Nama 25
19000301

whārangi 2  (12 ngā whārangi)
titiro ki te whārangi o mua1
3titiro ki te whārangi o muri


 
Te Pipiwharauroa,

He Kupu Whakamarama. Nama 25. GISBORNE. Maehe 1900. TE WHAKAMA.

I te whaikorero a Te Tatana, kai-whakaako o Te Aute, i panuitia te whakarapopototanga i te NAMA 19 o ''TE PIPIWHARAUROA,' i mea taua tangata no te Maori ano tetahi he, ara no nga matua, i kaha ai te puremu o a ratou tamariki "' kei te paru o te kupu, kei te kore o tenei mea o te whakama e whakatupuria hei taonga ma a ratou tamahine." He mea tino nui rawa tenei hei whakaarohanga ma te ,Maori, mehemea ratou e hiahia ana kia tipu a ratou tamahine i runga i te ingoa pai, i te makenu-kore, i te taitamahinetanga. Ki te ngaro tenei mea te whakama i te tamaiti wahine ko tona matenga ano tena, ko tona tino weriweritanga, ko tona rerenga ki te ao' pouri . Whanau ana mai te wahine whaka- tokia ana e te Atua te purapura o te whakama ki roto o tona ngakau. He maha nga mahi, me nga kupu e pai noa iho ana ki te titiro atu, me te whakarongo a te tamaiti tane, otira he mea whakama rawa ki te tamaiti wahine, he mea hei whakamumura i ona paparinga. E tino wehi ana te pakeha kei rongo a ratou wahine, me a ratou tamahine i nga korero kino, i nga kanga, he mea whakama hoki ki te wahine. Ko tenei tu whakama o te wahine he mea whakato na te kai-hanga ki roto o te poho hei whakangohengohe i a ratou, hei whakaaroha, hei pupuri i, a ratou kei rere totoa ki te kino. Ki te ki a Te Tatana ko te Maori ano ki te patu i te purapura o te whaka- ma i whakatokia nei e te Atua ki roto i nga ngakau o a ratou, tamahine. I te taenga o te tamaiti wahine ki te kura ka whakarahia tona whakama ki nga mahi kino e nga whakaako- ranga e homai ana ki a ia, otira i tona hokinga mai ki te kainga ka whawhaitia te whakama i roto i a ia. I te tuatahi ka nui tona wetiweti ki nga korero whakarihariha e rongo ana ia, ka nui te oho o tona wairua, otira ia ra, ia ra e rongo tonu ana ia, ana wai ra kua kore noa iho ia e oho ki te rongo ia i nga kupu kino, engari pea ka kata i etahi takiwa. Ko te purapura o te whakama kua pirau haere i roto i tona ngakau. Ka haere pea ia ki nga teihana hipi, hei piriho ; nei reira ka rongo ia i nga korero kino katoa, ka tae mai nga tamariki tane ki a ia tinihanga mai ai ; kaore i te whakahoki atu. I te tuatahi ka tuohu, i te roanga kua kore noa ino e aro ake. Ko te whakama kei te patua i roto i a ia, kua mutu tona wetiweti mo te kino. I te tunga o te kanikani ka haere ia. I mua e kino ana ia ki te kanikani, inaianei kua ahua pai noa ino, he mahi ngahau. Ka kanikani ka awhitia ia e nga tu tamariki tane katoa, pai, kino, kino rawa atu ; kaore hoki he whiriwhiri inaianei. Kua ngaro tona whakama, a i te ngaronga o te whakama, ka ngaro tona wehinga, tona tapunga ; kua kore nga tamariki tane e weni ki te korero atu ki a ia, kua atea hoki te huarahi, kua heke iho te anahera i tona torona kia awhitia tona hope e nga ringaringa paru- paru o te rewera. Te ngaromanga o te wha- kama he puremu te mutunga e kore e kaha te tono i a ia kia takakino i tona puhinga, kia takatakahi i tona ingoa atahua ki roto o te paru. Kua taka, kua taka, he anahera ! Tangihia, kia maringi te roimata ! Ka mate te whakama i roto i te poho o te tamaiti wahine, e kore e roa kua puremu, a te putanga ki waho he punua poriro hei tohu ki te ao i tona takanga iho i te turanga tapu o te taitamahine. Kei te mohio tonu au he korero taikaha tenei korero, he korero whakama, otira na te ki o taku ngakau i te pouri i te aroha ki nga tamariki wahine kua weriweri nei, kua taka nei, a he whakaaro hoki me kore nga matua e kaha ki te tiaki i a ratou potiki wahine kei uru ki te whakamakanga nui atu, kaore hoki he mate nui atu i tenei e pa mai ki te tamaiti wahine, ara te whanau i te tamaiti poriro. E koro ma, e kui ma, e tama ma, kia manaaki kia aroha, kia tupato i a koutou tamahine,