Pukapuka 2, Nama 8
18990614

whārangi 1  (8 ngā whārangi)
2titiro ki te whārangi o muri


Tirohia ngā kupu whakataki o tēnei niupepa

 
[NAMA_8,_ O TE TAU TUARUA _WAIRARAPA. __HUNE_ WENEREI 14st 1899. [Wharangi No. 1 ]

TE PUKE KI HIKURANGI.

KEREITAONE

HE NGAKAU POURI

PEREHI

Ko te tokomaha o nga Maori o nga Motu e rua, me o raua Motu ririki i tu tau 1853 e 56,400, tae mai ki te tau ka kitea e tatau kaore i piki ki runga, engari i heke ki raro, ina, hoki no te taunga i te tau 1896, te tokomaha onga Maori me nga Awhekaihe, nga Maori tutara e ko nga Awheka- ihe e 5762, ka huihuitia. e ka wahia nga Awhekaihe e 3503, kai to taha Maori, e 12259 kai ta taha Pakeha, ahakoa he roa enei tau, timata mai i te tau tae mai ki te tau 1896, ka 4(5 tau kua heke rawa to tatau kaute, kua whiwhi nei tatau ki nga mea pa- pai katoa, nga kai. nga kakahu, nga whare, nga moenga, nga rongoa, me era atu taonga • papai e tipu ai te tangata Maori penei i te Pakeha, te Iwi nana enei mea katoa, e tipu nei a ratau tamariki, kua, tae nei to ratau tatau ki runga noa atu. Kaati me penei ake ta matau whakamarama, e toru enei kai e Kainganuitia anu e te Maori, be waipiro, ho tupeka, he tikareti, he tii, me korero ake tatau mo te tupeka, me te tikareti, e Kainganuitia ana tenei auahi, e nga taane e nga wahine, me nga tamariki taane wahine, ko ta to Pa- keha tikanga mo tenei kai mo te tupeka, ma nga taane Kaumatua anake e kai, kia rite ra no nga tau o nga tamariki taane, ka kai ui ite paipa tupeka, kaore rawa nga wahine e kui, me nga Tai-Tamahine, Ki te kitea e nga ma- tua, e kai huna ana ka whiua kia tino mamae, kaore e kitea nga wahine Pakeha e kai hae- re ana i te paipa i nga rori, i roto ranei i o ratau whare, ko ta te Pakeha korero ki te kai nui te wahine e hapu ana i te tupeka, ka, heke te .kaha o taua tupeka ki roto i te kopu o te wahine hapu, tae rawa ki te tamaiti i roto i tona kopu pa rawa ki te ate wharowha- ro o te tamaiti, he paitini te tupeka i te kai- nga tuatahitanga o te tangata i te paipa tupeka, e mate ana e haurangi ana etahi, e ruaki ana etahi, kia waia ra no te ngakau ki te tupeka ka pai ai, ko nga tamariki Maori katoa e tae ana ki nga takuta, ka kitea e ra- tau kai te ate wharowhro te mate, ki te kiia e te takuta kai te ate wharowharo te mate, be nui te pakeke o te mate o tena tamaiti, mehemea kua kii te takuta kua pau taua ate wharowharo, e kore tena Tamaiti e ora.

Kote kaha o te tangata me te Wahine, kite kai tupeka tekau pauna tupeka i te tau, kaati me tango mai e tatau kia 20,000 mano, i roto i te 45,616 he hunga kai paipa tupe- ka, tekau pauna tupeka ma te tangata i te tau, e ono hereni mo te pauna tupeka, e £3 i te tau ma te tangata kotahi, ka uhia atu ki te 20,000 ka puta mai e £60,000 pauna i te tau, mo te tupeka anake, ka rua anake, enei pouri, ko te mate e pa ki nga. tamariki, me te nui o enei moni.

Me tango mai e tatau kia 15,000 mano he tangata kai tikareti, ko te kaha o te tangata