Pukapuka 8, Nama 7
18720306

whārangi 51  (4 ngā whārangi)
52titiro ki te whārangi o muri


 
TE WAKA MAORI O NIU TIRANI. KO TE TIKA, KO TE PONO, KO TE AROHA.' VOL. 8.] PO NEKE, WENEREI, MAEHE 6, 1872. [No. 7. HE MONI ENEI KUA RIRO MAI HEI UTU MO TE NUPEPA. Na Kerei Te Panau, o Manawatu ... . 10 hereni. Na Hoani Amorangi, o Manawatu ... 10 hereni. Na Hoani Meihana, o Manawatu ... 10 hereni. Na Huru Te Hiaro, o Manawatu ... 10 hereni. Ka tika hoki te utu mo te Kai-mahi." I KI matou i tetahi nupepa i mua tata atu nei kia korerotia e matou nga korero o nga rerewe o Amerika me etahi atu whenua. Koia tenei ka korerotia nei i tenei nupepa. He maha rapea nga rerewe kei Amerika i tenei takiwa. I mua, i te wa e kore ana taua hanga te rerewe ki reira, kaore i tino whai rawa taua whenua—kaore i rite ki to tenei takiwa. Na te rerewe hoki i whakatuwhera nga whenua i puta ai nga whakaaro me nga mahi a te tangata i reira, i rangatira ai hoki tera kainga. No te tau 1830 i timata ai te hanga rerewe i taua whenua; tae rawa ki te tau 1847 kua mua mano e ono rau (5, 600) maero te roa o nga rerewe kua oti me ka huia; tae ki te tau 1857 kua oti ano kotahi te kau ma waru mano (18, 000) maero—hui ki era kua oti ke atu ra, ka rua ai te kau ma toru mano e ono rau (23, 600) maero te roa o nga rerewe kua oti i taua kainga. 1 tenei takiwa kua tae ki te 45, 000 maero. Engari kotahi marire te rerewe roa rawa o taua whenua; he mea mahi mai i "Niu Iaaka (New York), he taone nui kei te takutai i tera taha, to taha ki Iuropi; he mea mahi atu hoki i Tana Paraana- hiko (San Francisco), he taone nui ano kei te takutai i tenei taha, te taha ki tenei moana, tutaki rawa te mahi ki waenganui o te whenua— te roa o taua rerewe e toru mano, e toru rau e toru te kau ma waru (3, 338) maero. Ka haere mai nga taonga me nga meera o Ingarani ka u ki Niu Iaaka i tera taha, katahi ka utaina ki te rerewe ka haere tonu mai ki Tana Paraanahiko i tenei taha; kei reira ka utaina ki runga ki nga tima nui o Amerika e rerere mai nei ki Po Neke, ki Akarana, ka kawea atu hoki ki etahi atu motu kei tenei pito o te ao. Te utu mo te tana taonga me ka mauria ki runga ki taua rerewe, i tetahi pito puta noa ki tetahi pito, kai te kotahi te kau ma whitu (£17) pauna mo nga mea taimaha—ara, nga rino, nga mata, nga mea pohatu, me nga mea pera; mo nga mea mama, me nga mea e pakaru e kino ki te kore e ata tiakina, kai te toru te kau ma rua (£32) pauna mo te tana—ara nga mea hiraka, nga mea karaihe, nga tingara pu, me nga mea pera. I timataria te mahinga atu o taua rerewe i Hakeremeto (Sacramento), he taone i tenei taha, te taha ki a tatou nei, i te 8 o nga ra o Hanuere 1863 (Central Pacific); i timataria te mahinga mai i tera taha, te taha ki Iuropi, i roto i nga ra o Tihema 1863 (Union Pacific)—a no te 15 o nga ra o Mei 1869 I; a oti, ka tutaki mai ki tenei ki tetahi taone nui ki waenganui pu o te whenua, ko Okitene te ingoa (Ogden). Tera etahi rerewe no nga taone o tera