Pukapuka 1, Nama 36
18790809

whārangi 486  (12 ngā whārangi)
titiro ki te whārangi o mua485
487titiro ki te whārangi o muri


Tirohia ngā kupu whakataki o tēnei niupepa

 
TE WAKA MAORI O NIU TIRANI.

I

HE KUPU TENEI MO RUNGA I NGA RAWA O TE RIRE

O TURANGA KUA MATE NEI.

KI te mea he tono ta tetahi tangata, ahakoa Maori, Pakeha

ranei, ki runga ki aua rawa a taua Pakeha (ara a Te

Rire) na, he mea atu tenei na nga Kai-tiaki o aua rawa kia

rongo taua tangata tono, ka pai tonu ratou ki te ata whaka-

rite marire i aua tono i runga i tetahi ritenga tika, marama, kia

kore ai e whakaurua ki roto ki nga tikanga o te Ture—ara kia,

oti pai ai i runga i te pai.

Ko te tangata e mea ana kia tono pera ia, na, me tuku"

mai e ia ki au tana tono, me tuhituhi rawa ki te pukapuka

ka tuku mai ai.

Naku

Na te WAARA,

Roia mo nga Kai-tiaki o nga

rawa a te Rire.

KIARETI MA,

WHARE HOKO PUUTU, HU HOKI,

KARATITONE RORI KIHIPONE.

Ko nga tu puuta katoa kei taua Whare; ko te pai, ko te iti

o te utu, e kore e taea e tetahi atu whare.

He whare hanga puutu na aua Pakeha kei Weekipiri

Tiriti, Akarana, kei Nepia hoki.

HENARE WIREMU,

TINO KAI HOKO O NGA MEA RINO KATOA.

He mea tuku mai ki a ia i Ingarani tonu nga mea mahi

paamu katoa. Kei a ia nga mea rino katoa; me nga pu,

he mea puru i te ngutu etahi, he purukumu etahi. He nui

nga ahua o te paura kei a ia, me nga mea katoa mo te tangata

pupuhi manu.

KEI HEHITINGI RORI, NEPIA.

KAI MAHI PU.

KUA whakaputaina mai e te Kawanatanga he raihana mahi

pu ki a

ERUETI PAATI.

Mauria mai ki Kihipone a koutou pu,

mana e hanga.

Ko nga tu paura katoa kei a ia, he ngawari marire te utu

Ko TUKEREU! Ko TUKEREU !

PEKA WIWI NEI.

KO HONE TUKEREU e whakawhetai atu ana ki ona

hoa Maori o Turanga mo ta ratou mahi e haere tonu

nei ki tona whare ki te hoko rohi ma ratou; he reka

rawa hoki no ana rohi i pera ai ratou. Ka rongo te tangata

ki te reka o ana rohi e kore rawa ia e hiahia ki nga rohi a

tetahi atu peka. Kaore hoki he rongoa i roto i ana rohi e

mate ai te tangata—tuku hoki ki ana rarepapi ka heke te

wai o te waha i te reka. He Whare Tina tona whare mo

te tangata haere; kei reira e tu ana te kai i nga ra katoa—

HAERE MAI, E WHAI I TE WAEWAE A UENUKU KIA KAI

KOE I TE KAI !"

Engari me whakaaro koutou ki te whakatauki nei na: —

" Ko TE PATU KI TAHI RINGA., KO TE WHAKAPURU KI

TAHI RINGA; NOHO MAAHA ANA, HAERE MAAHA. ANA!"

He tangata hoko hoki a Tukereu i te pititi, me era atu

hua rakau, i te hua pikaokao hold, te pikaokao ano, me te

taewa, me nga mea pera katoa, ina kawea atu ki tona whare

e nga Maori. E tata ana tona whare ki te Paparikauta hoa,

nui nei, kei

____________KARATITONE RORI, KlHIPONE. ______

KO ROPITEONE RATOU KO TITI MA

HE TANGATA HOKO KAHU, HUKA, TI, ME

NGA TAONGA KATOA ATU.

He Potae, he Puutu, he Kahu mo roto, hate nei, aha nei,

me nga mea whakapaipai katoa mo te wahine.

KIHIPONE.

E tui ana i nga kahu tane i taua whare.

KO WHERIHI RAUA KO PITI.

E MEA atu ana ki o raua hoa Maori katoa o Turanga kia

rongo mai ratou he tangata hoko raua i te Witi, te

Taewa, te Purapura patiti, me era atu mea pena katoa, ina

mauria mai ki to raua whare i Kihipone. - E kore e rahi ake

te moni a etahi Pakeha i ta raua e hoatu ai mo aua tu mea.

Tetahi, he tangata makete raua i nga Hoiho, Kau, Hipi,

Whare, me nga taonga noa atu a te tangata. Ka hiahia

etahi Maori ki te tuku i etahi mea pera kia akihanatia, ara

kia maketetia, me haere mai ki a raua ma raua e mahi. Ko

Taua hoki nga tangata e manaakitia ana e te Pakeha katoa ki

runga ki taua mahi—he tika hoki no to raua mahi.

KARATITONE RORI, KIHIPONE.

KO KEREHAMA MA,

KlHIPONE.

HE Kai-whakahaere tikanga mo nga Teihana whangai

hipi, mo nga Kau, Hoiho, me era atu kuri, mo

nga whakahaere katoa hoki a te Pakeha; he kai uta taonga

mai hoki ratou.

Hoko ai ano hoki ratou i te Huruhuru hipi ki te moni

tonu, i te Ngako mea taupa nei, me nga mea katoa e

whakatupuria ana e te tangata. Ko nga huruhuru, me era

atu me. a e tukuna ana e ratou ki o ratou hoa i rawahi, ka

taunahatia wawetia e ratou ki te moni ki konei ano.

HE KAI UTA MAI RATOU

i nga mea katou e tangohia ana mo nga Teihana whangai

hipi, me erst atu kuri.

Tetahi, he Huka, he Ti, me nga mea pera katoa; nga tu

Hinu katoa mo te pani whare ki te peita, mo te raite, mo te

aha noa; nga mea Rino katoa; he Tera hoiho; he Waina, he

Waipiro, me nga tu Kakahu katoa kei a ratou mo te hoko.

HE RONGO NUI TENEI,

KA TUKUA NEI KI NGA MAORI!

KUA whiwhi a Hohepa H. Kiriwhini ki tetahi Whare hou,

i wera ra, hoki tona Whare tawhito. Tenei ano ia kai

te tui tonu i nga PUUTU pai rawa ake i nga puutu katoa o

Kihipone. He puutu whakapaipai; he puutu kaha; he puutu

pai. ' Haere mai te kotahi, haere mai te katoa, ki te whaka-

matau.

TEO KIRIWHINI,

KARATITONE RORI, KIHIPONE.

WHARE TAHU PIA, KIHIPONE.

WIREMU KARAAWHATA,

HE PIA REKA RAWA.

E tiakina aua e te Kawanatanga te mahinga o tana Pia kia

pai ai.

KO TAAPU,

TAKUTA HOKO RONGOA

Pukapuka hoki,

KARATITONE RORI, KIHIPONE.

He tangata ata whakaranu ia i te rongoa. Ko nga Tino

Rongoa pai kei a ia e takoto tonu ana.

KO TAMATI URENE

E MEA atu ana kia rongo mai nga tangata katoa, katahi

ano ia ka hoki mai i Akarana me ana tini TAONGA

RAUMATI he mea ata whiriwhiri nana mo tenei kainga no

roto i nga tino taonga pai o te koroni katoa, ara he mea

WHAKAPAIPAI WAHINE,

NGA MEA WHATU KATOA, ME

NGA. KAKAHU MO TE TINANA,

Ko te utu e rite tonu ana te ngawari ki to Akarana, ki to Kihi-

pone hoki.

HE KAHU TANE, HE KAHU WAHINE MO ROTO.

Nga mea katoa mo te Hoiho, he Kahu whakapaipai, he Tokena,

nga Tini mea rawe a te Pakeha, he Kariko, he Kaone, he Potae,

he Kiapa, he Potae Wahine, he mea ahua hou katoa, ko te iti

o te utu e kore e taea e tetahi atu tangata te whai.

TAMATI URENE,

KAI-HOKO TOA, MAKARAKA.