Pukapuka 8, Nama 10
18720522

whārangi 73  (6 ngā whārangi)
titiro ki te whārangi o mua72
74titiro ki te whārangi o muri


 
TE WAKA MAORI O NIU TIRANI. 73 hunga e tika ana hei mahi i aua mahi; mo te karanga- tanga i nga hui o te Poata me nga takiwa e hui ai, me te wahi e hui ai, me nga ritenga katoa e tika ai te mahi a te hui; nga tikanga mo te whakahaeretanga o nga moni o te Poata me te tikanga o aua moni; mo nga tikanga e whai mana ai te Poata ki te tango moni i runga i nga whenua o tona taiawa me te rahinga te itinga ranei o aua moni e tangohia ana; he ritenga mo te tangata e whakahe ana ki te tono moni a te Poata ki a ia, kia tika ai hoki tana whakawa hei whakaora i a ia ; he ritenga hoki hei whakahaere tika i te kohikohi moni i runga i nga rori, nga piriti, me nga whakawhitianga, me nga aha atu i roto i te takiwa o te Poata ; hei ritenga e tika ai hoki te hanga keeti i nga rori,hei whiu hoki mo te tangata e tango tikanga ke ana mana e kore ai ia e utu i nga Keeti. Na, ma te Kawana ratou ko tona Runanga e whiriwhiri nga whakaritenga nao enei tikanga katoa kua oti nei te whakahua ki runga ake. Kia oti aua whakaritenga te mahi katahi ka ata mohiotia te ahua o te whaka- haeretanga o te Ture. Otira kia tu ra ano te Ture ki tetahi takiwa katahi ka tika kia meatia e te Kawana aua ritenga hei whakahaeretanga mo te mahi—kia mohiotia hoki te takiwa mana aua ritenga. No te mea e kore ano e rite tonu aua whakaritenga i nga takiwa katoa ; tena e poka ke i etahi takiwa—kei te ahua o te takiwa me nga tangata te whakaaro. Te Tekiona tuaono o taua Ture e mea ana, ko aua whakaritenga a te Kawana me panui i roto i te Kahiti o Niu Tirani mo te ra e mana ai me te takiwa nana. Te Tekiona tuawhitu e mea ana, he mea tika kia whakatakototia e te Kawana i roto i aua whakaritenga he whaina moni hei whiu mo te tangata e takahi ana i aua ritenga; me whakawa i te aroaro o nga Kai Whakawa tokorua he pakeha tetahi he maori tetahi —he pakeha anake ranei. E ahei ana aua Kai Whakawa ki te whakahoki iho taua whaina ki ta rana i mahara ai he tika. Te Tekiona tuawaru e mea ana, me whai mana, nga Poata katoa ki te whakamahi i nga mahi katoa o tona takiwa, ara nga rori nga piriti me nga aha noa atu, engari me whakahaere aua mahi katoa i runga i nga O ritenga e whakatakotoria ana e te Kawana. Te Tekiona tuaiwa, e ki ana hei hunga whakakotahi nga mema o te Poata ; a ka whai ingoa iaua Poata, i runga i tona whakakotahitanga, i roto i aua whaka- ritenga a te Kawana, hei ingoa tuku iho ki nga mema o muri mai me tona maua hoki; ka whai hiiri hoki i runga i taua ingoa, ka maina katoatia hoki nga mahi e tika ana ki te Ture kia mahia e ratou. Te Tekiona tuangahuru e moa ana, ekore e whaka- hengia tetahi mahi e oti ana i te Poata mo te ngaronga o etahi o ratou, mehemea ko tena anake te tikanga e ki ai kia whakahengia tana mahi. Te Tekiona te kau ma tahi e mea ana, ki te oti tetahi mea i te Poata, a ki te kitea i muri iho i he te pootitanga me te whakaturanga o nga mema, o etahi ranei o ratou, nana taua mea i whakaoti—ahakoa tena, me mana tonu taua mea kua oti nei i a ratou. Te Tekiona te kau ma rua e mea ana, kei nga takiwa e mana ana te Ture Rori Poata, me nga whaka- ritenga a te Kawana hei whakahaere i nga tikanga o taua Ture, ko nga Ture kua whakaturia ketia atu e te Kawanatanga o te Porowini i taua takiwa, e whaka- turia houtia ana ranei, mo runga i nga tikanga katoa o nga rori o taua Porowini, ko aua Ture ekore e mana i roto i taua takiwa o te Rori Poata. Engari kia whakakorea ra ano te panuitauga i tu ai taua takiwa hei takiwa i raro i te mana o te Ture Rori Poata hei reira rawa kamana ai ano aua Ture tawhito o te Porowini. Tetahi, ki te whakakorea taua panui- tanga i tu ai taua takiwa Rori Poata, ko nga mea katoa kua timatatia i mua atu o te taima i whaka- korea ai te Rori Poata i taua takiwa, ko aua mea me ata whakaoti katoa me inana katoa—ara nga whaina, nga whakawakanga, nga moni kua kiia e te Rori Poata kia utua, nga mahinga, me nga ahatanga noatanga atu. Te Tekiona te kau ma toru e mea ana, ko nga moni katoa e kohikohi ana e tangohia ana i raro i te mana o te Ture Rori Poata, ko aua moni me whakapau i runga i nga mahi e mahia ana e te Poata i raro i te mana o taua Ture. Te Tekiona te kau ma wha e mea ana, ko nga whaina me nga moni katoa atu e meatia ana i runga i te whakawa kia utua i raro i te mana o taua Ture, ko aua moni katoa ma te Kai Tuhituhi o te Kooti i whakawakia ai e homai ki te Poata e noho ana e whakahaere tikanga aua i roto i taua takiwa i tu ai te whakawa, a ma taua Poata e whakapau i aua moni i runga i nga mahi e mahia ana e ratou i raro i taua Ture. Te Tekiona te kau ma rima e mea ana,ko nga whaina me nga moni katoa e tonoa ana i raro i te mana o taua Ture e tika ana kia whakawakia i te aroaro o tetahi Kai Whakawa Tuturu, i te aroaro ranei o etahi atu Kai Whakawa o te Koroni kia tokorua kia hira atu ranei. To Tekiona te kau ma ono e mea ana ;—E kore e tika kia nui ake nga moni e kohikohia ana i raro i tenei Ture i io nga Ture Rori o te Porowini e mana ana i roto i to Porowini (o taua takiwa). Heoi, ko te whakamutunga tena o nga tekiona o taua Ture—ara o nga Arahanga. E mea ana matou ki to ata tirohia o koutou nga korero i runga ake, tera ano o ahua mohio koutou ki nga tikanga o taua Ture; otira kia kite rawa koutou i te whakamahinga ka tino mohio rawa koutou. Kaua koutou e whaka- parahako ki iaua Ture—he Ture pai hei whakatika i a koutou. Engari kaua te tangata e maka i tenei nupepa, mo rongoa e koutou hei whakamarama i a koutou ki nga tikanga o taua Ture Rori Poata.

TE HUI A METE KINGI KI WHANGANUI.

HAIMONA HIROTI ;—

PEHI TUROA ;—

Muaupoko, ma Rangitane, ma Ngatiraukawa—

Topine

HAIMONA ;—

Tauhakira Hei au taira tamaiti hiki ai. Heoti taku pouri mo toku kupu