Pukapuka 5, Nama 6
18680702

whārangi 3  (5 ngā whārangi)
titiro ki te whārangi o mua2
4titiro ki te whārangi o muri


Tirohia ngā kupu whakataki o tēnei niupepa

 
TE WAKA MAORI O AHURIRI.

NGA MAHI O TE WAEA KAWE

KORERO.

TENA te korero kua tukuna mai i Waipu-

kurau ki a Te Makarini i te rua o nga ra o

Hurae na Urupene Puhara, mo nga mahi a

Ngatiraukawa raua ko Ngatiapa e tautohe

nei mo te Whenua ki Manawatu, puta atu

ki Rangitikei. E whakapai ana matou ki

a Urupene Puhara e whakaatu mai nei i

nga mahi o tera tai.

Ko nga korero enei i tukua mai e Uru-

pene i runga i nga waea: —

Ki a te MAKARINI, kei Nepia.

Tena tetahi korero hou. Kua whawhai

a Ngatiraukawa raua ko Rangitane. Tena

te tangata ki a Karaitiana kua riro atu.

Na URUPENE PUHARA.

Heoi katahi te mahi ahua reka—noho ana

mai tera tangata i Waipukurau, noho atu

ana tenei i Nepia, me te rere haere noa a

raua nei korero tetahi ki tetahi i runga i te

rangi. E ki ra koe te pakeha ku te uira o

te rangi hei kawe i tau korero ! Tena hoki

tetahi korero no Waipukurau ano na Po-

T I P A U A A 7 A

HE KAINGA PAKEHA.

TENA te moana waitai kei to taha tonga

mai o Uropi raua ko Awhirika (Africa), te

whenua i putake mai ai nga Mangumangu

—ko taua moana e tiriwa ana i waenganui

o aua whenua, ko te ingoa e whakahuatia

ana ko te Metitareniana Moana (Mediter-

ranean sea. ) E takoto haere atu; ana ki

uta taua moana ki te taha rawhiti i waenga-

nui puku o aua whenua nui—te roa. e rua

mano macro, te whanui he wahi ano ka

rua rau maero he wahi ano ka waru rau

maero. Ko te kuaha o taua moana kei te

takutai ki te taha Hauauru o Uropi: te

whanui kotahi tonu te kau ma rima macro

—he whaiti marire. Ko Peeni (Spain), te

whenua o te Paniara, kei tera taha o taua

kuaha kei te taha tuaraki—te ritenga atu ki

Ingarani. Kei reira kei te taha ki a Peeni te

tahuna kiri kiri e toro mai ana ki te wai o te

kuaha, a kei te poro mai o te tahuna ki te moa-

na te hiwi e tu ana—he toka. Ko te taha

ki te wai o taua hiwi e taheke marire ana, ko

te taha ki uta ki te tahuna kirikiri nei he

pari teitei—kotahi mano e toru rau putu

te teitei. Kua karangatia he ingoa mo

taua hiwi ko Tiparaata (Gibraltar)—ko tona

roa e rua maero ko tona whanui kotahi

maero. Kei to taha moana te taone e tu

ana nga tangata o taua taone e tae ana ki

te kotahi te kau ma rima mano—ha huia

atu ki nga hoia ka nui noa atu. Ko te iwi

nona te kainga ko te Ingarihi, he hoia no

Ingarani kei reira e noho ana hei hapai i te

Rangatiratanga o te Kuini ki reira, hei pu-

puri tonu i te kainga ki a matou; no te

mea hoki he wahi ia taua hiwi e hiahia nui-

tia ana e nga iwi o Uropi—engari ko te ta-

huna kirikiri i uta atu o te hiwi no te iwi

nei no te Paniara. Te mea i hiahiatia ai

taua wahi e nga iwi he mea hoki e tu ana i

uaua o te Paniara. Ku tu Wiwi ano tetahi

i uru ki roto ki to Paniara i taua riringa—

kotahi te kau ma rua mano o a ratou hoia

i rere ki te awhina i te Paniara. Hui nga

hoia o te taua o aua iwi ka wha te kau

mano ki te tahuna kirikiri i te taha ki uta

noho ai me ana paripari me ana pu repo e

rua rau. Ki te taha ki te moana ka rima

te kau ma whitu nga kaipuke manuwao,

me etahi kaipuke pakupaku tini noa atu.

Huaki una te pupuhi i te taha ki uta, huaki

ana te pupuhi i to taha moana e nga kai-

puke, Po noa e riri unu ka matemate nga

kaipuke o te hoa riri—marama ana tera te

moana i te mumura o nga kaipuke e ka

ana i te po. He mea tahu na te Ingarihi

nga mata, ka rite ki te ahi te kaka ka pu-

hia mai ki nga kaipuke, na reira i wera ai.

Tera ano tona mahinga e taea ai te pera—

te pupuhi i te mata wera i te ahi. Ka

whakarongo te Ingarihi ki te aue o nga