Nama 34
19001201

whārangi 3  (16 ngā whārangi)
titiro ki te whārangi o mua2
4titiro ki te whārangi o muri


 
HE KUPU WHAKAMARAMA. takakino na te haurangitanga o mea ma." E rite ana ranei ki te tamaiti wahine e mau ana i nga kakahu whakapaipai o te pakeha i te taone engari kaore he hu. Enei tikanga e whakaarotia ake nei ehara i te mea no mua iho i kitea ai e maua engari no naia tata nei, no te wa ka uru nei ki nga mahi tika a te pakeha. I. Te tuatahi he maku. Koia nei tetahi mate kei te patu i te Tairawhiti. Ahakoa pe- hea te pae o te tangata. ki te mau ia i te kaka- hu maku ka tau ia ki raro ano he ' rakau popopo.' Te tino mahi a nga tamariki tane o te Tairawhiti i nga takurua he tua waerenga, ara ki a ratau he " mahi kanataraki." He mahi pai tenei; engari te he he mahi tonu i roto i te marangai, maroke ana te kakahu ki runga ki te tangata. E kore pea e taea e nga rangatira whakahaere o nga kanataraki te hanga he tikanga ki nga pakeha na ratau nga ngahere kia whakamutua te mahi i nga mara- ngai ? Ko te kakano tenei o te " rumatiki," o te " huango," o te " mate kohi." I pouritia ake ai, ko nga purapura tenei mo te iwi ko nga tamariki tane. II. Te moe kakahu tonu me te mau ano nga hu. Ehara i te mea hanga noa iho tenei na maua. He tokomaha nga tamariki tane e kite ana maua, ka haere ki te moe, ka mau tonu nga kakahu mahi me nga hu. He tino mea kino tenei ki te whakaaro a nga takuta. Te take he kuku i te mamaoa kino o te tanga- ta he whakahoki ano ki roto i a ia. E mohio ana tatau e mau ana te werawera ki runga ki te haate, ki nga tokena (mehemea ano ia he tokena), a, ki te whakahokia ki roto ki nga puareare o te kiri, ka rite ki te tangata e tahi ana i te marae, a, ka whakaputu i nga paru ki te kuwaha o tona whare, ka hoki ano te kino ki roto o te whare. Ko te purapura tenei o nga mate o te kiri, o nga whatu-kihi hoki o te tangata. III. Te tuatoru ko te hongi. No tua wha- karere tenei tikanga a tatau, he oha na nga mea kua riro atu ki te po, a, tera rawa pea e heke te roimata ki te tukua tenei tikanga ki raro. He tangata mau maua ki tenei maunga-a-ringa a o tatau tipuna, engari kei runga i nga mahi a te hohipera ka puta te whakaaro i a maua he tikanga wetiweti rawa tenei. Kaore tatau e mohio ki nga mate kei etahi tangata. No reira me tupato tatau. He wahi tino tere atu te kiri o roto i te ihu ki te pangia e nga mate pa haere ki te kiri. E mohio ana tatau ehara nga ihu katoa i te kaka- ra ki te hongia atu. Ko tetahi tino mea tenei mana e kawe haere nga mate paki te kiri, me nga mate tohatoha. Otira ki te tohetohe te tangata ki te hongi, kia mohio tonu ia he ora nga tangata e hongia ra e ia. Heoi ena tikanga pohehe ki o maua whaka- aro, he pehea ra ki o koutou na ?

Na PITA PAAKA. „ TUTERE WI REPA. Kura Takuta, otepoti.

E TE KAWAKAWA!

I ETAHI tau kua pahure ake nei i a au e "tipi" haere ana i Heretaunga ka tupono au ki tetahi pahi tangata. I te kitenga mai pea no Ngatiporou au ka ahu nga korero mo Ngatipo- rou. I mea tetahi o taua hunga, ko Ngatiporou te iwi pai atu o nga iwi maori katoa o Niu Tireni, te iwi tino kino atu hoki. He tika tenei korero. No Ngatiporou etahi tangata matau atu, no Nga- tiporou etahi tangata pai atu, ko Ngatiporou tetahi iwi kaha ki te tautoko i te whakapono. Otira e kitea ana ano no Ngatiporou etahi tangata tino kino rawa atu. I enei ra e pouri ana ahau no te mea he whaka- aro toku kei te heke haere a Ngatiporou ki raro, ko etahi wahi kua tino kino rawa. I enei ra ka tae mai te rongo o te ngutu-awa o Waiapu i te tangata e haurangi ana ka ngaua te ihu o tetahi kaumatua e tetahi taitamariki, a riro atu te komore o te ihu ! Muri tata iho ka puta mai he rongo ke ano no Te Kawa Kawa ko Petera Houkamau kua kohurutia. Ko tetahi tonu tenei o nga rangatira o Tuhaka-iriora, he tama na te Houkamau. Kei te uiuia te matenga o taua tangata, he mea kohuru ranei he aitua ranei, otira kahore kau he tikanga o tenei i te mea e marama ana na te kai waipiro taua tangata i patu. I haurangi a te "Pohutu" i tetahi ra, a ka ki nga puku ka.hokihoki ki te pa, ka moe. I te ata ka kitea a Petera e takoto ana i te taha tai, whara katoa te tinana, ko te mahunga i "pakaru." Kore rawa he tangata i mohio ki te matenga o Petera. He mea kohuru ranei,he taka ranei i runga hoiho ? Otira e tino mohiotia ana he hua no nga mahi haurangi a te Pohutu. He mea ata hua marie na tenei iwi he kai waipiro he mahi ma ratou, a ina ka whiwhi ratou ki tetahi o nga hua o ta ratou kai; ka mutu ranei, ka mahi tonu ranei! I whakatupuria au ki Te Kawa Kawa, na reira i tino mamae ai taku ngakau. Kei te mohio tonu au ki te wa i kore ai a Te Kawa Kawa e mohio ki tenei kai ki te waipiro, kitea ana te pai, I te tima- tanga o te whakanoho o te pakeha ki reira ka nge- nge te iwi nei ki te pai, ka timata te kai waipiro, ka haurangi ana, ka haurangi katoa, nga rangatira nga kaumatua, nga tamariki nga wahine, katoa, katoa. Kua aitua ratou, a he aha ra kei te toe atu: ko te Whetu-matarau tonu pea kia whakahorongia iho e te ringa o te Atua. I tera tau i panuitia e au nga korero o te hui a