Pukapuka 6, Nama 15
18701007

whārangi 2  (7 ngā whārangi)
titiro ki te whārangi o mua1
3titiro ki te whārangi o muri


Tirohia ngā kupu whakataki o tēnei niupepa

 
TE WAKA MAORI O AHURIRI.

tino oranga mo te tangata ko te

mahi—he pono rawa tenei. Ekore

rawa e rite te witi e tupu ana ki o

Ngaitahu ki to konei witi 1d te mea

ka ata mahia te mahi. He kainga

na ho kainga makuku a reira; en-

gari P. konei he whenua ra, ko to

konei oneone hoki e ata tau ana mo

te tupu o tena taro o te witi, he nui

hoki te raima i roto i te oneone—

ara te oneone tu a kotakota nei, ko

te mea tena e kaha ai te tupu o te

kakau, o te witi tonu. Ka tangohia

hei te purapura pai, ko te mahi hoki

o te whakatupu me te tatari kia pai

te mahi—heoi, katahi ka puta rawa

te rongo o te pai o te witi o Here-

taunga nei. Tetahi he o te mahi a

te tangata maori e kitea aua ki

konei, ara ko nga witi tomua me

nga mea tomuri e tiria tahitia ana i

taua takiwa kotahi, e huia tahitia

ana hoki nga purapura; a tupu rawa

ake ka tae ki te wa o te tapahanga

ko etahi kua pakari ko etahi kaore

—na, ka kino i konei te witi, kino

tonu atu ki te paraoa. Engari me

tango mai he purapura hou i nga

pakeha, hei te mea i tupu mai i

tetahi whenua. Tetahi me tuku

ki roto ki te purutone nga pura-

pura. Ko te tau kua hori nei

he tau ua, he ua pumahu, he mahana

—na reira i tupu ai te mea e kiia

ana he waikura. He nui nga witi

o konei i kino i taua mate. Otira

kaua nga kai-whakatupu e pouri ki

te mate o nga witi i taua tau—kowai

hua ai e pena nga tau e takoto ake

nei te nui o te na. Kaore he rongoa

i kore ai te waikura, engari me

tango mai hei te purapura ora hei te

mea pakari kia pai ai te tupu.

Heoi e Ngatikahungunu, kaua e

ngakau kore ki ta matou ako ki a

koutou, engari kia kaha, kia uaua.

I oti ai nga mea pai katoa a te pa-

keha, i kitea ai ona tikanga katoa,

na te kaha ki te mahi na te mana-

wanui—ka kore he kaha he manawa-

nui kaore hoki he mea e kitea.

KUA anga nui te whakaaro o te Ka-

wanatanga me nga pakeha katoa o

te motu nei i tenei takiwa ki te ma-

hinga o te hanga nei o te Muka. I

O O

mua ai i riro pu te whakaaro o te ta-

ngata ki te whakatupu huruhuru

hipi, inaianei kua whiti nui te wha-

kaaro ki runga ki te muka: he tao-

nga nui ano tena te huruhuru, he

taonga nui ano hold tenei te muka

—he mea taki moni mai taua rua.

Otira ko te pakeha e ahua tauhou

ana ki te mahinga o te muka. Ka-

ore ano kia tino mohiotia te ahua o

to konei harakeke—nga mea kahu

me nga mea motumotu, me te ahua

hoki o te oneone e pai ana hei wha-

katupuranga mo tetahi tu harakeke

mo tetahi tu harakeke, engari ko to

kimi e kimihia tonutia ana. Kua

whakaritea e te Kawanatanga i te

tau kua hori nei tetahi hunga mohio

e noho ana i ia wahi i ia wahi o te

motu nei hei kimi i nga tikanga e

pai ai te mahinga o te muka, e

ngaro ai te tae, e mohiotia ai hoki

te whakatupuranga o nga tu hara-

keke katoa, kia kitea ka waiho hei

mahi nui mo te motu katoa. Ko ta

taua hunga i kite ai kua oti te ta ki

te perehi inaianei hei akonga mo nga

pakeha e hiahia ana ki te mahi i taua

mahi. Otira kaore ano kia ata ma-

rama—he mahi hoki katahi ano ka

tahuritia hei tino mahi. Mehemea

ka tahuritia nuitia e te motu katoa

tenei mahi akuanei he nui te rawa

kai roto. Kaore hoki he tikanga i

kore ai e tangohia e tatou tenei taro hei

whakawhairawa i to tatou motu. He

nui te harakeke e tupu ana i nga wahi

katoa o te motu; ko te mahi wha-

katupu e hara i te mahi tia ngaki

pera me te witi me etahi atu kai;

ko nga pakeha hoki o Ingarani e

noho hiahia mai ana ki te hoko hei

whiri taura hei whatu kahu; ko te

uaua anake o te tangata e toe ana

hei mahi atu—penei, tona hokinga

mai ki a tatau he moni he kakahu.

He mahi pai ki ta matou whakaaro

te whakatupu harakeke, ahakoa pa-

ku te whenua e mahia ana he nui

ano te rawa e puta mai. Tena ko

te whakatupu hipi he mahi uaua:

kia nui rapea te whenua ka ki ai he

mahi tikanga, ka rahi he huruhuru.

Tetahi ko te mahi huruhuru he ma-

hi whakapau moni—e pau ana i te

utu tonu o te hipi, e pau ana i nga

reti, e pau ana i te hepara, i te ro-

ngoa, i te katikati, i te peeke, i te

mate tonu o te hipi i te kuri i te aha,

i te nui noa atu hoki o nga uauata-

nga. He iwi mohio koutou ki tena

mahi ki te whatupu harakeke i mua

ai—he mohio ki te harakeke pai, ki

te harakeke kaha, ki te mea nga-

wari hoki hei whatu kahu. Ko te

mahi tika tenei ma koutou ma nga

maori — tahuritia, mahia. Ko te

kimihanga i te tu mahini pai hei

haronga, waiho ma te pakeha

tena raa te iwi tohunga — en-