Nama 11
18990101

whārangi 2  (6 ngā whārangi)
titiro ki te whārangi o mua1
3titiro ki te whārangi o muri


 
HE KUPU WHAKAMARAMA. Nama 11.NELSON, HANUERE, 1899. EDITOR—REV. F. A. BENNETT. TE PIPIWHARAUROA. E nga iwi i runga i raro tae mai ki tenei motu. Tena koutou ! i te ra whanautanga, o to tatou Ariki, me tenei tau hou, i tae mai ai hoki tatou ki tenei tau, e hari nei tatou i enei ra. I runga i te ui a te Etita o Te Kupu Whakamarama kia kimihia mai he ingoa mo te manu nei, kitea ake ko Te Pipi- wharauroa te ingoa pai. Te take i whaka- pai ai au ki tenei ingoa he maharatanga ake noku ki a tatou manu kua ngaro haere nei i Niu Tireni. Heoi ano te mea kei te hoki mai ko tenei manu anake ko te Pipi- wharauroa. He manu tino aroha tenei naku. He manu tawhito, he oha na nga mea kua ngaro atu ki te po, he oha na nga tupuna. Ko ratou e kore e hokimai ki a tatou, engari ko tatou e haere atu ana ki a ratou. Tena ko te Pipiwharauroa, ngaro ake a ka hoki mai ano, ki te whakaoho i te tangata, ki te whakahauora i nga ngakau. " He ngaro tangata ora.'' Waihoki e te iwi, ka huaina ta tatou manu inaianei ko He Pipiwharauroa, ko Te Kupu Whakamarama ia ka waiho ano, hei whaka- marama i te ritenga o tana tangi. E wha- kawhetai ana matou ki a Nikora Tautau mo ana kupu Whakamarama mo te Pi- piwharauroa, e whakawhetai ana ano hoki matou ki o matou hoa aroha, i tuku mai nei i a ratou na ingoa. He pai katoa aua ingoa, kahore rawa he mea e whakaparahakotia, engari ra ki ta matou whakaaro, e tino whakaae ana te iwi nui ki tenei ingoa ki a Te Pipiwharauroa. Heoi e te iwi manaakitia ta tatou mokai, ina ka tukua atu. Nau mai haere ra e Te Pipi, ko to tinana i hauwarea, otira ko to reo kia tioro ; whakaohotia te iwi ki a maranga ki te whakaaro mo te oranga o te tinana me te wairua. "Kui, kui! Whitiwhitiora." (Na Hemi Matenga etahi o enei kupu). TE KOTAHITANGA O NGA TAMARIKI O TE AUTE. (Na Reweti Kohere i tuku mai.) " Ko Hikurangi te maunga, ko Waiapu te awa, ko Ngatiporou te mana.'' No te 19 o nga ra o Tihema 1898 ka tu te hui tua- toru o te Kotahitanga o Te Aute ki Tau- mata-o-Mihi, he kainga kei te take o Hikurangi kei te hukinga o Waiapu, kei waenganui tonu i tenei iwi nui i a Ngati- porou. Kahore ano pea etahi o koutou kia mohio noa kia rongo noa ki tenei kotahi- tanga hou—he kotahitanga tamariki a ko te toru tonu tenei o nga tau o tona whanau- tanga. Ko te whakarapopototanga tenei i ona tikanga. 1. Hei whakakotahi i nga tamariki ° Te Aute. 2. Hei hapai i te ora mo te iwi Maori —ora tinana ora kainga, ora hine- ngaro, ora wairua. E mohiotia ana e ratou to ratou ngoikore- tanga otira e mohio ana ratou ki te kaha o Ihowa, ko Ia nei to ratou tuara. Ko te hui tuatahi a tenei kotahitanga i tu ki Te Aute, ko te hui tuarua ki Te Raukahikatea, Tura- nga, ko te hui tuatoru ki Taumata-o-Mihi Waiapu. I tu ai ki tenei kainga na runga ano i te tono a Ngatiporou. Na te Arawa ano tetahi tono ki a tu ki to ratou takiwa, engari i whakaarotia ko te takiwa tutata mai e haere i tuatahi, a tenei te ngakau kei te noho tumanako atu kia kaha ano te pohiri a Te Arawa. He nui te mihi a te hui ki a Eruera Kawhia he minita, he rangatira no Ngati- porou, mo te nui o tona kaha ki te manaki i te hui. I hanga e ia tetahi whare atahua mo nga tamariki o Te Aute, he whare i rite, ki o ratou whakaaro. Te utu o taua whare e £200. Ko nga kai a te hui ko nga kai a te Pakeha, ko nga moenga e rite ana mo te manuhiri kaingakau. Ko nga tamariki ano o Te Aute o ratou na pononga, na ratou ano i whakatakoto nga kai, i whakapai te whare, heoi ano ma tangata whenua ko te tunu anake i te kai. Nga kaumatua o te ope o Te Aute ko Atirikona Hamiora Wiremu, ko Hone Tatana, kai- whakaako o Te Aute, ko Rev. Aata Wiremu o Te Aute. E 36 pea nga tamariki o Te Aute e 800 Ngatiporou i hui mai, notemea i whakamaramatia ki a kaua rawa e nui te tangata heoi ano ko nga Rangatira, me nga tangata whai kupu whai taringa. Ruarua nei nga rangatira o Ngatiporou i ngaro atu. I reira a Te Hata Pokiha, a Henare Ma-