Pukapuka 1, Nama 4
18630725

whārangi 3  (4 ngā whārangi)
titiro ki te whārangi o mua2
4titiro ki te whārangi o muri


Tirohia ngā kupu whakataki o tēnei niupepa

 
TE WAKA MAORI O AHURIRI.

mahue atu e matou—he roa rawa hoki, e kore

ano e o ki te nupepa nei. Engari ka tuhi mai

nga hoa tuhi mai kia ata hanga marire. Tenei

ano te reta a Toha mo taua Runanga ano; otira

e kore e taea te ta i tenei nupepa i te huhua o

nga korero. ]

Hurae 10, 1863.

KIA OMANA, —

Tenakoe. Tenei taku kupu ki a koe. Erua nga

• pereti o konei kua pakaru i te wai—ko te Tiwe-

ka, rae te mea i roto i te ngaherehere nei. Erua

ena pereti, pakaru anake i te wai. Mau e tuku

mai he kai mahi mo aua pereti; kia tere mai.

NA NOPERA.

[E hari ana matou ki nga maori ka timata nei te

matauranga o ratou ki te painga o nga rori, o nga

arawhata. Ka nui hoki ta matou pai ki te pa-

nui i te reta penei; no te mea he mea whakite ia

i te whakaaro o nga maori e anga ana ki runga

ki enei mea]

Te Aute, Hurae 2, 1863.

Ki te kai tuku mai o te reta nei ki au, kia Hemi

Wuru, kai ta mai o te Haaki Pei Herara.

E hoa, taku kupu ki a koe—tukua mai ki au

etahi pukapuka maori, pukapuka pakeha hoki.

Kiia mai hoki nga utu mo te tau. E hoa kanui

toku whakamiharo mo te nui o te reta e haere

ana ki nga maori; e rato tonu ana te haere mai

ki a matou i nga wa katoa.

Kaore nei i whakaaetia tau whakaatu mai i

mua; heoi, na tau mahara ano i tenei wa i tuhi-

tuhi mai ai koe kia matou. E hoa mehemea ka

rite i a koe toku kupu, ka rite hoki i au ki tau i

whakaatu mai ai, Ka huri i kona.

Na to hoa

NA NGUHA.

KIA Hemi Wuru, te kai Ta o te nupepa maori o

Nepia. Ahuriri.

Koia tenei toku whakaaro. Kua whakaae

ahau, he tangata no Wairarapa, ki te perehi ta

pukapuka o Ahuriri kia tahuri ki te whakarite i

taua perehi. Tenei hoki te mea i whakamiharo

ai toku whakaaro ki taua perehi. Kua kite pu

ahau i te nupepa i taia ki taua perihi; e ki ana

kia tahuri nga Maori ki te whakarite moni mo

taua perehi—kia £50 pauna ma nga maori, kia

£30 pauna ma te Kawanatanga, katahi ka tuturu

taua perihi. Ki te kore e rite ka mahuetia taua

perihi. Tenei taku kupu. Kaua taua perihi e

mahuetia engari, ki te kore nga tangata e hoatu

i te rima tekau pauna, me tuku mai ki taku i

whakaaro ai mo taua perehi. Ko taku tenei;

me utu taku i te tau. me noho te ingoa o te ta-

ngata ki roto i te rarangi o nga kai hoko nupepa

—ko taku tena e pai ai. Me he mea ka oti ki

tenei whakaaro, me utu i te tau mo te nupepa

kotahi, e pai ana, ka tere taku whakaputa i te

moni, no te mea e mate nui ana ahau ki tena tao-

nga, ki te nupepa. Ki te oti ki tenei tikanga me

ta ki te nupepa nga utu mo te nupepa kotahi.

E hoa, e te kai ta o tenei nupepa, me te rangi-

tira o tenei perehi, kaua e mahuetia tenei taonga.

Engari me ata tahuri atu ki nga rangatira ata

whakaaro tika o Ngatikahungunu e whakaaro

ana hei taonga mo ratou te nupepa, kia tahuri

atu ki te whakarite i taua perehi. He hiahia nui

noku ki taua taonga hei kawe i a tatou whakaaro

kia rongona. Penei toku whakaaro. Ata mahia

taua perehi hei whakaatu i nga mea ngaro. Heoi

ra, ma nga rangitira o Heretaunga e whakarite

me anga atu ki reira. Heoi, hau. hau, kahuri.

Na to hoa

Na PIRIPI P. APATU,

O Moiki, Greytown, Wairarapa, New Zealand.

[Ka tika te whakaaro a Piripi. Tenei ka tuku

atu nga nupepa ki a ia, ake nei. Mana hoki e

mea atu ki nga tangata o Wairarapa e hiahia ana

ki te nupepa, kia homai kotahi te kau hereni, ko

nga ingoa hoki o nga tangata e homai ana i aua

moni me tuhi mai—katahi ka hoatu he nupepa

kia ratou. ]

Wairoa, Hurae 16, 1863.

KIA TE HUPARITENETI.

E hoa kua tae mai tetahi tangata no te

Urewera, i hoki mai i Waikato me ana korero

•totika ranei, parau ranei. Ahakoa, me korero.

No te taengamai o taua tangata ki te waha ki uta

ka huihui ki Mangaaruhe aua iwi o uta—a

Tamaionarangi, a Hine Manuhiri, me etahi hapu

o uta. Ka tu taua tangata ki runga, ka ki ia ko

te Ia i Waikato mana, hui mai ki aua tangata e

noho ra; ko Nepia ma Waikato. Heoiano ka tu

kirunga no te tangata whenua; —" ko tua ma

Waikato, ko Nepia ma taua, hei mahi ma taua. "

Kaore au i kite, engari i rongo au ki etahi

tangata—otira, he pono ena korero. He wha-

kaatu tenei kia rongo; otira, ki ta matou nei

whakaaro kei te mate ratou i te porangi—ara, i

te tupoupou parakino. Koia enei te mate o

Ngatikahungunu. Me hoatu tenei ki te nupepa,

Na TOHA.

[ E whakapai ana matou ki te tikanga whakaatu

a Toha. ] _____________

TARANAKI.

KAHORE he korero hangai mai o Tarana-

ki. Engari, he pono ano pea nga korero

e kitea ana e matou i roto i tetahi o nga

nupepa o Akarana. Ara, ko te korero e

kiia nei no te 27 o nga ra o Hune ka hua-

ki te pupuhi a nga hoia ki Kaitake—he

pa maori kai runga i tetahi uaua o nga

maunga i Taranaki e tu ana. Ehara i te

mea he tango rawa i te pa i haere atu ai

aua hoia: engari he pupuhi noa, he wha-

kaohooho noa. He pu repo nga pu, ewha.

Te pamamao o te pa, kotahi maero me te

hawhe. I te ekenga o nga hoia kirunga

ki te tahataha o Oakura ka kitea te tanga-

ta kotahi e oma iho ana i te huarahi e anga

mai ana i nga whare o runga, ka oma ki

roto ki nga parepare i raro—a, ngaro iho

ki roto i nga tuwatawata. Note puhanga

ka kite atu e horo ana nga tangata o ro te

pa, e tahuti ana ki nga wahi marumaru

mo ratou. Ko etahi i oma ki ro ngahere,

ko etahi ki tawhiti ki runga hiwi tumai

ai. Kotahi te tangata i pupuhi mai i toua

pu ki nga hoia; he parau noa ia, ekore

ano e tu i te roa. Kotahi mata i tau ki

roto tonu ki tetahi o nga whare, a, pahu

iho kireira; ko etahi i pahu no atu ki ro

pa. He mea ano ka whakaanga atu te

mata ki te ngaherehere, me kore he

tangata i reira e koropuku aua; he mea

ano ka whakaanga atu ki te tuwatawata i

waho mai—a, rere ana te marama. Tena

i mate ranei etahi, kaore ranei—kahore

hoki i kitea te matenga. Kotahi haora e

pupuhi ana katahi ka whakarere atu, ka

hokimai.

Ko Tataraimaka kua mahue e nga hoia

i noho i reira. Noho noa ireira, noho noa

—a, kore noaiho e kite i tetahi hoa riri

ma ratou, katahi ka mahuetia, ka hokimai.

Eruarua nga hoia kua mahue i Tarana-

ki inaianei, ko te nuinga kua rupeke ki

Akarana.

NGA KAIPUKE UMAIKI NEPIA

Hurae 12—Te Karoori Hamitana (Claude Ha-

milton, ) he tima, 530 tana. I rere mai i Were-

tana. He mea noa nga taonga i utaina mai

mo konei. Nga tangata eke mai te kau ma

tahi nga tane, kotahi te wahine, me nga tama-

riki tokorua.

Hurae 15—Te Hiranatera (Hirondelle, ) 95 tana.

No Pai Hakene mai. Nga utanga mai, he wai-

piro, he kawhi, he huka, he ti, he kanara, he

paraikete, he hopi, he koura wahie nei, he hu-

hua noaiho hoki o etahi taonga atu,