Pukapuka 7, Nama 10
19120101

whārangi 2  (7 ngā whārangi)
titiro ki te whārangi o mua1
3titiro ki te whārangi o muri


Tirohia ngā kupu whakataki o tēnei niupepa

 
2. Te Puke Ki Hikurangi, Mane Hanueri, 1, 1912. Nama 10 o te taa 1. tana wahine pouaru, me ana ta mariki, me ana mokopuna pani ranei, ka ahei te Kooti, ki te ma hara ia e tika ana, i runga i te tono i mahia e—mo te taha ranei ki te wahine pouaru, nga tamari ki ranei, nga mokopuna ranei, nga wa katoa i roto i nga tau rua i muri iho i te matenga o te tupapaku. (a.) Ki te whakatau atu ki te wahine pouaru i tetahi paanga whaitaketanga ranei, e ahei ana kia whakataua e te Kooti ki a ia i rare i te tekiona mutunga runga ake nei, me i mate wira kore tana tane: (b.) Ki te whakatau atu ki it tamaiti a te tupapaku, ki ia mo- kopuna ranei a te tupapaku kua pani i te wa i mate ai te tupapa- ku, he tino paanga tuturu ki te katoa ki tetahi wahi ranei o nga whenua me nga • taonga tinana ranei o te tupapaku e whakaaro- hia ana e te Kooti mo taua ta- maiti mokopuna ranei. (2.) Ia ota i hangaia i raro i tenei tekiona ka whai mana ano tonu me te mea nei he tuku i mahia i runga i ta te ture e te tupapaku i runga i te wira, enga- ri ka ekengia hoki e ia tukunga (whenua, taonga ranei) i mahia tikatia i runga i ta te ture i muri iho i te matenga o te tupapaku a i mua atu hoki i te hanganga o te ota. (3.) Ia ota i hangaia i raro i tenei tekiona mo te taha ki te whenua whiriihoura Maori o te tupapaku ka kiia he ota riiwhi tupapaku, me te tangata i wha- kataua atu ra ki a ia taua ota, ka kiia he kairiiwhi no te tupapaku i runga tera aronga. (4,) Ina tonoa kia whakama- naia tetahi wira kia mahia ranei he ota wkakatu riiwhi tupapaku i runga i nga kupu o tetahi wira, hei mahi tuturu ma te Kooti, mo nga tikanga o tenei tekiona, me uiui e ia mehemea "kua hanga tetahi ritenga, tika ranei, e te kai hanga wira hei oranga mo tana wahine pouaru, me ana tamariki ranei, me ana mokepuna pani ranei, (mehemea ia he pera.) (5.) Ko Wahi II o te Ture Ti- aki i te Ora o Te Whanau, 1908 (e pa ana mo te oranga o nga whanau a nga kai-hanga wira,) e kore rawa e pa atu ki nga rawa (ara whenua, taonga ranei) o te tupapaku Maori; me tekiona toru tekau ma rua o taua Ture kua whakatikatikaina i konei, ara kua whakakorea atu i roto i taua te- kiona enei kupu na "a mehemea he tupapaku Maori tona tikanga ko te Kooti Whenua Maori." (6.) Ko nga wahi o tenei teki- ona e pa ana mo nga tamariki me nga mokopuna, ka toro atu ka pa ki te wira i hangaia e te wahine Maori. (Taria te roanga atu.)

PITOPITO KORERO. I te ratapu, te tekau o nga ra o Tihema, ka nehua a Te Whe- rowhero Tawhio, tuakana o "Kiingi" Mahuta, i neke atu i te toru mano nga tangata i tae ki te nehunga. Na te Rev Ro- pere Tahuriorangi nae te Rev Mu- tu Kapa, o te Haahi Mihingare me te Rev Hone Haria me te Reu Piripi Rahera, o te Haahi Weteriana i nehu.

I whakawatia a Arekahanara Makai mo tona tahuritanga ki te mahi kino ki etahi Kotiro to- korua, i te mea kei raro iho ano nga tau o aua Kotiro, i te ritenga mo te moe i te Taane, a, hinga ana a Makai, whakataua ana kia tekau ma waru nga tau mona ki te herehere, kia whitu tau mo te hara kotahi.

I enei wiki ka hori ake nei ka wera te kainga o nga tamariki a Takerehi, i te ahi i te Mahanga e tata ana ki Heretaunga. Ko te- nei Whare e 34 nga ruuma, he tino Whare atahua. He nui nga taonga utu nui i wera i te ahi, ara i neke atu i te kotahi mano e rima au pauna te wariu o aua taonga.

E 36 nga Tiamana i mate, i be paitini, kaore e mohiotia te take i paitini ai. E rua nga ru nunui i puta ki Otekoti i te po o te 22 o nga ra tae ana ki te 15 tekene e ru ana.

I mate ia Koti (Gotch) a Ma- naro (Munro i ta raua kakari nonoke i Niu Ooka, hanga noa iho te matenga o Manaro ia Koti.

Kotahi tetahi hakui Pakeha i kitea kua mate i roto i tona wha- re, i ranga i te tuuru i te ata o te ratapu 24, i Kihipane. Ko tona mate he mate manawa, ara, he Heart Disease. I kitea te tinana o tetahi tai- tama i runga i te hiwi i te taha ki te tonga o Karori i te ratapu 24. He pu i te taha e takoto ana, kotahi te kariri kaore he kai o roto. I tua atu e takoto ana tetahi kete kiri-kau.

RONGO KORERO. [TE TOMINIONA.] A Wiwi me Tiamani.

TE WHAKAHE A TE INGA- .. RIHI.

Parihi 29/12/11. I hui te Komiti Heneiti ki te titiro i te Morokona Kirimina a te Wiwi raua ko Tiamani, kitea ana ko te Kirimina o te tau 1909, he whakakotahitanga i nga mana e rua ki te mahi ahu-whenua me era atu mahi. Kaati, i whakahe a Ingarangi ki tenei Kirimina, no reira whakakorea ana, mahia ana he mea hou. Te mutunga o nga Takuta te mahi.

RANANA. E 500 rima, rau nga Takuta, ara, te nuinga o nga Takuta, kua whakaaro, kua whiriwhiri hoki, kia kaua ratau e mahi i raro i nga tikanga o nga rekureihana o te Pire Inihua, kia whakarereketia ra ano nga rekureihana o te Ropu Mahi whakaora o Piriteina, (British Medical Association.) I waea te Ta Hemi Pa, perehi- tini o taua Ropu, ki taua Ropu ano hoki, i mea e nui ana tona hiahia kia pera tonu te haere, a, kia whiwhi ratau ki te rangimarie me te pai, no te mea, kaore ia e pai kia riro ma te Pire Inihua e hanga kino te pukapuka o te motu. Tekau marua mano, kua oati, kaore ratau e mahi i raro i tenei Pire.

Nga Tamariki i wera i le ahi. RANANA, 28/12/11 Tokotoru nga tamariki i wera i te ahi, i te wa e purei ana i roto i te Tiata, a, mate tonu atu. Ko te take i wera ai aua tama- riki, i wera i nga kakahu whaka- paipai, (Fancy dress,) he kahu angiangi hoki aua tu ahua kakahu. Ko te mea tuatahi i wera, i oma atu ia ki ona hoa, na reira tonu hoki i tahu atu o era ki te ahi, kotahi te mea o aua tamariki kua ahua porangi, konga mea e rua, i te weranga I te ahi, katahi ano ka oma ki waho, i reira katoa hoki te nuinga o te tangata, na reira raua i ahua pai ai.

KORERO PAREMA- TA. KAORE TE PAREMATA E HUI WAWE.

I tu te hui a nga Minita o te Kawanatanga (te wahanga ki te Waipounamu,) ki Otautahi i te 28 o nga ra o Tihema, ko nga Minita i tae mai i te timatanga o te hui i te 10.30. o te ata:—— Ko Ta Aata Kinihi (Kerei) „ Heemi Korowini (Pura) „ T. E. Y. Hetana (Tai-Hau- auru Waipounamu) „ G. Witi (Rikatana „ H. G. Era (Otautahi ki te Tonga) „ L. M. Ihiti (Otautahi ki te Rawhiti) „ G. Rorehana (Riritana) „ G. W. Ratara .(Awona) „ G. W. Whopu (Hurunui) „ W. J. Tiki (Herewini) „ T. Pakitana (Te Umu- kaha) „ Heemi Kereki (Timaru) „ J. C. Tamihana (Warahi) „ J. A. Heinana (Murihiku) „ T. K. Tairi (Otepoti ki te Tonga) „ R. Makaramu (Wairau) Ko te mema i ngaro o tera motu, ko E. H. Karaaka, mema mo Tiaama. I te ahiahi ka neke te hui, i reira ka haere atu tetahi

kai-ripoata kia te Waari kia korerotia mai nga korero o ta patau hui, ka whakahokia e te Waari, ka ki atu kaore aku kore- ro hei panuitanga. Kaati, he nui nga mema i uiuia e nga kai-ripo- ata, kaati kaore rawa i whakaatu i nga korero o taua hui. I tae mai he waea whakaatu ka tu tetahi hui pera ma nga mema o te kawanatanga o te wahanga ki Aotearoa nei, ki Poneke a te 29 o nga ra o Tihema.