Pukapuka 9, Nama 10
18730702

whārangi 70  (10 ngā whārangi)
72titiro ki te whārangi o muri


 
TE WAKA MAORI

O NIU TIRANI.

"KO TE TIKA, KO TE PONO, KO TE AROHA."

VOL. 9.]

PO NEKE, WENEREI, HURAE 2, 1873.

[No. 10.

HE KUPU ATU ENEI KI NGA HOA TUHI MAI.

Ko nga tangata enei kua homai moni mo a ratou nupepa, ara :—

£ s. a. 1873 Taimona Pita Te Ahuru, Rangitikei ... O 10 O 1873 Tatana Ngatawa, Opotiki ... ... ... 010 O

1873 Henare Kepa, Patea Nepia ... ... O 10 O

1873 Hone Paraihe, o Whangape ... ... O 10 O

£200

Tenei te rata a Hare Teimana o Rangitikei, kua tae mai. E whakapai ana ia ki nga korero tohutohu, me nga korero kura, e tuhia ana nei ki to tatou waka. E koa ana matou ki enei kupu whakapai mai a nga hoa maori, ma tera hoki ka mohio ai matou kei te whakarere ratou i nga mahi kuare o mua, a kei te tahuri mai inaianei ki te hapai i nga tikanga marama.

Kua tae mai te reta a Hare Kepa, o Wairewa. He whakahoki i te panui a nga tangata o te Wairau mo te mahi poti whakatu mema mo te Paremete a Ngaetahu. Ko taua mea kua oti te korero i mua, no reira e kore e taea te uta ano ki runga ki te Waka.

Ko nga tangata whai whakaaro katoa e hurihuri ana i roto i a ratou i nga korero namata o tona iwi me tona kainga. He mea tika ano, he mea pai kia penei, notemea he nui te mohiotanga e puta ake i roto i tenei mahi. Ma tenei ka mohio ai tatou ki nga tikanga o a ratou whakaaro tika, he ranei, ki nga mea i puta ake i roto i aua whakaaro. E koa ana tatou katoa ki te whakamaharatanga ki nga mahi nunui a o tatou tupuna, he mea tika ano hoki tenei kia whakapehapeha tatou ki a ratou. Otira kaua tatou e makona noa ki te rongo o to tatou nuinga, engari Tapua nga painga e puta mai i ena mahi. Me whai hoki tatou i to ratou tikanga mehemea e pai ana, otira kaua e whai matapo, matua rapua te painga o te tauira, hei reira ka aru ai. He mea he ra te ki, notemea na o tatou tupuna te tauira, me aru e tatou. I pera katoa hoki ratou me tatou, i tika, i he; otira me apiti mai o Tatou mahi ki o tatou, ma konei tatou ka whiwhi ai ki nga whakaaro o nga tini whakapaparanga, ka ahei ai te rapu tikanga pai ke atu i to ratou. He mea poto rawa te oranga o te tangata, a, he iti noaiho te matauranga e riro i a tatou ahakoa koroheketia ki nga mea e pai ai, e koa

ai te tangata. Maha noa atu nga whakapaparanga i mahia ai nga mea i nui haere ai a Ingarangi, a Uropi me nga motu ke atu ; a he aha tenei motu te nui haere ai ? He wa ano i pera nga tupuna o te pakeha me o te maori i nga ra i kai ai ia i te aruhe, i kaka- huria ki te pake; ahakoa ra he maha nga mahi nui i mahia i aua ra e nga tupuna o te pakeha, ahakoa he kiri kau te kakahu, he mea pani nga tinana, he kai kikino nga kai, e maharatia ana e matou a ratou mahi pai, e whai ana i taua tauira. Ko etahi o ratou he toa taua ko etahi he tohunga ki te whai korero, ko etahi i puta te rongo nui mo te whangai manuhiri. E maharatia ana hoki a ratou mahi kino, a e kapea ana era; he iwi hoki Tatou e whawhai tonu ana ki a Tatou ake ano, kahore i rapu ki te tika, ko te tangata kaha i pehi i te tangata ngoikore, i tango i ona rawa;

otira kua ahua ke tenei inaianei. I te wahi i tu ai te* whare kakaho, e tu ana te whare kohatu nui ahua rangatira, ko nga kakahu huruhuru kuri kua whaka- rerea, kua mau ki te kahu whakapaipai; kua mahue nga ipu wai o mua, kua tango i nga kapa, pereti, kohua, me nga mea maha noa atu e kore e taea te tatau e hokona tahitia nei e te pakeha me te maori. Kua mutu te pehi i te iwi kaha kore, kua tu nga whare whakawa me nga Kai Whakawa hei tiaki i nga tangata katoa me o Tatou taonga; i nga wahi i tahuna ai te tangata hei whakahere ki nga atua teka, whakapakoko, e tu ana nga whare nui hei karakia- tanga ki taua Kai Whakaora aroha i ripekatia nei hei oranga mo tatou katoa puta noa i te ao. Mehe- mea ka patai atu koutou ki te pakeha ko tehea o ona tupuna tona e tino aroha ai e whakapehapeha ai, ka ki mai ia ko Tatou i whiwhi ai ia ki te matauranga;

na kona hoki tatou i kite ai i tenei tikanga hou. He maha nga rau tau i mahia ai enei mea, he kawenga no te matauranga i puta mai i roto i te nuinga o te raruraru. Ko nga kainga o tenei mahi nui kua kawea mai ki konei, kua homai e te pakeha ki a koutou nga oha o ona tupuna ki a ia, ka taea e koutou te whiwhi ki enei painga mehemea ka hiahia koutou. E kore ra e tika ma te pakeha e pare atu ki a koutou, ma koutou ake ano e tango, inahoki e tata rawa ana ki a koutou. Kei pouri koutou mehe--