Pukapuka 8, Nama 3
18720105

whārangi 23  (12 ngā whārangi)
titiro ki te whārangi o mua22
24titiro ki te whārangi o muri


 
TE WAKA MAORI O NIU TIRANI. 23 Kereopa raua ko Patara i to raua haeretanga mai i Taranaki—he mea tuhituhi rawa ki te pukapuka aua kupu, a mauria haeretia ana e raua, koia tenei; " Kia pai ta koutou haere; kaua e tutu ki te tangata, kaua e ahu ki te pakeha. Ka tae koutou ki Taupo ka haere ki Whakatane, ki Opotiki, ki Waiapu, a tae noa ki Turanga. Ki te mea ka poke te pukapuka nei ki te paru me inoi tetahi pepa i a koutou hoa pakeha, ka tuhia houtia ano nga korero nei kia tae pai atu ai ki a Hirini te Kani ki Turanganui. Me hoatu ano ki a ia te mahuna tangata me nga kara." Heoi ra, i puta ta matau ki i tetahi nupepa i mua ekore e ora to tangata kohuru, ahakoa roa e haere ana tena te wa e mau ai e mate ai hoki. Koia ano tenei—kua roa u Kereopa e haere ana, no te maunga ka mau ka whaka- wakia ka whakamatea i runga i ona hara kua tika ki a ia. TE PAREMETE. Kua taia atu e matou i tera nupepa nga korero a nga mema Maori i roto i to Paremete tae mai ki te 22 o nga ra o Hepetema. Na, ka timata ano tenei tetahi wahi. Wenerei, Oketopa 4, 1871. HE KORERO MO NGA RORI KI TE PITO WHAKARARO O AKARANA; I KUA KIA WHAKAITIA TE MONI TONOA, ARA KIA WAIHO KIA £40, 000 MO TAUA MAHI. Ko te korero tenei i timataria e te PA- NARA i te 5 o Hepetema (kua taia atu ra i te nupepa tuatahi) kia whakaaetia e to Paremete kia kotahi rau mano pauna moni hei mahi mo nga rori me etahi atu mea hoki i roto i te takiwa ki raro atu o Akarana puta atu ki Kaipapa, ki Wha- ngarei, ki Hokianga, ki Mangonui, ki hea atu. Ki hai i ata mutu taua korero i reira ai; no tenei ra ka korerotia ano. Na te PANARA ano i timata to korero— ko tana tono ra ano. Muri i a ia ka korero te tokomaha atu; muri iho ko WIREMU KATENE, ka mea;—E Te Tumuaki kahore ahau e marama ki te take i whakaitia ai te £100, 000 i tonoa e maua ko Panara. Ekore ahau e kaha ki te ki e oti nga rori i te £40, 000. Ekore e rite mo nga takiwa o Mangonui, o Hokianga, o Peiwhairangi, o Kaipara, o Whangarei, o Mangawhai, o Waite- mata. Tera ano nga wahi e hiahiatia ana e ahau kia hanga he rori ki reira, a he mea tika ano kia waiho tetahi taha o te £40, 000 mo nga rori i waenganui o Whangarei, o Kaipara. Ko te £25, 000 e korerotia nei me waiho mo Wha- ngarei, puta ki Waitemata. I tonoa mai ahau e nga Maori katoa o aua takiwa koia ahau i mahara ai he mea tika kia korero ahau mo nga wahi katoa o reira. Ekore e tika kia noho puku ahau. Koia ahau i ki ai waiho te £25, 000 mo Wha- ngarei puta ki Waitemata. [Ko taua £25, 000 ehara i te moa no roto i to £40, 000 ra. Ho moni ke tenei i "kiia ma te Hupiritenete o Akarana e apiti ki te £10, 000.] No muri i a WIREMU KATENE ka ko- rero etahi Pakeha, no muri iho ka tu ano ia ka mea:—E te Tumua, ki, ki taku mahara ekore nga rori noi e oti i te £10, 000. Ekore e tika kia maumauria tenei moni, engari me ata whakahaere marire. Ekore ahau e ki tera e tae ki te £100, 000 mo enei rori; era pea iti iho. E ki aua te Kawanatanga ma ratou te whakaaro ki nga moni e whakapaua ana; engari kahore tena e marama ki au. Ko aku mahara kahore i noho ki Mangonui ki Peiwhairangi ki Hokianga anake, engari e tae ana ki Mahurangi, ki Kaipara, ki Whangarei, ki Waitemata. Mehemea he Pakeha ahau ka mohio ahau ki nga moni e kohikohia ana i roto i nga katimauta o enei takiwa. He maha nga katimauta— kotahi koi Mangonui, kotahi kei Pei- whairangi, kotahi kei Whangarei, kotahi kei Kaipara, kotahi kei Hokianga. Me- hemea ka mohio ahau ki nga moni o ko- hikohia aua i roto i aua takiwa, me nga moni e utua ana ki nga kai-whakawa o aua takiwa, mo te toenga o aua moni— mehemea ka mohio ahau ki taua toenga, ahakoa iti ahakoa nui, katahi pea ahau ka mahara tera pea e oti nga rori i tera. [No muri iho ka whakaaetia kia £60, 000 mo nga rori o raro.] Wenerei, Oketopa 11, 1871. He pakeha no Akarana nana tenei korero i timata mo nga kau me nga hipi a tetahi pakeha e noho ana i Waikato i aia ketia atu e nga maori, a mato iho etahi o nga hipi i a ratou te patu. E ui ana taua pakeha ki te whakaaro o te Kawanatanga, ki taua tu mahi. Ki tana whakaaro e tika aua kia mau pu nga pakeha hei whakaora i a ratou me a ratou taonga. Ko te Kawanatanga ki hai i pai kia poka noa nga pakeha noa atu ki te whawhai ki nga maori. Ka korero taua pakeha i ana korero, no muri i a ia ka whai korero etahi—ko etahi ki te pehi i ana tikanga, ko etahi ki te hapai. Katahi ka korero ko WI PARATA, ka mea;— Me whai kupu ahau i runga i tenei ko- rero no te mea kei roto a Waikato i toku takiwa taea noa ki tenei kainga. Mehemea ka penei te ture me ta Te Kirihi e ki na, mehemea ka haere mai te hunga muru me a ratou pu me whawhai ratou nga pakeha ekore e tika. Ekore tena e tika i nga wahi e mahara ana nga Maori e he ana kia hae-