATU ENEI KI NGA HOA TUHI MAI.

Ko nga tangata enei kua homai moni i muri nei mo o ratou nupepa:— £ s. d. Hamuera Te Raikokiritia, Parewanui ... 010 O Hohepa Paraone, Whanganui ... ... 010 O Reone, Whanganui ... ... ... ... O 10 O Aterea Te Kahu, Whanganui ... ... 010 O Haata Rio, Opunake ... ... ... O 10 O Hemi Pama, Tauranga ... ... ... 010 O Timoti Ropoama, Picton ... ... ... 010 O Inspector Scannell, V.R., Taupo ... ... 010 O Kapata Whakapuhia, Turanga ... ... 010 O Meri Te Timu, Turanga ... ... ... 010 O Te Rei Paehua, Cambridge ... ... 010 O Noa Te Rauhihi, Whanganui ... ... 010 O Porokaru Patapu, Whanganui ... ... 010 O Nehanera Te Kahu, Whanganui ... ... 1 O O Paemai Te Tua, Whanganui ... ... 010 O Toma Taimati, Whanganui ... ... 010 O Captain Preece, Te Tako ... ... ... 010 O Hone Rua, Te Tako... ... ... ... O 10 O Penetahi, Whanganui ... ... ... O 10 O Matiu Tutarangi, Whanganui ... ... 010 O Menehira, Whanganui ... ... ... O 10 O Ihaia Tainui, Greymouth ... ... ... O 10 O Ripini Waipapa, Greymouth. ... ... 010 O Kinihi, Bruce Bay ... ... ... ... O 10 O Henare, Hokitika ... ... ... - O 10 O Teoti Tauwhare, Arahura ... ... ... 010 O Arapeta Horau, Arahura ... ... ... 010 O Kerei, Bruce Bay ... ... ... ... O 10 O Hamiora Tuangau, Hokitika ... ... 010 O Makarini, Arahura ... ... ... ••• O 10 O Tioti Pita, Kaiapoi ... ... ... ••• O 10 °

£16 O O TE TURE MO NGA TAKIWA MAOEI. E HIAHIA ana matou kia whakamaramatia atu e matou ki o matou hoa Maori, nga putake i puta ai tetahi whakaaro i te Kawanatanga e tu nei, kia hanga tetahi Ture mo nga Takiwa Maori, hei whaka- mama ake i etahi o nga he e pehi nei i runga i nga tangata Maori. Kua kiia te kii e nga maatua, e rua nga putake kino i roto i nga tangata Maori o te motu nei; " he wahine, he whenua," waiho tonu iho hei whakatauki. He tika erangi ko te mea kino | rawa ake o enei mea e rua ko te whenua, titiro tatou ki nga takiwa katoa timata mai i te hiku o te ika nei, tae mai ana ki te upoko Ko te mea tenei nana i huna te tangata. Na wai tenei he i whakapiri ki te tangata Maori ? Ka tika ranei ta koutou whaka- pae ki te pakeha. E he ana taua kupu whakapae ki ta matou whakaaro, mehemea no te taenga mai o te pakeha i timata ai nga pakanga whenua ka marama ta koutou ki, tena ko tenei no mua tenei mate. Ho taonga tuku iho na nga tupuna. Kua kitea e matou tenei mate, whakaaro ana o matou kaumatua kia hanga he Ture Whenua Maori kia ata kimihia nga putake o te mate, kia whaka- wakia nga tautohetohe a kia whakataua te whenua ki te tangata i kitea tona tika. He whakaaro tika taua whakaaro i te tuatahi, e hua koa e mutu ki reira, kakore kei mua te kino e takoto ana mai. E ki ana nga tangata Maori inaianei, (kahore i puta te kupu i te tuatahi). Kahore i hanga tenei Ture mo te ora, erangi mo te mate. Ko te mate tenei ki ta koutou kii, kei te utu nui o te Kooti Whakawa Whenua Maori. He utu to te Kooti, he utu to to Kairuri, he utu to te Hoia, he utu to te Kai-whaka- maori, ma te moni ka tika ai te tangata. Ka ki etahi o koutou, he aha koa, me whakamatau me tono ki te pakeha me mokete te whenua,—peratia ana, e hua e puta mai i reira he maramatanga. Kahore, ko te mate rawa atu, kua tatari te pakeha ki ana moni, kahore e puta mai, nanao tonu iho tera ki te whenua, haere ana, ki ta koutou kii ko tetahi tenei o o koutou mate. Ko tetahi hoki tenei. He whenua pea tenei na tetahi tangata tutua he wairangi pea taua tangata * he rawakore, kua kite pea tona hoa he rangatira he tangata whai rawa, kua hanga i tana whakaaro, kua tuku kereme ia, kua utu ia i te Kairuri, kua kimi ia i tetahi Hoia roro nui hei whakatika i tana korero tahae, kua tu te tangata wairangi ki te korero i tana korero, e tika ana pea tana whakahaere ka tahi ka tu mai te Hoia ki te whakararuru i ona whakaaro ara i tika, i tika, ka pohehe noa iho, nga mahi a te wawau, a te tangata kuare, haere ana te whenua. Ketekete ana te tangata i te mate. Ko nga korero enei a nga I tangata maori ia ra, ia ra, ina te ikeike o nga puka-