Pukapuka 6, Nama 4
18690918

whārangi 3  (6 ngā whārangi)
titiro ki te whārangi o mua2
4titiro ki te whārangi o muri


Tirohia ngā kupu whakataki o tēnei niupepa

 
TE WAKA MAORI, O AHURIRI.

wa ka hokona atu ano e taua ta-

ngata tana hea, riro mai ana kotahi

mano pauna—na te nui o te koura i

te whenua i takoto ai tana hea i

pena ai. Ko tetahi tangata i riro

mai e rima rau pauna mo tana hea,

ko etahi e rua rau—a he pena atu

hold etahi. Ko te taina a te Kuini,

ko te Tiuka o Erinipara, kua tango

hea mana i taua whenua, me etahi

rangatira atu i pena ano. Ki ta

matou whakaaro he mea pai kia

tango a Tawhiao raua ko Manuhiri

O

i etahi hea ma raua i reira hei pu-

take moni ma raua.

Ka mutu, heoi te mea e whanga

nei taua " Hunga Mahi Koura o

Haake Pei'' inaianei ko te whenua

ko Kaimanawa kia whakaaetia mai

e nga tangata maori kia mahia. Me-

ake pea kia mutu te riri ki a te

Kooti e noho mai nei ki Tokaanu

ka tukua atu e te Kawanatanga te-

tahi tangata hei korero ki nga iwi

nona te whenua kia whakatuwhe-

ratia, kia mahia. Ka whakatakoto

ano hoki he tikanga e riro ai i a ra-

tou etahi o nga rawa. He mea

tika tenei kia haere te mahi

i runga i te korero marire kia ai te

Kawanatanga hei tiaki i nga iwi

nona te kainga. Kei poka noa hoki

te pakeha ki reira mui ai ki te mahi

ka tupu he kino. Engari te mea

ata whakaae marire kia waiho ko te

Kawanatanga hei taka waenga, hei

matua tiaki mo te pakeha raua tahi

ko te maori i runga i te mahi. Tai-

hoa matou e korero i tetahi wahi o te

korero a muri ake kia timatatia te

mahi.

KAI te riri nga tangata o Hamoa

(Samoa) i tenei takiwa. He tangata

maori aua tangata; ko tona, ahua,

me tona reo, me ana ritenga katoa, e

ahua rite ana ki ta nga maori o Niu

Tirani nei ano. E waru aua mou-

tere, ko te ingoa nui ko Hamoa.

Kei te moana i te taha tuaraki o Niu

Tirani e takoto una; tona pamamao

atu kotahi mano e whitu rau maero,

tae ki te waru rau. Kei reira e

tupu ana te kokonaiti, te orangi, me

te mano noa atu o nga kai o nga

whenua mahana—he whenua ra hoki

ia. Ko te moana i reira, me ona wai

maori, ki tonu i te ika—he ika rere

ke etahi i to konei ika, he reka noa-

iho. He whenua kai ia, he whenua

pai rawa hei nohoanga paitanga mo

te tangata. Whati ana nga peka o

nga rakau i te taumaha o nga hua

kai. Ko te putake o te ora kei

reira, engari na te ngakau whanoke

o te tangata i whakahe. Te noho

pea ona tangata ka moemiti ki te

ata tupu o te rakau i to ratou kai-

nga, ki te huhua o te manu, o te ika,

o te aha noa atu, ka whakawhetai

atu ki te Atua mo tona atawhaitanga

i a ratou; kauaka, kai te tahuri ki

te riri, kai te tahuri ki te tapatapahi

i o ratou upoko hei kai ma ratou—

kaore hoki e ngata i nga kai huhua i

O O

homai e te Atua hei oranga mo ratou.

Ko te Rongo Pai o te Karaiti kua

tae noa atu ki reira. Te take o to

ratou riri inaianei he whakatu kingi

mo ratou—haere ana te ingoa o te

Kingi haere ana hoki te rongo o te

riri, i kona i konei hoki. Kaore he

kingi o aua moutere i mua ai, e noho

pai noaiho ana nga tangata i raro i

i

te mana o ana rangatira ake o ia hapu

o ia hapu. No te putanga o te

whakaaro kia whakaturia he kingi

mo ratou katahi ka tupu te riri, te

kino noaiho—ka mahue te kai i nga

kai o te whenua raua ko te wai ka

tahuri ki te kai upoko. Ki ana

etahi o ratou ko ta ratou tangata i

pai ai me tu hei kingi mo nga mou-

tere katoa, taua waru. Mea ana

etahi " kauaka, " engari ko ta ratou

ke i pai ai me tu hei kingi. Te

mutunga iho o ta ratou tautohe he

riri; koia ano tena, ko ta te tangata

tana hanga i pai ai, he riri—ta te

kuri hoki. Kua pai te nuinga o nga

moutere kia tu he kingi kotahi mo

aua motu katoa. Kotahi te moutere

i whakakahore, he hae ki te tangata

e meatia ana kia tu hei kingi, a rere

tonu atu etahi ki runga—heoi, tupu

tonu ake te riri. Kotahi te riringa

i te tuatahi o nga ra o Apereira kua

hori nei. I mate i taua riringa e

whitu te kau tangata—i te mutunga

o te riri ka tapatapahia katoatia nga

upoko o nga mea tu a kiko. Titiro

ienei koutou nga tangata whakaaro

tika, titiro ki nga mahi a Hatana,

nga whakaaro e kokiritia ana ki roto

ki te ngakau o te tangata. He ta-

ngata te tangata i te wa e tau ana te

marietanga o te ngakau; te putanga

o te hae raua ko te riri he kuri ia —

kua kitea hoki e tatou nga mahi a

te Hau Hau i konei. Ko taua riri

i riria i Apia, he kainga kei tetahi o

aua moutere i huaina ko Opuru

(Opulu). Kaore he pakeha i patua,

engari kua tuhia te reta ki Po